Bài của Silje Haugen Myrseth – TV 2 Na Uy
Đăng ngày 26/9/2026 lúc 12:57
Thuan Duc Nguyen, công dân Na Uy, đã mất tích tại Campuchia từ ngày thứ Sáu. Gia đình lo ngại nhà hoạt động nhân quyền này có thể đã bị bắt giữ
Nguyễn Đức Thuận, 52 tuổi, là công dân Na Uy, sống tại Oslo cùng vợ và hai con. Ông đã mất tích tại Campuchia từ ngày thứ Sáu, 18/9.
Ngày 15/9, ông từ Bangkok đến thủ đô Phnom Penh, Campuchia, cùng với Trần Hiệp, 51 tuổi, một công dân Australia.
Cả hai đều có người gốc Việt. Theo gia đình và tổ chức Việt Tân, mục đích chuyến đi Cam Bốt của họ là để gặp gỡ một số nhà hoạt động nhân quyền người Việt.
Lần cuối cùng gia đình còn liên lạc được với hai người là vào sáng 18/9. Theo kế hoạch, ngày 19/9, họ sẽ đáp chuyến bay của Cambodia Airways trở lại Bangkok, nhưng cả hai đều không lên chuyến bay.
Gia đình ông Thuận đã thông báo sự việc cho cảnh sát Na Uy, Bộ Ngoại giao Na Uy và các cơ quan ngoại giao liên quan. Theo gia đình và Việt Tân, một thông báo cũng đã được gửi đến Nhóm Công tác của Liên Hiệp Quốc về các vụ mất tích cưỡng bức hoặc không tự nguyện.
Ông Nguyễn Đức Thiện, em trai của Thuận, người đại diện cho gia đình. Ông cho biết gia đình đang hết sức lo lắng vì không biết chuyện gì đã xảy ra.
“Anh ấy bị tiểu đường và phải tiêm insulin mỗi ngày. Chúng tôi cần biết anh ấy đang ở đâu càng sớm càng tốt,” Thiện nói.
Tình trạng có thể trở nên nguy kịch
Theo người em trai, lần liên lạc cuối cùng mà gia đình nhận được tin của anh Thuận là ngay sau nửa đêm ngày 18/9, khi anh gửi một biểu tượng cảm xúc cho vợ.
“Cuộc liên lạc cuối cùng hoàn toàn bình thường. Không có dấu hiệu nào cho thấy có chuyện bất thường hoặc anh ấy cảm thấy bị đe dọa. Sau đó chúng tôi không còn nghe tin gì nữa.”
“Chúng tôi đã cố gọi điện nhưng không thể liên lạc được. Có vẻ như điện thoại đã bị tắt,” ông Nguyễn Đức Thiện nói.
Theo kế hoạch, Thuan đáng lẽ đã trở về nhà vào thứ Hai, 21/9. Người em trai cho biết mỗi khi đi xa, ông thường mang theo lượng insulin đủ dùng thêm vài ngày. Tuy nhiên, hiện đã nhiều ngày trôi qua kể từ ngày ông phải trở về, khiến gia đình lo lắng thuốc đã hết.
“Thông thường anh ấy mang theo insulin đủ dùng thêm vài ngày. Nhưng bây giờ đã qua nhiều ngày so với thời điểm anh ấy đáng lẽ phải trở về. Nếu chúng tôi không sớm tìm được anh ấy, tình hình có thể trở nên nguy kịch,” ông Thiện nói.
Ông cũng cho biết anh Thuận trước đây đã hiến một quả thận cho một người anh trong gia đình. Vì vậy, việc anh mất tích càng khiến gia đình lo lắng hơn vì tình trạng sức khỏe của anh.
“Điều đó khiến tình hình càng đáng lo lắng hơn,” ông nói.
Lo ngại ông Thuận có thể đã bị bắt
Trong nhiều năm qua, Thuận tham gia các hoạt động liên quan đến nhân quyền, dân chủ và tự do tôn giáo tại Việt Nam. Ông là thành viên của Việt Tân, một tổ chức vận động cho dân chủ của người Việt Nam.
Theo người em trai, gia đình biết rằng những hoạt động của Thuận có thể tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt khi ông đi lại tại các nước Đông Nam Á.
“Gia đình chúng tôi hiểu rằng việc tham gia những hoạt động như vậy có thể có rủi ro khi chống lại chế độ Việt Nam. Khi đi Thái Lan hay Cam Bốt, nguy cơ có thể cao hơn. Nhưng không ai nghĩ rằng điều đó thực sự sẽ xảy ra”, ông Thiện nói.
Gia đình hiện cũng không biết Thuận đã ở đâu trong đêm cuối cùng trước khi mất liên lạc.
“Chúng tôi biết anh ấy đã ở đâu trước đó, nhưng tối hôm cuối anh ấy chuyển sang một nơi khác. Điều này khiến việc lần tìm tung tích của anh ấy khó khăn hơn,” người em trai nói.
Việt Tân, tổ chức mà Thuận là thành viên, cho rằng có những dấu hiệu cho thấy đây không phải là một trường hợp mất tích thông thường.
“Thuận là một nhà hoạt động nhân quyền. Hoạt động của anh ấy chủ yếu liên quan đến việc duy trì liên lạc với các nhà hoạt động từ Việt Nam, trong đó có những người đang sinh sống tại Thái Lan và Cam Bốt. Hoạt động tại những quốc gia này có những rủi ro nhất định”, bà Helena Huong Nguyen, phụ trách liên lạc truyền thông của Việt Tân tại châu Âu, nói với TV 2.
Lo ngại Thuận có thể đã bị đưa về Việt Nam
Bà Huong Nguyen cho biết Việt Tân lo ngại vụ mất tích có thể liên quan đến điều mà tổ chức này gọi là “đàn áp xuyên quốc gia” – tức việc những người chỉ trích hoặc các nhà hoạt động bị theo dõi, gây sức ép hoặc truy đuổi ngay cả khi họ đang ở bên ngoài Việt Nam.
“Đó là điều chúng tôi lo ngại, nhưng hiện tại chúng tôi chưa thể nói chắc chắn đó là những gì đã xảy ra. Hiện chúng tôi vẫn chưa biết thật sự việc gì đã xảy ra”, bà Huong Nguyen nói.
Việt Tân trích dẫn một số trường hợp trước đây mà theo tổ chức này, các nhà hoạt động người Việt ở nước ngoài từng phải đối mặt với áp lực, những vụ được cho là bị bắt cóc và bị cầm tù.
Tổ chức này lo ngại Thuận có thể đã bị đưa về Việt Nam, nhưng hiện tại không có bằng chứng cho thấy điều đó đã xảy ra.
“Trong những trường hợp trước đây, một số nhà hoạt động đã bị đưa trở lại Việt Nam và phải chịu những bản án tù dài hạn. Đó là điều chúng tôi lo sợ, nhưng chúng tôi không biết chuyện gì đã xảy ra với Thuận,” bà Huong Nguyen nói.
Theo Việt Tân, chuyến đi Cam Bốt lần này của Thuận có liên quan đến những cuộc gặp với các nhà hoạt động người Việt.
Hy vọng có thêm manh mối
Gia đình hy vọng việc đưa vụ mất tích ra công chúng sẽ giúp tìm được Thuận và Hiệp.
“Chúng tôi hy vọng sự chú ý của công chúng có thể mang lại những thông tin hoặc manh mối mới, hoặc có thêm những tổ chức và cá nhân có thể hỗ trợ chúng tôi tìm kiếm. Chúng tôi cũng hy vọng truyền thông có thể gây sức ép để những cơ quan có trách nhiệm cung cấp thêm thông tin về những gì đã xảy ra,” ông Thiện nói.
Ông nhấn mạnh rằng hiện gia đình vẫn chưa biết chính xác chuyện gì đã xảy ra với người anh của mình.
“Có quá nhiều điều chưa rõ. Rất nhiều suy nghĩ và những suy diễn khác nhau cứ xuất hiện trong đầu. Nhưng chưa có điều gì được xác nhận, và sự không biết này thực sự rất nặng nề,” ông nói.
Kripos hỗ trợ điều tra
Kripos – Cơ quan Điều tra Hình sự Quốc gia Na Uy – cho biết họ đã được thông báo về vụ việc và cảnh sát Cam Bốt đã đề nghị phía cảnh sát Na Uy hỗ trợ.
“Đúng vậy, Kripos đã biết về vụ việc. Cảnh sát Cam Bốt đã yêu cầu cảnh sát Na Uy hỗ trợ,” bà Birgit Dramdal Haukland, trưởng một bộ phận của Kripos, nói với TV 2.
Bộ Ngoại giao Na Uy cũng xác nhận họ biết về trường hợp một công dân Na Uy mất tích tại Cam Bốt, nhưng không bình luận thêm.
“Chúng tôi biết một công dân Na Uy đang mất tích tại Campuchia. Vì lý do bảo mật và bảo vệ thông tin cá nhân, chúng tôi không thể cung cấp thêm thông tin,” Bộ Ngoại giao Na Uy trả lời TV 2.
TV 2 cho biết đã liên lạc với cảnh sát Cam Bốt để hỏi về vụ việc, nhưng đến thời điểm bài báo được đăng, vẫn chưa nhận được hồi đáp.
(Nguồn: TV2 Na Uy https://www.tv2.no/nyheter/norske-thuan-52-savnet-etter-tur-til-kambodsja/19260829/)
