Lại sắp bị cúp điện!

Ảnh minh họa (EVN)
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Điện là nhu cầu thiết yếu cho đời sống người dân cũng như sự phát triển kinh tế. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, tình trạng thiếu điện tại Việt Nam cứ diễn ra như một điệp khúc không có hồi kết. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ cơ chế ưu đãi độc quyền cho các tập đoàn nhà nước. Đây là sản phẩm của mô hình “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, lấy nền kinh tế nhà nước làm chủ đạo” do đảng Cộng Sản vẽ ra.

Trong mấy ngày vừa qua, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) liên tục đưa ra cảnh báo sẽ cắt điện vào đầu năm 2019. Lý do mà EVN đưa ra cho việc cắt giảm sản lượng điện là vì Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) không có khả năng cung cấp đủ lượng than dẫn tới phải dừng các nhà máy nhiệt điện. Nghe như chuyện tiếu lâm!

Tuyên bố nói trên của lãnh đạo EVN cho thấy sự vô trách nhiệm của một tập đoàn kinh tế nhà nước, đang độc quyề điện. Chính sự độc quyền của ngành điện lực đã tạo ra cung cách làm ăn trì trệ, thiếu sự thích ứng, thiếu sáng tạo và cửa quyền của ngành này.

Sự độc quyền của EVN còn thể hiện ở chỗ doanh nghiệp này vừa thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực điện vừa thực hiện chức năng kinh doanh cộng với chức năng phân phối điện. Đây là lý do khiến từ lâu nay, người tiêu dùng bắt buộc phải chấp nhận giá bán điện rất cao mà phía EVN đưa ra.

Mặc dù người dân đã phải trả chi phí cao, lẽ ra chất lượng cung ứng điện phải được cải thiện thì ngược lại, tình hình thiếu điện càng trầm trọng hơn. Người dân và các doanh nghiệp bị cắt điện liên tục nên các hoạt động sản xuất, sinh hoạt bị rơi vào thế bị động. Dù chưa thể thống kê tổng thiệt hại, nhưng các chuyên gia đều cho rằng, những thiệt hại do thiếu điện còn lớn hơn nhiều so với lợi nhuận mà EVN làm ra hằng năm.

Trong khi đó, mỗi khi thiếu điện, người dân lại nhận được thanh minh của EVN như là cần cắt điện để bảo trì hệ thống đang quá tải, mùa khô nên mực nước thủy điện giảm, nhu cầu dùng điện tăng quá cao… Tóm lại là toàn là lý do khách quan nên không phải lỗi của EVN!

Bê bối của Tập đoàn EVN còn đến từ chính sách thu mua điện từ các nhà máy phát điện nhỏ và nhập khẩu cũng không rõ ràng. Tập đoàn EVN nhập khẩu điện từ Trung Quốc với giá cao gấp 2-3 lần giá mua điện từ các nhà máy phát điện nhỏ trong nước. Chưa hết, để bảo vệ độc quyền ngành điện, Tập đoàn EVN tìm mọi cách ép giá mua, tạo rào cản để các doanh nghiệp tư nhân và ngoại quốc không đầu tư sản xuất điện năng tại Việt Nam.

Nhưng, điều khiến dư luận khó chịu và giận dữ là tập đoàn này năm nào cũng bị thua lỗ hàng chục ngàn tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ chỉ ra Tập đoàn EVN lỗ là do đầu tư ngoài ngành thiếu hiệu quả. Thậm chí, giá thành bán điện cho người dân còn bao gồm cả giá thành xây biệt thự, sân tennis, phí du lịch, phí đầu tư chứng khoán…

Để lý giải cho việc không cung cấp đủ than cho EVN, Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam cho rằng nguyên nhân là do giá than thấp hơn thế giới nên nhiều ngành khác cũng chuyển qua mua của đơn vị này dẫn đến cung vượt quá cầu. Vì vậy TKV khẳng định không thể cung ứng đủ than cho thị trường.

Mặc dù đưa ra lý do thiếu than, nhưng trao đổi với báo Tuổi Trẻ hôm 27/11, đại diện Sở Công thương Quảng Ninh cho biết, báo cáo của TKV cho thấy số lượng than sạch còn tồn kho đến nay ước khoảng 5,02 triệu tấn. Như vậy, ý đồ của TKV là gì khi lượng than còn tồn hơn 5 triệu tấn nhưng vẫn kêu thiếu than để không cung ứng cho các nhà máy nhiệt điện?

Tương tự như ngành điện, trong nhiều năm qua ngành than tại Việt Nam cũng không công khai được đầu vào, đầu ra, các chi phí, lời lãi thỏa đáng giá thành cũng như sản xuất thế nào. Hoạt động của TKV thiếu minh bạch, sản xuất kinh doanh thua lỗ, nợ hàng trăm nghìn tỷ đồng. Một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng trên được nhiều chuyên gia phân tích nhận định là do TKV nắm giữ độc quyền khai thác khoáng sản quá lâu khiến ngành than trở nên thụ động, hoạt động kém kém hiệu quả, cứ múc than lên đến đâu để bán là cầm chắc lỗ tới đó như vậy.

Một điểm nghịch lý của ngành than đó là giá trị xuất cảng than khoáng sản của Việt Nam sang Trung Quốc rẻ hơn rất nhiều so với giá trị xuất cảng sang các thị trường khác. Trong khi đó, ở chiều ngược lại, mức giá bình quân than nhập về từ Trung Quốc cao hơn 6,6 lần. Như vậy là đang tồn tại một nghịch lý rất khó chấp nhận đó là TKV bán rẻ tài nguyên cho Trung Quốc, trong khi nhập về với một mức giá vô cùng đắt đỏ.

Tóm lại, việc thiếu than của TKV và thiếu điện của EVN là do lối làm ăn vô trách nhiệm của bộ máy bao cấp. Lâu nay, nhà cầm quyền Việt Nam vẫn duy trì cơ chế độc quyền đối với các ngành điện, than, xăng dầu, khai thác khoáng sản… Vì vậy những lãnh đạo các ngành này được hưởng nhiều chính sách ưu đãi nên vẫn giữ thói quen, cách làm việc từ thời bao cấp vì các quan chức không muốn mất việc và mất quyền lợi nếu phải thay đổi theo nền kinh tế thị trường.

Chừng nào còn chưa tháo gỡ thế độc quyền của ngành điện, thì nguyện vọng của người dân muốn có được nguồn điện ổn định vẫn sẽ chỉ là giấc mơ dang dở.

Ngô Đồng

 

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Bộ trưởng Công an Việt Nam Tô Lâm, được đề cử làm tân chủ tịch nước, tại phiên họp Quốc hội tại Hà Nội vào ngày 20 tháng 5 năm 2024. Ảnh: AFP

Miễn nhiệm chức bộ trưởng công an của Đại tướng Tô Lâm phút 89?

Việc miễn nhiệm chức bộ trưởng công an đối với Tô Lâm được bổ sung vào phút chót trong nghị trình Quốc hội, được dư luận cho là bất ngờ và cho thấy sự mất đoàn kết trong nội bộ lãnh đạo cấp cao.

“… Theo tôi, chính trường Việt Nam sẽ tiếp tục hỗn loạn nếu Tô Lâm vào vị trí chủ tịch nước, vì Tô Lâm có thể miễn nhiệm cả Thủ tướng Phạm Minh Chính. Ông Chính cũng xuất thân từ công an nên, cả ông Tô Lâm lẫn ông Chính đều nắm trong tay nhiều bằng chứng về nhau. Chính điều đó tôi cho rằng, cuộc đấu đá vẫn còn tiếp diễn và một thời loạn lạc mới đang bắt đầu.” (Một nhà quan sát tình hình chính trị trong nước)

Công ty Foxconn ở Đài Bắc, Taiwan, 31/10/2022. Ảnh: Reuters

Reuters: Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp, trong đó có Foxconn, giảm sử dụng điện

Các quan chức Việt Nam vừa kêu gọi nhà cung cấp Foxconn của Apple tự nguyện giảm 30% mức tiêu thụ điện tại các nhà máy lắp ráp của họ ở miền bắc, khu vực từng xảy ra tình trạng mất điện hồi năm ngoái, Reuters dẫn hai nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết hôm 21/5.

Yêu cầu phải có giải pháp tiết kiệm điện nói trên, mà hai nguồn tin trong ngành khác cho biết cũng đã được đề đạt tới nhiều hãng xưởng, là để đề phòng và nhằm tránh lặp lại tình trạng như mùa hè năm ngoái khi thiếu điện dẫn đến thiệt hại sản lượng hơn 1 tỷ USD.

Trong ảnh: Bộ trưởng Tô Lâm (trái) và Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tô Lâm – Nguyễn Phú Trọng: Khi một rừng không thể có hai hổ!

Bàn cờ chính trị Việt Nam giờ đây đang ở vào thế một rừng hai hổ, khi ông Tô Lâm nổi lên như là một thế lực mới, và có thể thách thức sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Trong tình cảnh đại hội 14 của đảng Cộng Sản đang đến gần, mọi sự chú ý được đổ dồn vào ngôi vị tổng bí thư, và liệu ai sẽ là kẻ chiến bại trong cuộc đua khốc liệt này.

Đài Á châu Tự do tổ chức cuộc hội luận với ba vị khách mời gồm ông Lý Thái Hùng – Chủ tịch đảng Việt Tân, Tiến sĩ Lê Minh Nguyên – Cựu Chủ tịch đảng Tân Đại Việt, và Luật sư Nguyễn Văn Đài – Chủ tịch Hội Anh Em Dân Chủ, để cùng làm rõ.

Tân Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức (phải) và cựu Tổng thống Thái Anh Văn vẫy tay trong lễ nhậm chức của ông Lại ở Đài Bắc, Đài Loan, vào ngày 20/5/2024. Ảnh: AP

Phát biểu nhậm chức, tân tổng thống Đài Loan kêu gọi Trung Quốc ngừng đe dọa quân sự nhưng Bắc Kinh chỉ trích

Tân tổng thống Đài Loan, ông Lại Thanh Đức, trong bài phát biểu nhậm chức hôm 20/5 nói rằng ông muốn hòa bình với Trung Quốc và kêu gọi nước này chấm dứt các mối đe dọa quân sự cũng như hăm dọa hòn đảo tự trị mà Bắc Kinh luôn tuyên bố là lãnh thổ của mình.

“Tôi hy vọng rằng Trung Quốc sẽ đối mặt với thực tế về sự tồn tại của (Đài Loan), tôn trọng sự lựa chọn của người dân Đài Loan và với thiện chí, chọn đối thoại thay vì đối đầu,” ông Lại nói sau khi tuyên thệ nhậm chức.