(Lê Dân, phóng viên đài RFA, 2007.09.27)
Hôm thứ Ba trên trang nhất một số báo Việt Nam có loan tin của Thông tấn Xã Việt Nam và có tờ còn kèm thêm âm thanh và hình ảnh về việc nhật báo tài chính The Wall Street Journal đăng 4 trang về “Việt Nam Ngày nay”. Lê Dân tìm hiểu thêm sự việc và trình bày như sau.
– Bấm vào đây để nghe bài tường trình này
– Tải xuống để nghe
WSJ giới thiệu các thành tựu của VN
Trên trang điện tử Tuổi trẻ Online hôm 25-9, phần trang trọng nhất được giành cho bài viết, hình ảnh và cả phần âm thanh hai xướng ngôn viên trình bày về bài “The Wall Street Journal giới thiệu các thành tựu của Việt Nam”.
Đây là số báo phát hành hôm thứ Hai, 24 tháng Chín năm 2007 và 4 trang này thuộc Special Advertising Section, tức Phần Quảng cáo Đặc biệt.
Báo chí quốc tế rất minh bạch trong việc trình bày các nội dung của mình. Bài nào có nhận tiền để đăng thì ghi rõ là quảng cáo và tòa soạn không có trách nhiệm gì về nội dung của nó.
Nhằm tìm hiểu thêm, chúng tôi trao đổi cùng ký giả Huỳnh Lương Thiện, một người từng thuê đăng một số bài của cộng đồng người Việt trên báo Mỹ. Ông cho biết:
“Nói chung, những tờ báo lớn thì có giá từ 70 đến 100 nghìn (một trang quảng cáo). Tờ báo này cũng vậy, nhưng chắc phải hơn 100 nghìn một trang. Quảng cáo về thành quả của Việt Nam thì dễ rồi, cứ trả đủ tiền thì đăng thôi….”
Trong quá khứ và sẽ còn trong tương lai, có rất nhiều quốc gia, tổ chức đã trả tiền để những cơ quan truyền thông quốc tế đăng tải những thông tin mà mình muốn công luận chú ý.
Chẳng hạn như Tổ chức Bảo vệ Thú vật thuê báo đăng bài đả kích thói quen dùng áo ấm lông thú, hay sau ngày khủng bố tấn công 11 tháng Chín năm 2001, Hội đồng Hồi giáo Thế giới thuê đăng bài thanh minh rằng đạo Hồi yêu chuộng hòa bình, gần đây nước Qatar thuê đăng bài quảng bá về những hạ tầng cơ sở hiện đại mới hoàn tất để thu hút đầu tư nước ngoài…. nhưng tuyệt đối chưa có nước nào, hay tổ chức nào thuê đăng quảng cáo để rồi mập mờ nói với trong nước đó là ý kiến của “tờ báo uy tín hàng đầu thế giới”, hay đó là của “hệ thống truyền thông hoàn cầu”….
Bốn trang quảng cáo nhan đề “Việt Nam Ngày nay” đăng hôm thứ Hai trên nhật báo tài chính The Wall Street Journal nhằm đánh dấu ngày Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đặt chân tới New York tham dự đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Đây là một diễn tiến đáng chú ý vì kỳ này Việt Nam theo kế hoạch sẽ được làm thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an.
Báo Tuổi Trẻ đăng lại bản tin của Thông tấn Xã Việt Nam nói rằng ’bài viết của nhà báo Mỹ Darrell Delamaide với nhan đề “Đóng một vai trò lớn hơn trên chính trường toàn cầu”, nêu bật hoạt động tích cực và ảnh hưởng ngày càng lớn của Việt Nam trên trường quốc tế. Bài báo nhấn mạnh rằng trong thập kỷ vừa qua, Việt Nam đã thực hiện nghĩa vụ của mình với nhiều hoạt động tích cực trong khuôn khổ LHQ nhằm góp phần giải quyết các cuộc xung đột. Việc Việt Nam được bầu vào Hội đồng Bảo an LHQ sẽ tạo thêm đà để nâng cao vai trò ngày càng tăng của mình trong các vấn đề quốc tế’.
Được biết đại diện cho châu Á tại Hội đồng Bảo an có nhiệm kỳ 2 năm và không được tái nhiệm, nên chuyện Việt Nam vận động để được làm kỳ tới không có gì là trở ngại đối với cộng đồng quốc tế.
Truyền Thông Trung Thực
Trong quá khứ và hiện tại cũng có rất nhiều quốc gia nhỏ bé, kém quan trọng hơn Việt Nam cũng làm thành viên không thường trực của định chế quốc tế này, chẳng hạn như các nước Panama, Qatar, và hồi năm 2004 là Algerie, Benin, Angola….
Mục tiêu của 4 trang quảng cáo thuê tờ The Wall Street Journal đăng là quảng bá hình ảnh Việt Nam ngày nay, với những thành tích xóa đói nghèo, triển vọng phát triển kinh tế khi trở lại hội nhập với thế giới…. đã đạt được không ít thì nhiều. Những mục tiêu đó đều là chính đáng và cần tiết. Nhưng nói mơ hồ để đánh đồng xem đó là nhận định của tờ báo tài chính uy tín của quốc tế thì thiếu minh bạch.
Các báo trong nước đăng: “Cũng trên trang này còn có bài viết của nhà báo Mỹ Darrell Delamaide với nhan đề: “Đóng một vai trò lớn hơn trên chính trường toàn cầu”, nêu bật hoạt động tích cực và ảnh hưởng ngày càng lớn của VN trên trường quốc tế”.
Thật ra, không phải 1 trang mà cả 4 trang đó, ngoài một đoạn tin và một bài có vẻ là quan điểm là không ký tên, còn lại tất cả 5 bài là của tay viết tự do người Mỹ Darrell Delamaide.
Ông này viết các bài “Việt Nam giữ các vai trò lớn hơn trên sân khấu quốc tế”, “Việt Nam bước vào kỷ nguyên vệ tinh”, “Kỹ nghệ năng lượng hỗ trợ nền kinh tế”, “Hợp đồng sản xuất tăng thêm động lực” và “Thị trường chứng khoán năng động đang được chỉnh sửa cần thiết”.
Ông Delamaide không phải là nhà báo của tờ The Wall Street Journal, mà là “free-lance writer”, xin tạm dịch là “cây bút tự do”, là những người viết theo đơn đặt hàng của tổ chức, cá nhân, hay bất cứ khách hàng nào chịu trả tiền.
