Mục Sư Hùng bị giam cầm chỉ vì hành xử ôn hoà quyền tự do ngôn luận và bày tỏ tư tưởng, bao gồm các hoạt động tranh đấu cho nhân quyền và chỉ trích chính sách của nhà cầm quyền.
Vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, Nhóm Công Tác về Giam Giữ Tùy Tiện LHQ (UN Working Group on Arbitrary Detention – UNWGAD) đã ban hành Bản Nhận Định số 21/2026 liên quan đến trường hợp của Mục Sư Nguyễn Mạnh Hùng.
Mục Sư Nguyễn Mạnh Hùng là thành viên của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam, một nhà tranh đấu cho nhân quyền, và là tiếng nói bênh vực mạnh mẽ cho quyền tự do tôn giáo và tín ngưỡng. Mục Sư bị bắt giữ vào tháng Giêng năm 2025 và sau đó bị kết án sáu năm cấm cố cùng năm năm quản thúc chiếu theo Điều 117 của Bộ Hình Luật, với cáo buộc phát tán cái gọi là “tài liệu chống nhà nước.”
Cơ quan UNWGAD phán quyết rằng việc giam cầm Mục Sư Nguyễn Mạnh Hùng là tuỳ tiện (arbitrary) chiếu theo các Hạng Mục I, II, III và V. Nhóm Công Tác kết luận rằng Điều 117 của Bộ Hình Luật được soạn thảo bằng ngôn từ mơ hồ và quá bao quát, không đáp ứng được nguyên tắc pháp lý hợp chuẩn, và do đó không thể làm nền tảng pháp lý chính đáng cho việc giam giữ. Cơ quan này cũng nhận thấy rằng Mục Sư Hùng bị giam cầm chỉ vì hành xử ôn hoà quyền tự do ngôn luận và bày tỏ tư tưởng, bao gồm các hoạt động tranh đấu cho nhân quyền và chỉ trích chính sách của nhà cầm quyền.
Nhóm Công Tác đã phát giác nhiều vi phạm trầm trọng về quyền được xét xử công minh, bao gồm:
– Việc biệt giam không cho liên lạc kéo dài chừng chín tháng.
– Không kịp thời đưa Mục Sư Hùng ra trước một cơ quan tư pháp độc lập.
– Khước từ quyền được tiếp xúc kịp thời với luật sư biện hộ.
– Thiếu thời gian và phương tiện thoả đáng để chuẩn bị bào chữa.
– Một phiên toà xử kín diễn ra chớp nhoáng vỏn vẹn chừng một giờ đồng hồ.
– Hạn chế tiếp xúc với gia đình.
– Vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội (presumption of innocence) và đặc quyền không bị buộc phải tự khai nhận tội.
Nhóm Công Tác xét thấy các vi phạm này có mức độ đủ nghiêm trọng để liệt việc tước đoạt tự do của Mục Sư vào diện tuỳ tiện theo Hạng Mục III. Bên cạnh đó, sự tước đoạt tự do của Mục Sư Hùng mang tính cách kỳ thị dựa trên các quan điểm chính trị, niềm tin tôn giáo, và vị thế là một nhà tranh đấu cho nhân quyền của Mục Sư, đưa việc giam giữ này vào Hạng Mục V.
Nhóm Công Tác bày tỏ sự quan ngại sâu xa về điều kiện giam cầm Mục Sư Hùng, ghi nhận các báo cáo cho biết Mục Sư đã bị nhiễm trùng da nhưng không hề được chữa trị y tế, và gia đình Mục Sư bị ngăn cấm không được tiếp tế thuốc men. Cơ quan này cũng nhắc nhở rằng việc biệt giam không cho liên lạc kéo dài cùng sự bưng bít tiếp xúc với thế giới bên ngoài là vi phạm các tiêu chuẩn quốc tế, trong đó có Bản Quy Tắc Nelson Mandela và Tập Nguyên Tắc Bảo Vệ Mọi Người Bị Giam Giữ Hoặc Tù Đày Dưới Bất Kỳ Hình Thức Nào.
Nhóm Công Tác yêu cầu nhà cầm quyền Việt Nam tức thời thi hành các biện pháp cần thiết để khắc phục tình trạng của Mục Sư Hùng và đưa sự việc này tuân thủ đúng với luật pháp nhân quyền quốc tế. Theo UNWGAD, biện pháp khắc phục đích đáng nhất là phải lập tức phóng thích Mục Sư Hùng và trao cho Mục Sư quyền được bồi thường cùng các khoản bồi hoàn khác có giá trị thi hành, chiếu theo công pháp quốc tế. Cơ quan này cũng hối thúc nhà cầm quyền mở một cuộc điều tra toàn diện và độc lập đối với các hành vi vi phạm nhân quyền đối với Mục Sư.
Trong Bản Nhận Định, Nhóm Công Tác lưu ý rằng, với bề dày 34 năm hoạt động, họ đã phát giác Việt Nam vi phạm các nghĩa vụ nhân quyền quốc tế trong vô số trường hợp. Đa số các trường hợp này diễn ra theo một lề lối quen thuộc không màng đến các quy chuẩn quốc tế:
– Bắt giữ và giam cầm kéo dài chờ xét xử mà không được giám đốc thẩm.
– Từ chối hoặc hạn chế quyền tiếp xúc với luật sư.
– Bắt giam biệt tích không cho liên lạc.
– Truy tố dựa trên các tội danh hình sự với ngôn từ mơ hồ đối với những hành vi hành xử nhân quyền ôn hoà.
– Những phiên toà xử kín chớp nhoáng chà đạp lên thủ tục pháp lý chính đáng (due process).
– Bản án trừng phạt quá khắc nghiệt và tước đoạt quyền tiếp xúc với thế giới bên ngoài.
Nhóm Công Tác lo ngại rằng lề lối này biểu hiện cho một vấn nạn mang tính hệ thống về giam giữ tuỳ tiện tại Việt Nam, và nếu còn tiếp diễn, có thể cấu thành một sự vi phạm trầm trọng đối với công pháp quốc tế.
Nhóm Công Tác cũng lập lại rằng họ rất hoan nghênh cơ hội được làm việc một cách xây dựng với nhà cầm quyền Việt Nam nhằm giải quyết những mối quan ngại về vấn đề bắt giam tuỳ tiện tại quốc gia này. Một thời gian khá dài đã trôi qua kể từ chuyến công du gần nhất của cơ quan này đến Việt Nam vào tháng 10 năm 1994, và Nhóm Công Tác xét thấy hiện nay là thời điểm thích hợp để thực hiện một chuyến công du mới. Vào ngày 8 tháng 11 năm 2024, Nhóm Công Tác đã lập lại các thỉnh thị trước đây gửi nhà cầm quyền để yêu cầu một chuyến công du khảo sát quốc gia và sẽ tiếp tục trông đợi một phúc đáp khả quan.
Bản Nhận Định của UNWGAD là một văn kiện công khai của Liên Hiệp Quốc và có thể được phổ biến rộng rãi. Quý vị có thể tìm thấy toàn văn Bản Nhận Định tại đây: A/HRC/WGAD/2026/21
Văn Phòng Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc (OHCHR)
Nguồn: Việt Nam Thời Báo
—
XEM THÊM:
- Mục sư Nguyễn Mạnh Hùng bị bắt theo cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước”
- Tổ chức Liên đới Kitô giáo Toàn cầu lên án việc bắt giữ mục sư Nguyễn Mạnh Hùng
