Cuộc điều trần về nhân quyền vào hôm 15 tháng 5 tại Quốc hội Hoa Kỳ đã đòi Bộ Ngoại giao tăng sức ép với trường hợp tiến sĩ toán học Nguyễn Quốc Quân bị bắt ở Việt Nam gần đây.
Dân biểu Frank Wolf, đồng chủ tịch Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos, đã khiến ông Michael Posner, Phụ Tá Ngoại Trưởng đặc trách Dân Chủ, Nhân Quyền và Lao Động, trải qua những giây phút căng thẳng.
Nhân cuộc điều trần chất vấn, dân biểu Frank Wolf đã trực tiếp yêu cầu đại sứ Mỹ tại Việt Nam phải đích thân hành động – ít nhất bằng một cử chỉ thăm viếng nhà tù, nơi tiến si Nguyễn Quốc Quân bị giam giữ.
Ông Posner trả lời chất vấn trong tinh thần hợp tác và đầy đủ nhưng cũng tìm cách bảo vệ quan điểm của Bộ Ngoại giao về những thương lượng đang còn diễn ra trong bí mật.
Cuộc điều trần diễn ra trong vòng hai tiếng với đại diện của nhiều tổ chức nhân quyền. Nhưng nó tựu chung vẫn chú trọng mạnh mẽ vào trường hợp của tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân bị nhà cầm quyền Việt Nam điều tra về tội danh khủng bố.
Sự hiện diện của bà Ngô Mai Hương, vợ ông Quân, làm nhân chứng dường như để lại một cảm thông khiến ông phụ tá bộ trưởng Posner hứa sẽ có sự quan tâm sâu sắc về chuyện này.
Cuộc điều trần cũng đề cập chủ đề rộng hơn là việc nhà cầm quyền Việt Nam gần đây thẳng tay trấn áp những tiếng nói đối lập bằng những biện pháp tinh vi.
Các nhân viên Bộ Ngoại giao phải đứng lên thừa nhận là họ bị sốc.
Ông Posner khẳng định với thuật ngữ ngoại giao rằng những việc mà Việt Nam đang làm là “không thể chấp nhận”.
Các trường hợp nổi bật như ông Nguyễn Văn Hải (Điếu Cày), bà Tạ Phong Tần đều đuợc Bộ Ngoại giao cho hay họ lưu tâm đặc biệt và đã gửi thông điệp nghiêm khắc tới nhà cầm quyền Việt Nam.
Không làm ’đối tác chiến luợc’
Tôi đã hỏi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ có biện pháp nào để hạn chế những vi phạm nhân quyền.
Ông Posner cho biết phía Việt Nam lâu nay tỏ ý muốn trở thành “đối tác chiến luợc” (Strategic Partnership – nguyên văn từ ông Posner) với Hoa Kỳ nhưng Hoa Kỳ nói Không vì tình trạng nhân quyền hiện nay.
Tiến sĩ Robert George, một điều trần viên của Ủy ban tự do tôn giáo khẳng định: “Việt Nam càng lúc càng đi trên con đuờng của một chế độc độc tài thô bạo.”
Trong một giải pháp đối đầu khác, dân biểu Frank Wolf còn kiến nghị với tòa đại sứ Mỹ tại Việt Nam hãy tổ chức kỳ lễ Độc Lập (vào ngày mồng 4 tháng 7, 2012) ở Hà Nội và mời tất cả những nhà bất đồng chính kiến Việt Nam tham dự.
Buổi điều trần với chủ đề Việt Nam: Sách nhiễu nhân quyền và tự do tôn giáo tiếp diễn, do Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos tổ chức.
Đây là ủy ban lưỡng đảng tại Hạ viện Hoa Kỳ thành lập từ năm 1983.
