Geneva (23 tháng Hai 2018) – Các đặc sứ nhân quyền của Liên Hiệp Quốc lên tiếng kêu gọi trả tự do cho những người bị giam cầm chỉ vì lên tiếng và phản đối việc thải hóa chất kỹ nghệ độc hại ra vùng ven biển của Việt Nam.
Vào ngày 6 tháng Hai 2018, Tòa án tỉnh Nghệ An đã kết án ông Hoàng Đức Bình 14 năm tù giam vì viết blog về các cuộc biểu tình phản đối thảm họa môi trường Formosa. Ông Nguyễn Nam Phong, một nạn nhân của thảm họa ô nhiễm, cũng bị kết án hai năm tù giam vì không tuân lệnh viên chức nhà nước khi trên đường đến cuộc biểu tình.
Ông Baskut Tuncak, Đặc Sứ về Nhân Quyền và Chất Thải Nguy Hiểm của Liên Hiệp Quốc lên tiếng rằng, “Giam cầm các blogger và nhà hoạt động vì những công việc chính đáng giúp cho công chúng biết đến mối nguy về môi trường và sức khoẻ là điều không thể chấp nhận được.
“Chúng tôi kêu gọi nhà cầm quyền hãy trả tự do cho ông Hoàng Đức Bình và ông Nguyễn Nam Phong đã bị bắt giữ vì nỗ lực thông tin và quy trách nhiệm trong vụ thải chất độc ra biển của công ty thép Formosa. Nhà cầm quyền phải bảo đảm là việc tăng trưởng kinh tế của Việt Nam không làm tổn hại nhân quyền, đặc biệt là đối với nhân công và cộng đồng địa phương.”
Ông David Kaye, Đặc sứ về tự do biểu đạt của Liên Hiệp Quốc, cho biết là ông rất lo ngại đến số lượng bắt giữ ngày càng tăng và việc giam giữ các nhà hoạt động nhân quyền và ký giả đưa tin tức về những vấn đề quần chúng quan tâm tại Việt Nam.
Trong năm ngoái, blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, tức Mẹ Nấm, bị kết án 10 năm tù giam vì các hoạt động trên mạng kể cả việc thông tin về cuộc biểu tình diễn ra sau vụ thải chất độc của Formosa ra biển.
Blogger Nguyễn Văn Hóa cũng bị lãnh án bảy năm tù giam hồi tháng Mười Một vừa qua với cùng tội cáo buộc.
Ông Kaye cho rằng, “Những án tù này không những vi phạm quyền tự do biểu đạt của các cá nhân mà còn gây nguy hại đến quyền của tất cả mọi người tại Việt Nam để được thông tin quan trọng về ô nhiễm độc hại để qua đó thảo luận về giải pháp tốt nhất và cuối cùng là quy trách nhiệm cho kẻ gây ra thảm họa.”
Vụ thảm họa Formosa tháng Tư 2016 gồm việc thải các chất độc cyanide, phenol và các chất thải độc hại khác ra biển bởi công ty thép Formosa Hà Tĩnh của Đài Loan. Vụ thải này gây ô nhiễm hơn 200 cây số bờ biển, khiến cho cá và các sinh vật khác chết hàng loạt tác động đến đời sống của hàng chục ngàn cư dân. Thảm hoạ này làm bùng lên nhiều cuộc biểu tình đòi quy trách nhiệm và bồi thường.
Các đặc sứ Liên Hiệp Quốc trước đây đã kêu gọi chính quyền Việt Nam hãy trả tự do cho các blogger và nhà hoạt động trong các trường hợp khác liên quan đến thảm họa Formosa. Các đặc sứ cho biết là đã trình bày mối quan tâm của họ với nhà nước Việt Nam và sẵn sàng trở lại viếng thăm Việt Nam để tìm hiểu thêm về việc này.
