Phái đoàn Hoa Kỳ sẽ đệ nạp báo cáo nghiêm trọng về tự do thờ phượng lên Quốc hội.
Có nhiều lo ngại cho rằng quan hệ nồng ấm giữa Việt Nam và Hoa Kỳ có thể bị ảnh hưởng vì những quan tâm về vấn đề tự do tôn giáo tại quốc gia cộng sản (Việt Nam). Một phái đoàn được gởi đi từ Hoa Thịnh Ðốn vừa chấm dứt 2 tuần lễ công tác tại Việt Nam và sẽ đệ nạp một bản báo cáo nghiêm trọng cho Quốc hội Hoa Kỳ.
Các thành viên của Ủy ban Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Thế giới đã gặp gỡ các lãnh đạo nhà nước Việt Nam, bao gồm Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, và các chức sắc của nhiều tôn giáo khác nhau.
Ủy ban đã đến vùng cao nguyên Trung phần, là nơi đang bất ổn vì những hạn chế trong các sinh hoạt tôn giáo, nhất là thành phần theo đạo Tin Lành.
Ủy ban cũng gặp gỡ các nhà đấu tranh cho tự do tôn giáo như Hòa thượng Thích Quảng Ðộ, nhân vật lãnh đạo đứng hàng thứ hai của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đồng thời cũng là một ứng viên của Giải Nobel Hòa bình năm nay.
Bà Tôn nữ Thị Ninh, nguyên là phó chủ tịch ủy ban ngoại giao Quốc hội Việt Nam nói từ Hà Nội rằng: “Tôi không thích cái nhóm người Mỹ này đến để xem xét vấn đề tự do tôn giáo tại đây. Tại sao Hoa Kỳ lại tự cho mình cái quyền kiểm tra chúng thôi”.
Mặc dù bản báo cáo của Ủy ban Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Thế giới chưa được hoàn tất, nhưng The Straits Times được biết là bản báo cáo này sẽ lên án những hạn chế áp đặt lên các tổ chức tôn giáo.
Bản báo cáo sẽ phê phán nhiều khó khăn mà các tôn giáo đã gặp phải khi đăng ký nơi thờ phượng mới, bó buộc họ phải tổ chức các buổi thờ phượng tại các nhà nguyện tư gia để phục vụ đông đảo các tín hữu của họ.
Và bản báo cáo sẽ đề nghị đưa Việt Nam trở lại danh sách Các quốc gia đặc biệt cần quan tâm (CPC) về tự do tôn giáo của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Tại một buổi hội thảo ở Hà Nội hồi cuối tuần trước, ông Chris Seiple, chủ tịch Institute for Global Engagement cho biết: “Ủy ban sẽ nghiêm khắc hơn, có lẽ với dự định đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC”.
Khi Việt Nam được đưa ra khỏi danh sách CPC hồi tháng 11 năm ngoái, trong thời gian của chuyến viếng thăm Hà Nội của TT. Bush để tham dự hội nghị thượng đỉnh APEC, thì nhiều tổ chức tôn giáo đã cho rằng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã hành động qúa vội vã.
Thái độ này đã được xác định khi Việt Nam, sau khi tổ chức xong hội nghị thượng đỉnh APEC và được gia nhập vào WTO, liền ra tay đàn áp các nhà tranh đấu chính trị và tôn giáo.
Nhiều người đã bị bỏ tù với những bản án dài hạn. Sự phản đối mạnh mẽ về việc này tại Hoa Kỳ gần như đã làm huỷ bỏ chuyến viếng thăm Hoa Thịnh Ðốn hồi Tháng Sáu của Chủ tịch Nguyễn Minh Triết.
Phản ánh sự quan tâm của phía Hoa Kỳ, các thành viên của Uỷ ban đã gặp gỡ một số các nhà đấu tranh hiện đang bị tù đày như các luật sư Nguyễn Văn Ðài và Lê Thị Công Nhân.
Vào Tháng 9, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã công bố một bản báo cáo ghi nhận rằng “tôn trọng tự do tôn giáo và tự do hành đạo đang tiếp tục có những tiến bộ quan trọng” tại Việt Nam.
Theo Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, thuộc trường Ðại học George Mason gần Hoa Thịnh Ðốn thì: “Các viên chức Hoa Kỳ thú nhận rằng đã có những tiến triển về tự do tôn giáo và họ đã thành công trong việc chặn đứng những hành động để đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC”.
Nhưng có một số dân biểu Hoa Kỳ vẫn chưa được thuyết phục, do đó Ủy ban Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Thế giới được gởi đi để tìm hiểu tình trạng (tự do tôn giáo tại Việt Nam).
Một nhà khoa bảng của trường Ðại học Quốc gia tại Tp. HCM, Giáo sư Shawn McHale nói rằng: “Tôi chắc là Ủy ban sẽ tiếp tục nghiêm khắc hơn là Bộ Ngoại giao”.
Nhà nước Việt Nam đã đưa ra một loạt các biện pháp về mặt tôn giáo, để cố gắng làm giảm bớt đi những ảnh hưởng của sự lên án sẽ xảy ra.
Tháng trước, Thủ tướng Dũng tham dự một đại hội của các giám mục Công giáo và ca ngợi sự đóng góp của giáo hội về giáo dục, y tế và phát triển đất nước.
Những tổ chức tôn giáo khác, bao gồm Mennonites và Baptists, được cấp giấy phép để hoạt động.
Nhưng biện pháp lớn nhất chính là quyết định đi tìm quan hệ ngoại giao với Toà thánh Vatican, vốn vẫn thường phê phán nhà nước Việt Nam một cách rất mạnh mẽ.
Ông Dũng khởi đầu những biện pháp này vào Tháng Giêng khi ông ta gặp gỡ Ðức Giáo Hoàng Benedict XVI tại La Mã.
Như một dấu hiệu chấp thuận cho sự khởi đầu mới, Vatican đã tỏ vẻ rằng họ sẽ phản đối bất cứ biện pháp nào của Hoa Kỳ nhằm đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC.
Bà Ninh nói rằng; “Nếu Việt Nam thiết lập quan hệ với cộng đồng Công giáo thế giới, và đang có những dấu hiệu chứng tỏ điều này sẽ xảy ra, thì đó sẽ giúp cho mục tiêu hội nhập vào thế giới của chúng tôi và làm cho người Công giáo ở đây cảm thấy an toàn hơn”.
Ðiều đó cũng sẽ giúp làm cho phía Hoa Kỳ hài lòng về những quan tâm đến tự do tôn giáo tại Việt Nam.
Straits Times
Nov 10, 2007
Religious concerns may dent US-Viet ties
US delegation tipped to give critical report on freedom of worship to Congress
By Roger Mitton
THERE are fears that warming ties between Vietnam and the US may be hurt by renewed concerns over religious freedom in the communist state. A delegation from Washington has just ended a two-week tour of Vietnam and is expected to present a critical report to the US Congress.
The members of the Commission on International Religious Freedom met government leaders, including Prime Minister Nguyen Tan Dung and officials from various faiths.
They visited the central highlands, where there has been unrest over curbs on religious activities, especially those involving Protestants.
They also met religious dissidents such as Mr Thich Quang Do, the outspoken deputy leader of the Unified Buddhist Church of Vietnam and a nominee for this year’s Nobel Peace Prize.
Said a former vice-chairman of the National Assembly’s foreign affairs committee in Hanoi, Madam Ton Nu Thi Ninh: ’I don’t like this US group coming to check on religious freedom here. Why does America assume the right to monitor us?’
Although the commission’s report has not been finalised, The Straits Times has learnt that it is expected to condemn the curbs imposed on religious groups.
It will criticise the difficulties various faiths encounter in registering new premises, forcing them to conduct services in ’house churches’ in order to cater to their expanding flocks.
And it will recommend putting Vietnam back on the US State Department’s list of Countries of Particular Concern (CPC) regarding religious freedom.
At a conference in Hanoi last weekend, Mr Chris Seiple, president of the Institute for Global Engagement, said: ’The commission will be more critical, probably with the intent to put Vietnam back on the CPC list.’
When Vietnam was removed from the list last November during President George W. Bush’s visit to Hanoi for the Apec summit, many religious groups felt the State Department had acted too hastily.
Their stance was bolstered when Vietnam, after hosting the Apec summit and joining the WTO, cracked down on political and religious dissidents.
Many of them were given lengthy prison terms. The ensuing outcry in the US almost forced the cancellation of President Nguyen Minh Triet’s visit to Washington in June.
Reflecting continued American concern, the commission members met some of the jailed activists such as pro-democracy lawyers Nguyen Van Dai and Le Thi Cong Nhan.
In September, the State Department had issued a report stating that ’the respect of religious freedom and practice continued to experience important improvements’ in Vietnam.
Said Professor Nguyen Manh Hung of George Mason University near Washington: ’American officials have admitted that there has been progress in religious freedom and they have successfully opposed moves to put Vietnam back on the CPC list.’
But some US congressmen remained unconvinced, so the commission was sent to evaluate the situation.
Said Professor Shawn McHale, a US academic at the National University in Ho Chi Minh City: ’I expect the commission will continue to be more critical than the State Department.’
Vietnam has initiated a flurry of moves on the religious front to try to lessen the effect of the expected condemnation.
Last month, Prime Minister Dung attended a conference of Catholic bishops and praised the church’s contribution to education, health care and national development.
Other groups, including Mennonites and Baptists, were granted permission to operate.
But the biggest move was the decision to seek diplomatic ties with the Vatican, which had been strongly critical of Vietnam.
Mr Dung launched the initiative in January when he met Pope Benedict XVI in Rome.
Signalling its approval of the new opening, the Vatican has indicated that it would be against any move by the US to put Vietnam back on the CPC list.
Said Madam Ninh: ’If Vietnam establishes ties with the world’s Catholic community, and there are signs suggesting this will happen, it will help our goal of global integration and make Catholics here feel more secure.’. It will also help appease US concerns about religious freedom in Vietnam.