Theo một thông tin cho đến nay vẫn chỉ được phổ biến bởi báo chí Nhà Nước Việt Nam, thì Đại Sứ của Việt Nam tại Ý Đại Lợi đã hội kiến hôm 22/8/2009, với một giám mục và đã trao đổi với nhau về diễn biến gần đây nhất về tình hình tôn giáo tại Việt Nam. Việc tiết lộ tin tức này, tuy rằng có hơi chậm trễ, đã xảy ra trong một khung cảnh khá đặc biệt tại Việt Nam. Từ mấy ngày qua, chính quyền tìm mọi cách để đặt các linh mục và giáo dân có liên quan đến các vụ Tòa Khâm Sứ và Thái Hà ở Hà Nội và gần đây nhất là vụ Tam Tòa thuộc Giáo Phận Vinh, vào vị thế chống lại những huấn dụ của Đức Giáo Hoàng Bênêdictô XVI cũng như của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Sau chuyến công du thị sát các công trình khai thác quặng bô-xít tại Tây Nguyên, Thủ Tướng CSVN, ông Nguyễn Tấn Dũng đã dình dang tới thăm vị Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục tại Đà Lạt; ít ngày sau, báo chí Nhà Nước đã tung ra một chiến dịch tấn công mạnh mẽ các linh mục và tu sĩ dấn thân trong các phong trào đòi lại tài sản giáo hội, tiếp nối những vụ việc xảy ra hồi năm ngoái và trong năm nay.
Tin tức về cuộc gặp gỡ giữa đại diện Việt Nam và Vatican, cho đến nay, chưa có sự xác nhận của Rôma. Nó đã được công bố qua một bản thông cáo của Bộ Ngoại Giao Việt Nam (1). Bản tin tóm lược cũng được hãng thông tấn Nhà Nước (Thông Tấn Xã Việt Nam) phổ biến bằng tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp (2). Một số lớn báo chí Nhà Nước trong hai ngày 27 và 28/8 cũng đăng tải (3). Cuộc gặp gỡ đã diễn ra tại Rôma giữa Đại Sứ Việt Nam tại Ý Đại lợi, Đặng Khánh Thoại, và Đức Cha Ettore Balestrero, thứ trưởng Ngoại Giao Tòa Thánh, mới được chỉ định trước đó 5 hôm vào chức vụ này. Theo bản thông cáo, Đại Sứ nhấn mạnh là chính quyền Việt Nam đã tạo thuận lợi cho các giám mục trong việc thăm viếng ad limina vừa qua cũng như tổ chức năm thánh sắp tới. Ông ta còn tuyên bố với vị giám mục Rôma rằng những huấn dụ của Đức Giáo Hoàng Bênêdictô XVI ban cho các giám mục Việt Nam khi ngài tiếp kiến các vị hồi tháng 6 vừa qua đã nhận được sự đồng tình của chính quyền Việt Nam. Vẫn theo bản tin trên, người đối thoại của Rôma đã trả lời bằng cách nhắc lại sự mong muốn của Vatican muốn mở rộng quan hệ với Nhà Nước Việt Nam.
Bốn ngày trước cuộc gặp gỡ nói trên, ngày 18/8 vùa qua, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đã thực hiện chuyến công du thị sát trên vùng Cao Nguyên miền Trung. Ông phải xem xét tình trạng các công trình khai thác quặng bô-xít đã bắt đầu khởi công mới đây bởi độc nhất các công ty Trung Quốc. Các công trình này đã dấy lên một sự chống đối dữ dội của giới trí thức, khoa học và tôn giáo trong quần chúng nhân dân. Sau cuộc thị sát này và sau khi tung ra một thông cáo nói rằng ông ta rất hài lòng về việc bảo vệ môi trường, người cầm đầu chính phủ đã tới thăm viếng giám mục Đà Lạt, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục. Không một thông tin nào về nội dung cuộc gặp gỡ được tiết lộ, nhưng, ngay từ chiều ngày 18/8, hình ảnh của Thủ Tướng và của Giám Mục giữa các trẻ em người dân tộc tươi cười đã được tung ra rộng khắp trên đài truyền hình Nhà Nước VTV1. Việc quảng cáo không hợp thời cho cuộc viếng thăm đột xuất này đã gây ngạc nhiên và lo lắng trong giới Công Giáo. Thêm vào đó, chỉ ít hôm sau, ngày 24/8, những điều cáo buộc dữ dằn hiếm thấy đã được tung ra trên các phương tiện truyền thông Nhà Nước chống lại người Công Giáo và đặc biệt là các linh mục, tu sĩ đã dám bộc lộ công khai quan niệm của mình trong các vụ việc mới đây tại Hà Nội và Vinh. Một bài báo đăng trên tờ VietnamNet bắt đầu trích dẫn dài dòng và đảo lộn những huấn dụ mới đây của Đức Giáo Hoàng Bênêdictô XVI đọc trước các giám mục Việt Nam tới thăm viếng Rôma. Bài báo nhấn mạnh rằng huấn dụ của Đức Giáo Hoàng hoàn toàn phù hợp với chính sách của chính phủ Việt Nam đối với tôn giáo. Ngược lại, theo tờ báo, các vụ việc gần đây dẫn đến các linh mục và giáo dân có những hành động đi ngược lại huấn dụ của Đức Giáo Hoàng và hướng dẫn của Hội Đồng Giám Mục. Những lời cáo buộc do báo chí tung ra mang tính chất trầm trọng. Họ tố cáo những người này đã xúi dục giáo dân lật đổ chính quyền đương thời. Và họ đòi hỏi phải có những hình phạt nghiêm khắc.
Cũng nên nhắc là, nếu báo chí Nhà Nước tự hào đồng tình với giáo huấn của Đức Giáo Hoàng và những hướng dẫn của các Giám Mục Việt Nam, thì họ đã không hề đả động gì đến hai văn bản của Hội Đồng Giám Mục về các vụ việc mới đây. Đó là “Quan điểm của Hội đồng Giám mục Việt Nam về một số vấn đề trong hoàn cảnh hiện nay” được công bố hồi tháng 9/2008, và “Nghĩ về giải pháp cho những xung đột” (5) mới được phổ biến. Hai văn bản này yêu cầu không nên coi những cuộc phản đối như là phạm pháp mà phải coi như là sự bắt đầu của đối thoại.
Chắc chắn trong những ngày tháng trước mặt, lãnh đạo đảng và nhà nước CSVN sẽ tiếp tục tìm mọi cách tạo hỏa mù và gieo ấn tượng như đang có sự bất đồng ý kiến giữa Vatican và các giám mục Việt Nam. Đòn phép này được xử dụng để mong làm suy giảm làn sóng hậu thuẫn mạnh mẽ của khối giáo dân hiện nay và để chuyển hướng dự luận ra khỏi cốt lõi của vấn đề, đó là số tài sản đã cướp làm của riêng nay phải hoàn lại cho giáo hội Công Giáo và các giáo hội khác trên đất nước Việt Nam.
Theo bản tin của Eglises d’Asie ngày 28.08.2009 của Đức Cha Jean Maïs
Trích dẫn:
(1) http://www.mofa.gov.vn/vi/nr0408071…
(2) Xem Vietnam Net et Hanoi Moi ngày 24.8.2009.
(3) Xem Vietnamplus, 28.8.2009.
(4) Xem EDA 492
(5) Xem bài viết phổ biến ngày 24.8.2009 bởi Eglises d’Asie.
