(Bài viết của Võ Tòng, giảng viên Trường nghiệp vụ kiểm sát, thêm góc nhìn về vụ án Thiền Am)
Vào ngày 2/5/2025, tôi đã thấy tin công khai trên báo về sắp xét xử vụ án loạn luân xảy ra ở Tịnh Thất Bồng Lai thuộc Đức Hòa, Long An, hôm nay cũng có báo và phóng viên viết bài đưa tin rằng vụ án trên sẽ xét xử kín, nhưng hình ảnh kèm theo và nội dung thì na ná như nhau. Tôi định thôi kệ, ai tạo nghiệp người đó gánh, nhưng khi nghĩ về việc làm sai luật và đạo đức con người mà lại còn công khai như là một thành quả thì thật sự khó chấp nhận.
Tôi không nói về những con người bị quy kết phạm một tội lỗi xấu xa là đúng hay không, họ thật sự có phạm tội như vậy hay không, mà chỉ nói về quy định của pháp luật tố tụng hình sự và tính nhân đạo, nhân văn của nó.
Tôi có thể khẳng người cung cấp thông tin và đăng tin đều không hiểu và đã vi phạm quy định của pháp luật về những vụ án nào cần phải giữ kín thông tin trong điều tra, truy tố và đặc biệt là xét xử. Điều 25 BLTTHS có quy định rõ, đối với những vụ án liên quan bí mật Nhà nước, thuần phong mỹ tục, xâm hại hoặc vì lợi ích của trẻ em… thì Tòa án cần xét xử kín; và Điều 327 cũng quy định đối với vụ án xét xử kín, khi tuyên án HĐXX chỉ tuyên phần quyết định của bản án, không công khai phần nội dung vụ án.
Xuất phát từ quy định đó, đồng nghĩa quá trình khởi tố, điều tra, truy tố vụ án thuộc dạng như vậy cũng phải đảm bảo bí mật, cơ quan tố tụng không được phép công khai nội dung vụ án cho công chúng.
Nhưng vụ án loạn luân được cho là xảy ra ở địa điểm trên thì sao? Người có thẩm quyền và báo chí công khai rất chi tiết từ khi tiếp nhận tố cáo (từ 2021 thì phải), nhiều bài báo được ai đó cung cấp thông tin rất đầy đủ họ tên, lý lịch trích ngang của người bị cho là phạm tội tày đình, rồi kèm theo danh sách của những đứa trẻ bị dán nhãn là sản phẩm của loạn luân… Nhưng sau đó thì không hề chứng minh được có hành vi loạn luận, mà chỉ có tội lợi dụng quyền tự do, dân chủ.
Mãi đến 4/2024 thì cơ quan có thẩm quyền mới công khai cho báo chí về việc khởi tố vụ án, bị can về tội danh trên. Nay, những con người “nhiệt tình” đó tiếp tục cung cấp cho phóng viên đưa tin về ngày xét xử vụ án, và phóng viên không quên nhắc lại nội dung cơ bản và quá trình phạm tội của các bị can.
Tôi muốn hỏi người cung cấp tin và người đăng tin có hiểu thế nào là truyền thống đạo đức, thuần phong mỹ tục, quyền bất khả xâm phạm của trẻ em và quy định về xử lý kín đối với những vụ án như vậy không?
Cho dù tên tội phạm có phạm tội gì đi nữa, hắn vẫn được pháp luật bảo vệ quyền về bí mật cá nhân và danh dự, nhân phẩm, huống chi những con người ấy chưa phải là người phạm tội, họ bị CQĐT và VKS nghi ngờ thôi, chưa bị kết tội bằng bản án có hiệu lực, rồi hành vi đó thuộc loại phải xử lý kín, như vậy có nên đưa tin rầm rộ như vậy không?
Đặc biệt là những đứa trẻ, khi bị mọi người xung quanh và cả xã hội xem là sản phẩm của loạn luân, rồi bị bạn bè đồng trang lứa trêu trọc, bỡn cợt thì tâm lý, tình cảm của tụi nhỏ có bị tổn thương nghiêm trọng không; khi sự tủi nhục khắc sâu vào ký ức thì bọn chúng sẽ phát triển tính cách theo hướng như thế nào, tương lai sẽ ra sao, chúng có hòa nhập được vào xã hội không?… Việc cung cấp và đưa tin như vậy mang lại lợi ích gì, nó đúng luật và đúng đạo lý làm người hay chưa?
Tôi biết các anh cho rằng việc đưa tin của các anh không vi phạm luật Báo chí, nhưng còn BLTTHS thì sao? Ai nói việc đưa tin lên báo thì không bị điều chỉnh của luật tố tụng hình sự?
Điều cuối cùng tôi muốn nói là tính nhân văn và tình người, các anh làm như vậy có đúng với cái gọi là nhân văn và tình người không?
(Ảnh chỉ mang tính minh họa)
Nguồn: FB Trịnh Vĩnh Phúc
