Bé Ti và những Mahfouz Việt Nam

(nhân ngày Quốc Tế Phụ Nữ 2013)

Tóc dài cuối nội mây xa
Vàng con bướm nhụy lẫn tà huy bay
(Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng – Phạm Thiên Thư)

Phạm Thiên Thư chỉ phác hoạ đôi nét về mái tóc người thiếu nữ vừa rời đi trong một buổi chiều nhạt nắng. Tuy nhiên, người đọc lại tìm thấy cả trời lưu luyến trong cái bóng hoàng hôn người con gái vừa để lại sau lưng. Cái thế giới có hoa vàng, hương tóc, tà áo, khăn lụa của Phạm Thiên Thư dường như đã làm rung động cả nhân loại chứ không chỉ riêng mình ông. Và cái bóng dáng của người phụ nữ với khăn xanh, vòng ngọc sẽ mãi mãi là đề tài muôn thuở của hội hoạ, của thi ca… tuy nhiên, sự mạnh mẽ phía sau những chiếc khăn lụa đó có lúc đã làm kinh ngạc cả thế giới!

Eleanor Roosevelt viết rằng: “Một người phụ nữ cũng giống như một túi trà – bạn không thể nói cô ta mạnh mẽ thế nào cho tới khi đặt cô ta vào nước nóng”. Eleanor Roosevelt là một phụ nữ như vậy. Bà là phu nhân của Tổng thống Franklin D. Roosevelt, nhưng Tổng thống Harry S. Truman gọi bà là Đệ nhất Phu nhân của thế giới. Người đàn bà này đã dành gần trọn cuộc đời để đi khắp nơi vận động cho quyền con người. Bà là một trong những người đã góp phần soạn thảo nên bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc. Khi mất đi, bà được công chúng ngưỡng mộ đến nỗi một hoạ sĩ đã vẽ bức tranh tưởng niệm bà: chỉ với hình ảnh hai thiên sứ nhìn xuống một khoảng trống giữa các đám mây, với hàng chữ “Bà ấy đang ở đây”, và không cần bất cứ một lời chú thích nào cả.

Tôi vẫn thích dành câu nói của nhà văn Washintong Irving để nói về người phụ nữ “Cả cuộc đời của người phụ nữ là một bài lịch sử về những yêu thương”. Nếu bạn đọc nhật ký của cô thiếu nữ Malala bạn sẽ thấy rất rõ điều này. Những trang nhật ký của Malala đã khiến cho cả thế giới bên ngoài kinh hoàng về tội ác diệt chủng của quân Taliban. Bằng tiếng Urdu, trên trang mạng của đài BBC, Malala kể về cái lệnh cấm nữ sinh đi học của Taliban đã ảnh hưởng đến em và bạn học như thế nào. Cô viết: “Tôi thấy nhói đau khi mở tủ quần áo và thấy bộ đồng phục, túi sách vở và hộp dụng cụ học sinh của mình. Ngày mai, trường nam sẽ mở cửa lại, nhưng con gái chúng tôi thì bị Taliban cấm học hành…”. Malala đã gọi quân Taliban là “lũ man rợ”

Lũ man rợ Taliban đã đọc lệnh hành quyết em ngay trên chuyến xe bus chở học sinh. Một nhóm đàn ông râu ria xồm xoàm mang mặt nạ đã chỉa súng thẳng vào đầu, vào ngực em và bóp cò. Trong khi Malala còn đang nằm hôn mê tại một bịnh viện ở Anh Quốc thì những trang nhật ký đầy yêu thương của cô nữ sinh 14 tuổi này đã đánh thức cả đất nước Pakistan về sự can trường của cô. Ký giả truyền hình nổi tiếng Nusrat Javed tuyên bố “Malala đã giải phóng đất nước Pakistan”. Còn Tướng Ashfaq Kayani, Tư lệnh Quân đội, sau khi đến bệnh viện thăm Malala, đã nói, “Chúng tôi khước từ việc quỳ gối trước nạn khủng bố. Chúng tôi sẽ chiến đấu, bất kể giá nào. Chúng tôi sẽ chiến thắng”.

Những câu chuyện về Malala, Phạm Thanh Nghiên, Đỗ thị Minh Hạnh và gần đây nhất Nguyễn Đặng Minh Mẫn là những bài học về yêu thương. Tuy nhiên, đàng sau cái tấm mạng mỹ miều che mặt người thiếu nữ Pakistan này, đàng sau cái dáng dấp nhỏ nhắn của những người phụ nữ Việt Nam tôi vừa kể tên, họ là những quặng thép.

Ts Nguyễn Quốc Quân gọi người bạn tù Nguyễn Đặng Minh Mẫn của anh là “một người khổng lồ”. Chị là người lãnh án đến tám năm tù, bản án nặng thứ hai sau các án tù mười ba năm dành cho các anh Paulus Lê Văn Sơn, Hồ Đức Hòa, Đăng Xuân Diệu. Cô Minh Mẫn là người con gái trong một gia đình gồm bốn người và bị bắt giam hết cả ba: mẹ chị bà Đặng thị Ngọc Minh, anh trai Nguyễn Đặng Vĩnh Phúc và bản thân chị. Sự can trường của chị đã làm cho những người bạn suốt hai dãy tù và ngay cả các quản giáo của trại giam B34 đều phải nể phục. Lời chị nhắn gởi ra cho bạn hữu bên ngoài trước phiên toà ở Nghệ An cho thấy bạo lực đừng hòng khuất phục được người con gái ấy. Chị bảo: “Chú Quân nhắn dùm bạn hữu của bé Ti rằng, dẫu có thế nào bé Ti sẽ vẫn trước sau như một”. Tôi đã thật xúc động khi nghĩ đến tám năm thanh xuân của người con gái ấy. Và chợt liên tưởng đến nỗi bâng khuâng của những người bạn tù, kể cả anh Nguyễn Quốc Quân; anh tâm sự đã buồn thật nhiều khi cô gái mang cái tên ở nhà “bé Ti” bị chuyển dời đi nơi khác.