cạnh tranh Mỹ-Trung

Tô Lâm và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp tại Nhà Trắng sáng ngày 20/2/2026 nhân chuyến ông đi dự phiên họp đầu tiên của Hội đồng Hòa Bình do ông Trump triệu tập. Ảnh: theinvestor.vn

Cuộc gặp xã giao Tô Lâm – Trump: Tận dụng nhau trong một cấu trúc quyền lực chưa thay đổi

Cuộc gặp xã giao giữa Tô Lâm và Trump không thay đổi ba yếu tố nền tảng: Mỹ vẫn coi Trung Quốc là đối thủ chiến lược chính; Việt Nam vẫn duy trì cân bằng với Bắc Kinh; và nội bộ Mỹ vẫn phân hóa sâu sắc về chính sách thương mại. Không yếu tố nào trong số này bị đảo chiều bởi cuộc gặp.

Tổng Bí thư ĐCSVN Tô Lâm phát biểu trong đại hội XIV hôm 20/1/2026

Đối ngoại sau đại hội XIV: Thực dụng có điều kiện và giới hạn trần của hệ hình “mở ngoài – khép trong”

Khi an ninh hóa nội trị trở thành nguyên lý chi phối quản trị quốc gia, mô hình “mở ngoài – khép trong” không chỉ giới hạn hiệu quả đối ngoại mà còn làm suy yếu chính nền tảng vận hành của một hệ hình đối ngoại mới. Trong dài hạn, một chính sách đối ngoại linh hoạt khó có thể đứng vững trên một cấu trúc nội trị ngày càng khép kín và thiếu khả năng tự điều chỉnh.

Thượng đỉnh My - Trung giữa Trump (trái) và Tập Cận Bình tại Busan, Hàn Quốc hôm 30/10/2025. Ảnh: CNN

Thượng đỉnh Mỹ – Trung: Lượt chơi mới trên ván cờ cũ

Ông Trump cần một thắng lợi cụ thể trước mùa bầu cử, trong khi ông Tập cần chứng minh với giới tinh hoa rằng Trung Quốc không bị khuất phục. Chính trong thế “cần nhau nhưng không tin nhau” ấy, một thỏa thuận đình chiến mong manh đã ra đời.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Khi đất hiếm và thuế quan trở thành công cụ chính trị

Đằng sau những lời đe dọa sẽ đánh “thuế 100%” của Tổng thống Trump hay “hạn chế xuất khẩu đất hiếm” của ông Tập nêu ra trong vài ngày qua, thế giới đã quen dần với phong cách chính trị của hai siêu cường. Hai động thái tưởng như phản công nhau, thực ra bổ sung cho nhau trong một vở kịch quen thuộc: Bắc Kinh tỏ ra mạnh mẽ để không mất mặt, Washington tỏ ra cứng rắn để bảo vệ hình ảnh “nước Mỹ không bị bắt nạt.”

Tổng Bí thư ĐCSVN Tô Lâm đã hai lần điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề thuế quan. Ảnh: Reuters/ RFA edit

Cơ hội và thách thức nào cho Việt Nam trước mức thuế ông Trump đưa ra?

Câu hỏi đặt ra là làm cách nào xác định việc né tránh thuế thực sự xảy ra với từng món hàng cụ thể để áp thuế 40%.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp Việt Nam, do người Việt Nam làm chủ, có hàm lượng nội địa thấp, sử dụng nhiều nguyên liệu đầu vào nhập khẩu, ở đây chủ yếu từ Trung Quốc.

Cảng Sài Gòn. Ảnh: Hiệp hội Cảng biển Việt Nam

Thỏa thuận thương mại Mỹ – Việt: Cơ hội hay cái bẫy địa-chính trị?

Ngày 2/7/2025, một thỏa thuận thương mại chưa từng có giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đạt được trong bối cảnh đầy biến động của thương mại toàn cầu. Nhưng những tuyên bố lạc quan của đôi bên không thể che giấu sự bất cân xứng và những toan tính địa – chính trị phức tạp đằng sau những thỏa thuận này.

Câu hỏi đặt ra là: Việt Nam đang thực sự tận dụng được cơ hội hay đang bị cuốn vào một cái bẫy chiến lược tinh vi?

Ảnh: Deena So’Oteh, Foreign Affairs

Đông Nam Á đang bắt đầu chọn phe

Phần lớn Đông Nam Á, một khu vực với gần 700 triệu dân, vẫn chưa thuộc về ai. Cường quốc nào thành công trong việc thuyết phục các nước Đông Nam Á chủ chốt – như Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan, và Việt Nam – đi theo đường lối của mình sẽ có cơ hội tốt hơn để hiện thực hóa các mục tiêu của mình ở châu Á.

Chip bán dẫn trên bảng mạch của một máy tính, tháng 2/2022. Ảnh: Florence Lo/Reuters

Nếu Trung Quốc thắng Mỹ trong cuộc đua AI thì sao?

Các giám đốc điều hành công ty công nghệ, các nhà phân tích an ninh quốc gia, và các quan chức Mỹ dường như đều đồng ý rằng Mỹ phải giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh về AI với Trung Quốc.

Tàu khu trục Hoa Kỳ USS Hopper. Ảnh: Do Hạm Đội 7 của Mỹ cung cấp - US Navy/ AFP

Mỹ có khả năng kềm hãm tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông?

Cuối tháng 11/2023, Hoa Kỳ và Trung Quốc đổ lỗi cho nhau “khuấy động tình hình ở Biển Đông” sau vụ tàu khu trục Mỹ USS Hopper có trang bị tên lửa dẫn đường hoạt động gần quần đảo Trường Sa. Bắc Kinh lên án Mỹ “xâm nhập hải phận” của Trung Quốc. Washington khẳng định quyền tự do lưu thông trên biển.

RFI Việt ngữ xin giới thiệu bài phỏng vấn Giáo sư Barthélémy Courmont – Đại Học Công Giáo Lille, Giám đốc nghiên cứu thuộc Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp.

G20, hội nghị bàn tròn chung quanh thủ tướng Ấn Độ về một dự án để cạnh tranh với Con đường Tơ lụa Trung Quốc, 9/9/2023. Ảnh: AP - Evelyn Hockstein

Mỹ đề xuất một dự án cạnh tranh với Con Đường Tơ Lụa của Trung Quốc?

Trong một cuộc họp bàn tròn, Tổng thống Biden nói đến một sự kiện “thực sự quan trọng và mang tính lịch sử.” Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu bà Ursula von der Leyen xem đây “không chỉ là một thỏa thuận về các tuyến đường xe lửa hay liên quan đến các dự án xây dựng hệ thống cáp quang.” “Hành lang” này là một “đầu cầu về công nghệ xanh, về công nghệ kỹ thuật số giữa các châu lục và các nền văn minh.”

Ông Shou Zi Chew, tổng giám đốc TikTok, phát biểu trong cuộc điều trần trước Quốc Hội Hoa Kỳ hôm 23/3/2023. Ảnh: Chip Somodevilla/ Getty Images

Ngày tàn của TikTok

Bạn đọc cao niên có thể không quan tâm tới TikTok và không rõ tại sao một mạng xã hội nặng tính chất giải trí lại có thể biến thành một vấn đề “quốc gia đại sự” trong cuộc tranh chấp giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, đối với giới trẻ, TikTok là một phần cuộc sống và số phận của nó đang rất được chú ý.

Ngoại Trưởng Tần Cương của Trung Quốc tại cuộc họp báo hôm 7/3/2022. Ảnh: Lintao Zhang/ Getty Images

Xung đột Mỹ-Trung có dẫn đến chiến tranh?

Trong lúc cuộc chiến tranh Nga-Ukraine diễn ra ngày càng khốc liệt ở Châu Âu, đe dọa một cuộc chiến tranh nguyên tử giữa Nga và NATO thì thế giới lại chứng kiến cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc càng lúc càng căng thẳng, tiềm ẩn nguy cơ xung đột nóng ở Châu Á-Thái Bình Dương.