Sự việc Trường Tiểu học Thái Thịnh (Hà Nội) công khai danh sách học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong lễ khai giảng ngày 5/9 đã gây phẫn nộ trong dư luận. Danh sách chi tiết hiển thị công khai trên màn hình LED bao gồm tên, hoàn cảnh gia đình, bệnh tật và tình trạng hôn nhân của cha mẹ các em.
Dù trường đã đăng “thư xin lỗi” trên Facebook, nhiều chuyên gia và luật sư nhận định hành động này có dấu hiệu vi phạm Luật Trẻ em 2016, Bộ luật Dân sự 2015, và Nghị định 130/2021/NĐ-CP, với mức phạt từ 20–30 triệu đồng.
Không chỉ riêng Trường Thái Thịnh, nhiều trường học khác ở Đồng Nai, Hà Nội, Bà Rịa – Vũng Tàu… cũng từng công khai thông tin tương tự, bất chấp quy định pháp luật. Một số tổ chức xã hội cũng mắc lỗi tương tự, cho thấy việc vi phạm quyền riêng tư trẻ em đang trở thành tình trạng phổ biến.
Vụ việc Trường Thái Thịnh không chỉ là “một sai sót đáng tiếc” như lời xin lỗi, mà là một biểu hiện nghiêm trọng của sự vô cảm trong ngành giáo dục đối với quyền con người – đặc biệt là quyền trẻ em.
Việc mang các em ra “trình diện” hoàn cảnh trước bạn bè, phụ huynh và quan khách không khác gì một hình thức kỳ thị trá hình, khoác áo từ thiện. Của cho không bằng cách cho, nhưng ở đây, cách cho phản giáo dục, phản cảm, thậm chí có thể gây tổn thương tâm lý lâu dài cho trẻ nhỏ.
Những người làm giáo dục lẽ ra phải là người bảo vệ học sinh lại đang vi phạm quyền cơ bản của các em, trong khi luật pháp đã quy định rõ ràng. Sự lặp lại của các vụ việc tương tự cho thấy một khoảng trống lớn trong nhận thức và trách nhiệm của nhà trường.
Giáo dục không thể nhân danh thiện chí để hợp thức hóa những hành vi vi phạm pháp luật và phi đạo đức. Nếu không có chế tài đủ mạnh, trẻ em sẽ tiếp tục bị phơi bày, bị tổn thương – bởi chính những người mang danh “giáo dục” các em.
