Hôm qua (15/5), World Bank dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,8% năm 2026. Đồng thời, họ cũng thừa nhận mức tăng trưởng 8% năm 2025 của Việt Nam là cao nhất ASEAN.
Những lời lẽ dành cho Việt Nam rất tích cực. Nào là “Đổi mới 2.0,” nào là “làn sóng cải cách mới,” nào là “Việt Nam bước vào năm 2026 với vị thế mạnh mẽ nhất Đông Nam Á nhờ xuất khẩu tăng trưởng tốt”…
Nhưng con số 6,8% lại thấp rất xa so với mục tiêu tăng trưởng hai con số giờ gần như đã trở thành một thứ “pháp lệnh.”
Điều đó có nghĩa gì?
Tút này thử lý giải từ góc độ của khu vực tư nhân Việt Nam.
Khu vực ngoài Nhà nước hiện chiếm khoảng 51% GDP. Muốn nền kinh tế tăng trưởng hai con số, thì khu vực này về lý thuyết cũng phải tăng trưởng hai con số. Không có cách nào khác.
Nhưng nhìn vào sức khỏe thực tế của doanh nghiệp và hộ kinh doanh lúc này, câu chuyện lại khác hẳn những khẩu hiệu trên sân khấu.
Theo Cục Thống kê, đầu tư của khu vực ngoài Nhà nước năm 2025 đạt gần 2,24 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 54% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, tăng 8,4%.
Con số này khác rất xa những tuyên bố hàng triệu tỷ đồng đầu tư tư nhân xuất hiện trong 3 sự kiện khởi công, động thổ rầm rộ suốt năm qua.
Điều đáng chú ý hơn là tốc độ tăng đầu tư tư nhân hiện chỉ còn bằng khoảng một nửa so với trước đại dịch. Khi ấy tăng khoảng 15%, giờ chỉ còn quanh 8%.
Nói cách khác, động cơ quan trọng nhất của nền kinh tế đang quay chậm lại.
Khảo sát PCI của VCCI cũng cho thấy một bức tranh không mấy dễ chịu.
Gần một nửa doanh nghiệp nói rằng họ chỉ “lãi chút ít.” Chỉ 12,5% cho biết đạt mức “lãi như kế hoạch.” Trong khi đó, tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến thua lỗ lên tới 17,4%.
Điều doanh nghiệp than phiền nhiều nhất bây giờ không còn là thủ tục nữa, mà là… không có khách hàng.
Tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn trong tìm kiếm khách tăng vọt từ 45,3% lên hơn 60%.
Một nền kinh tế rất khó tăng trưởng hai con số nếu doanh nghiệp không tìm được đầu ra.
Đáng chú ý hơn, hơn một nửa doanh nghiệp tư nhân nói rằng họ chỉ muốn giữ nguyên quy mô hoạt động. Tâm lý chủ đạo hiện nay không phải mở rộng, mà là phòng thủ để tồn tại qua giai đoạn bất định.
Hộ kinh doanh còn chật vật hơn.
Theo VCCI, chỉ 1,9% hộ kinh doanh cho biết “lãi như kỳ vọng.” Trong khi đó, hơn 73% nói rằng chỉ “lãi ít.”
Khoảng 81,5% hộ kinh doanh bị giảm doanh thu trong năm 2025. Khoảng 75% bị giảm khách hàng.
Đây không còn là câu chuyện riêng của vài ngành nghề nhỏ lẻ.
Nó phản ánh sức cầu của nền kinh tế đang có vấn đề.
Vì thế, có lẽ điều World Bank nhìn thấy không phải là thiếu quyết tâm chính trị.
Cái họ nhìn thấy là khoảng cách rất lớn giữa khát vọng tăng trưởng và sức khỏe thực tế của khu vực đang nuôi sống phần lớn đất nước này.
Nguồn: FB Hoàng Tư Giang
