Tiến trình chống tham nhũng phải bắt đầu từ trên xuống dưới: Nếu cấp trên không tham nhũng thì các cấp ở dưới sẽ có rất ít khả năng hối lộ.
Tiến trình dân chủ hóa, ngược lại, phải bắt đầu từ dưới lên: Khi mỗi người dân ý thức được quyền của mình và cương quyết đấu tranh để giành và thực thi những cái quyền ấy, giới lãnh đạo không thể tiếp tục lạm quyền và lộng hành mãi được.
Hiểu như vậy, chúng ta có thể trả lời được câu hỏi: Khi nào chế độ độc tài sụp đổ? Câu trả lời: Đến khi nào dân chúng biết nói: KHÔNG!
Khi dân chúng chưa biết nói “không”, mọi sự giúp đỡ từ bên ngoài, nếu có, cũng chả có ích lợi gì. Không ai có thể giải thoát được một tập thể nô lệ nếu cái tập thể ấy không biết mình nô lệ và tiếp tục hài lòng với số phận nô lệ của mình.
