Ingunn Dorholt – Nhật báo Dagbladet (Na Uy)
15/10/2026
Đã một tháng trôi qua kể từ khi ông Nguyễn Đức Thuận (52 tuổi) bị chính quyền Việt Nam bắt giữ. Tại nhà riêng ở Lørenskog, Na Uy, gia đình ông đang sống trong đau buồn, mòn mỏi chờ đợi câu trả lời.
“Việc phải chờ đợi trong tình trạng hoang mang khiến chúng tôi suy sụp tinh thần.”
Đó là lời chia sẻ của vợ ông Nguyễn Đức Thuận với nhật báo Dagbladet.
Chủ nhật này đánh dấu tròn một tháng kể từ lần cuối cùng gia đình nhận được tin tức từ ông Thuận, một công dân Na Uy gốc Việt, 52 tuổi. Người cha của hai đứa con đã mất tích tại Campuchia vào ngày 18/9, sau đó được xác nhận đang bị giam giữ tại Việt Nam với cáo buộc khủng bố và làm giả tài liệu.
Tin nhắn cuối cùng ông Thuận gửi cho vợ là một biểu tượng mặt cười, được gửi ngay sau 5 giờ sáng ngày 18/9 (giờ Na Uy).
Một tháng sau, cuộc sống của gia đình ông tại Lørenskog gần như ngưng đọng, trong khi mọi người vẫn mòn mỏi chờ đợi tin tức.
“Họ để lại hành lý”
Ông Thuận và ông Trần Hiệp (50 tuổi), một công dân Úc gốc Việt, có mặt tại Campuchia để gặp gỡ các nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam khác thì đột nhiên mất tích không dấu vết vào thứ Sáu, ngày 18/9.
Mãi đến mười ngày sau, chính quyền Việt Nam mới thông báo rằng ông Thuận, ông Hiệp và một người đàn ông khác đã bị công an bắt giữ lúc 21 giờ 50 phút cùng ngày, khi họ bị cho là đang tìm cách vượt biên trái phép từ Campuchia vào tỉnh Tây Ninh của Việt Nam.
Chính quyền Việt Nam còn tuyên bố rằng cả ba đã “thú nhận” là thành viên Việt Tân và có kế hoạch thực hiện các hoạt động khủng bố, phá hoại. Tuy nhiên, cho đến nay, gia đình, các giới chức Na Uy và các luật sư độc lập vẫn chưa được vào gặp họ.
Gia đình hai ông và Việt Tân, một tổ chức quốc tế có trụ sở tại Hoa Kỳ hoạt động nhằm thúc đẩy nhân quyền và dân chủ tại Việt Nam, đều khẳng định rằng hai người không hề có kế hoạch đến Việt Nam. Gia đình đã trình báo vụ bắt cóc, cáo buộc cả Việt Nam và Campuchia có liên quan.
Theo gia đình, Bộ Ngoại giao Úc cũng được thông báo rằng cảnh sát Campuchia đã tìm thấy hành lý và các vật dụng cá nhân của hai ông trong căn hộ họ thuê tại Phnom Penh.
- ĐỌC THÊM: Anmelder Vietnam for kidnapping
Nhà hoạt động dày dạn kinh nghiệm
Ông Thuận sinh năm 1974 tại miền Đông Nam Việt Nam và cùng gia đình đến Na Uy khi mới 15 tuổi. Sau thời gian phục vụ trong Hải quân (Na Uy) với cấp bậc trung úy, Thuận chuyển sang hành nghề dược sĩ – đúng chuyên ngành ông từng tốt nghiệp tại Đại học Oslo (UiO)
Theo thông tin gia đình cung cấp cho nhật báo Dagbladet, ông Thuận đã tích cực tham gia các hoạt động liên quan đến nhân quyền, dân chủ và phát triển xã hội tại Việt Nam trong nhiều năm.
Ông cũng tích cực tham gia các sinh hoạt nhà thờ. Là một người Công giáo, ông đặc biệt quan tâm đến quyền tự do tôn giáo và quyền sinh hoạt tôn giáo tại Việt Nam.
Ông gia nhập Việt Tân vào thập niên 1990.
Theo gia đình, thông qua các hoạt động trong Việt Tân, ông Thuận đã có nhiều cuộc tiếp xúc trao đổi với các dân biểu Na Uy, đại diện Bộ Ngoại giao và các tổ chức nhân quyền nhằm nâng cao sự quan tâm đối với tình hình nhân quyền tại Việt Nam.
Trước đây, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) từng mô tả Việt Tân là “một đảng đối lập” hoạt động công khai và hợp pháp tại nhiều quốc gia, nhưng lại bị chế độ cộng sản độc đảng tại Việt Nam tùy tiện gán nhãn là tổ chức khủng bố.
Phản bác những tuyên bố của chính quyền Việt Nam, Việt Tân khẳng định:
“Việc cho rằng họ đã vượt biên trái phép rõ ràng là một câu chuyện bịa đặt nhằm che đậy vụ bắt cóc.”
- ĐỌC THÊM: Nordmann pågrepet: Har strammet grepet
Tin nhắn không được chuyển đến
Theo gia đình, trong hơn 20 năm qua, ông Thuận thường xuyên đến Đông Nam Á để gặp gỡ các nhà hoạt động nhân quyền, ghi nhận những kinh nghiệm thực tế và hỗ trợ đào tạo về năng lực xây dựng và phát triển tổ chức.
Tuy nhiên, chính những hoạt động xã hội này cũng khiến ông bị từ chối nhập cảnh vào Việt Nam kể từ năm 2010.
Tin nhắn cuối cùng được gửi đến điện thoại ông Thuận là vào lúc 10 giờ sáng ngày 18/9, theo giờ địa phương.
Theo gia đình, khi đó ông Thuận và người đồng hành đang trên đường đến thị trấn Kaoh Andaet ở miền Nam Campuchia. Vi trí này cách cửa khẩu nơi chính quyền Việt Nam tuyên bố đã bắt giữ ông khoảng 130 km theo đường chim bay.
Tin nhắn lúc 10 giờ sáng đã được chuyển đến điện thoại ông Thuận. Tuy nhiên, một tin nhắn khác được gửi ba tiếng đồng hồ sau, lúc 13 giờ, lại không được chuyển đến.
Vì vậy, cả gia đình và Việt Tân đều cho rằng ông Thuận và ông Hiệp có thể đã bị bắt giữ trong khoảng thời gian ba tiếng đồng hồ này.
Các tổ chức xã hội dân sự và những chuyên gia nhân quyền của Liên Hiệp Quốc cũng đã nhiều lần cảnh báo về sự gia tăng hợp tác giữa chính quyền Việt Nam và các quốc gia láng giềng nhằm nhắm vào những người bất đồng chính kiến.
Mặc dù hai nhà hoạt động chỉ dự định lưu lại thủ đô Phnom Penh của Campuchia không quá bốn ngày, họ đã thay đổi nơi lưu trú trong thời gian ở đây. Dagbladet được cung cấp và giải thích, việc thay đổi chỗ ở là một biện pháp phòng ngừa vì lý do an ninh, do tại Campuchia tồn tại nguy cơ các nhà hoạt động Việt Nam bị lực lượng an ninh Việt Nam theo dõi và truy đuổi.
- ĐỌC THÊM: Norske Thuan (52) savnet i Kambodsja
Vụ việc sẽ được đề cập với chính quyền Việt Nam
Suốt một tháng qua, gia đình không còn nhận được những tin nhắn quen thuộc của ông Thuận hỏi thăm hàng ngày của mọi người ở Lørenskog diễn ra thế nào, hay cả nhà đã ăn gì vào bữa tối. “Hay hỏi xem các con có bị lạnh khi đi học không.
Bởi vì sáng nào anh ấy cũng là người đưa các con đến trường,” vợ ông Thuận chia sẻ với Dagbladet.
Suốt một tháng qua, những tin nhắn hỏi thăm gia đình ở Lørenskog trôi qua một ngày thế nào và ăn gì cho bữa tối đã hoàn toàn bặt tin.
“Hay câu hỏi đi học có bị lạnh không. Bởi lẽ anh ấy luôn đảm nhận việc lái xe đưa các con tới trường mỗi sáng,” vợ ông ấy nói với Dagbladet.
Gia đình đã nhờ Văn phòng luật Elden Advokatfirma hỗ trợ pháp lý. Luật sư Maria Hessen Jacobsen cho Dagbladet biết gia đình hiện đã có cơ hội gửi một lá thư cho ông Thuận.
Cuối tuần này, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Na Uy Astrid Bergmål sẽ có mặt tại Việt Nam để ký kết một hiệp định thương mại tự do mới với Việt Nam. Bộ Ngoại giao Na Uy cho hãng thông tấn NTB biết bà Bergmål sẽ nêu trường hợp của ông Thuận với chính quyền Việt Nam trong chuyến thăm này.
Ông Thuận mắc bệnh tiểu đường và chỉ còn một quả thận, sau khi hiến quả thận kia cho người anh trai, hiện đã qua đời. Vì vậy, ông cần được tiêm insulin hằng ngày.
Vợ, các con, anh chị em và những người thân khác của ông Thuận vẫn đang mòn mỏi chờ đợi câu trả lời.
Bộ Ngoại giao Na Uy cho biết Đại sứ quán Na Uy tại Hà Nội và Bộ Ngoại giao đang cung cấp những hỗ trợ thiết thực liên quan đến vụ việc.
Bà Cecilie Roang, người phát ngôn báo chí của Bộ Ngoại giao Na Uy, nói với Dagbladet:
“Chúng tôi đang liên lạc với gia đình và đã yêu cầu được tiếp xúc với người bị giam giữ để bảo đảm rằng ông vẫn ổn trong điều kiện hiện tại, đồng thời để có thể cung cấp những hỗ trợ cần thiết.”
Bà nhấn mạnh rằng Bộ Ngoại giao Na Uy đang dành sự ưu tiên cao cho vụ việc này.
“Đại sứ quán sẵn sàng phối hợp để bảo đảm các quyền pháp lý và nhu cầu chăm sóc y tế cấp thiết của công dân Na Uy được đáp ứng.
Vụ việc đang gây quan ngại trong dư luận Na Uy và chúng tôi rất thấu hiểu rằng đây là một tình cảnh vô cùng khó khăn đối với tất cả những người liên quan.
Chúng tôi hy vọng vụ việc sẽ được giải quyết trong thời gian sớm nhất.”
Nguồn: Nhật báo Dagbladet (Na Uy)
—
XEM THÊM:
