Tại Việt Nam, mỏ bô-xít đang gây bức xúc

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Tuyết Đan phỏng dịch

Bao nhiêu phản đối đang chồng chất chống lại chế độ cộng sản vì các dự án khai thác quặng mỏ ký kết với Trung Quốc.

Cuộc chống đối đã trở thành toàn diện.Từ nhiều tháng nay, các nhà trí thức, các khoa học gia, các quân nhân và cả những vị tu sĩ lãnh đạo Công Giáo đã tố cáo “sự vô trách nhiệm của chế độ” trong một loạt những dự án đại công trình khai thác quặng bô-xít trên vùng Cao nguyên Miền Trung. Nếu lý do bảo vệ môi sinh được nêu lên hàng đầu thì “sự chiếm cứ của Bắc Kinh trên nóc Đông Dương” mới là nguyên nhân sâu xa của sự bức xúc.

Người cuối cùng đã xông lên hàng đầu là tướng Võ nguyên Giáp, 98 tuổi, từng được coi là anh hùng cách mạng và quân sự bậc nhất của đất nước, là đồng chí hiện còn sống của Hồ Chí minh, cha đẻ của chế độ. Với “sự ảnh hưởng trên mặt quốc gia và môi trường sinh thái, (…) lãnh đạo đã vấp phạm sai lầm rất lớn”, người thắng trận Điện Biên Phủ đã viết tại một trong 3 bức thư gửi cho những quan chức lãnh đạo đảng cộng sản.

Một trong những nước sản xuất chính trên thế giới

Quyền khai thác mỏ bô-xít, quặng mỏ để chế tạo nhôm, đã được ký kết vào năm 2007 với đại công ty Trung Quốc Chinalco. Mỏ này có thể sản xuất hơn 1,2 triệu tấn nhôm mỗi năm và sẽ khiến Việt Nam trở thành một trong những quốc gia sản xuất nhôm chính trên thế giới. Chỉ có điều là việc khai thác lộ thiên và việc chế biến quặng mỏ sẽ gây ra những tổn hại to lớn về môi trường sinh thái, đã bị Đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn, Tổng Giám Mục Sài Gòn tố giác hồi tháng 5 vừa qua.

“Môi trường tự nhiên là một quà tặng của Tạo Hóa mà tất cả chúng ta phải chia xẻ, nhưng nhất là chúng ta phải bảo quản cho các thế hệ mai sau, vị Hồng Y đã nhấn mạnh trong một bức Thư Mục Vụ. Bảo vệ môi trường là bổn phận của người kitô hữu”. Theo nhân vật rất khả kính này, “các kỹ nghệ gia chỉ nhìn thấy lợi ích của một thiểu số và những chính sách này chỉ mang đến sự hỗn loạn”.

Một Đợt Bắt Bớ

Nếu Đức Hồng Y Mẫn tránh không đưa ra những luận cứ mang tính quốc gia để giữ vai trò “lương tâm đạo lý”, có các linh mục ở Hà Nội đã bị bắt vì đã lấy thái độ phản đối mạnh mẽ, bị chế độ cho là “điên khùng” và “ngu dốt”. Cùng một phương thức đó, nhiều luật gia, —mà người nổi tiếng nhất là Lê Công Định, vẫn còn bị giam giữ—, đã bị tố cáo là có âm mưu “lật đổ chế độ” bằng cách đặt lại vấn đề các dự án quặng mỏ của chính phủ. Hồi đầu tháng 7, một blogger, kỹ sư điện toán được đào tạo tại Pháp, Nguyễn Tiến Trung, và cựu trung tá Trần Anh Kim, cũng đã bị bắt.

Đối mặt với một chế độ luôn duy trì một màn hỏa mù về những quyết định chính trị và kinh tế, và một nỗi bức xúc ngày càng lớn mạnh của nhân dân trước những quan chức tham nhũng, xã hội dân sự chỉ có thể phản kháng với những phương tiện hạn chế. Chưa phải là muốn lật đổ chế độ, những nhà đối kháng này chỉ mong trước hết là tố giác một sự xâm lấn ngày càng mạnh mẽ của Trung Quốc trên nền kinh tế Việt Nam và mở cửa cho một thế hệ những quan chức bớt tham nhũng hơn. Trước những phản đối này, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phải chỉ thị một cuộc nghiên cứu môi trường trong dự án quặng mỏ.

Dorian MALOVIC

http://www.la-croix.com/article/index.jsp?docId=2385408&rubId=4077

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”