Dân Biểu Na Uy Peter Gitmark Trả Lời Phỏng Vấn Đài Chân Trời Mới, tại Hà Nội, ngày 22 tháng 2 năm 2008.
Chân Trời Mới (CTM): Ông bắt đầu chuyến đi này ngày nào và mục đích của chuyến đi là gì?
Dân Biểu Peter Gitmark (PG): Tôi khởi sự hôm thứ hai và mục tiêu chính là để bày tỏ lòng ủng hộ đối với các nhà đối kháng Việt Nam. Tôi tin rằng một khi những thay đổi trên thế giới đến được đất nước Việt Nam đó là nhờ những đóng góp quan trọng của các nhà đối kháng. Do đó điều vô cùng quan trọng là cộng đồng thế giới cần bày tỏ sự ủng hộ và đánh giá cao lòng can đảm của các vị này trong công cuộc đấu tranh cho một đất nước Việt Nam dân chủ.
CTM: Ông đã gặp những ai trong chuyến đi này?
PG: Trước tiên tôi gặp các thân nhân của một nhà hoạt động gốc Việt đang sống tại Na Uy. Người thân của ông ta đã bị bỏ tù, tra khảo rất lâu, có vài người bị bỏ tù những 3 tháng sau khi ông này có những hoạt động nhân danh quyền hạn của một công dân Na Uy. Sau đó tôi gặp văn sĩ nổi tiếng là bà [Trần Khải Thanh]Thủy tại Hà Nội trong vài ngày qua.
CTM: Nhận xét của ông về tình trạng nhân quyền tại Việt Nam như thế nào?
PG: Tôi rất bất nhẫn là một chế độ như vậy mà vẫn còn ngồi ở ghế cầm quyền lâu như vậy. Họ hầu như vơ vét hết mọi tài nguyên, tài sản ra khỏi tay nhân dân để đổ vào túi của thiểu số nắm quyền. Họ giữ dân chủ và nhân quyền ngoài tầm tay của quá nhiều người.
CTM: Có đúng là người Việt Nam có những tiêu chuẩn khác biệt về Nhân Quyền hay có những ưu tiên khác cao hơn, như nhà nước Việt Nam vẫn hay nhắc đi nhắc lại không?
PG: Tất cả những tuyên bố của chế độ cộng sản [VN] không đúng. Điều mà chúng tôi thấy là nhân quyền đang bị vi phạm hàng ngày. Người ta bị ném vào tù mà không biết vì tội danh gì. Còn khi có tội danh thì lại toàn chuyện thêu dệt để bỏ tù, hay xách nhiễu chỉ vì những sinh hoạt [hợp pháp] của họ. Khá rõ đây là một chế độ sằn sàng làm bất cứ điều gì để nắm giữ quyền lực. Và dĩ nhiên là họ chẳng quan tâm gì đến nhân quyền của dân chúng.
CTM: Ông nghĩ là cộng đồng thế giới biết nhiều về tình trạng nhân quyền tại Việt Nam không, đặc biệt là chính phủ Na Uy?
PG: Tôi nghĩ là người ta đều biết Việt Nam không phải là một nước dân chủ nhưng tôi không nghĩ rằng người dân thường cũng như một số chính phủ biết nổi mức độ bạo hành thực sự của chế độ này, và không biết nổi mức độ sẵn sàng làm bất cứ điều gì để năm quyền của họ. Và nỗ lực của tôi có hai phần, đó là bày tỏ sự ủng hộ đối với những con người can đảm dám phản đối lại chế độ ở đây, nhưng tôi cũng sẽ nêu vấn đề nhân quyền và dân chủ tại nước nhà của tôi là Na Uy, và Âu Châu nói chung. Tôi mong muốn chính phủ của tôi sẽ làm nhiều hơn nữa và tôi cũng mong muốn Liên Hiệp Âu Châu đi đầu và nói thẳng với các lãnh tụ [VN] rằng hãy chọn con đường đúng, con đường dân chủ và nhân quyền, và các ông sẽ ở vị trí tốt hơn nhiều về mặt kinh tế.
CTM: Về phía Việt Nam thì còn cần làm gì nữa?
PG: Trong ngắn hạn tôi mong muốn được thấy quyền tự do phát biểu; mở cửa cho truyền thông. Trong trung và dài hạn, dĩ nhiên nếu có được một hình thức bầu cử [tự do] nào đó thì sẽ một bước tiến khổng lồ, nhưng ngày đó còn xa lắm. Chỉ cách đây mấy ngày, một đồng minh nhiệt tình nhất của chế độ này là Fidel Castro cũng đã xuống ngôi. Cho nên nhiều điều tốt lành đang xảy ra trên thế giới và tôi nghĩ là chế độ này sẽ cảm thấy vô cùng cô đơn.
CTM: Cộng đồng nguời Việt hải ngoại, đặc biệt là tại Na Uy, có giúp gì cho ông trong chuyến đi này không ? Làm sao ông vượt qua những trở ngại về ngôn ngữ, di chuyển, v.v…?
PG: Tôi rất may mắn có được sự giúp đỡ của cộng đồng người Việt hải ngoại. Họ đã giúp tôi một người thông dịch để vượt qua sự khác biệt về ngôn ngữ, và tất cả những hỗ trợ cần thiết cho tôi. Họ đã đóng góp vô cùng đắc lực cho sự thành công của chuyến đi này.
