Ngày 17 tháng 4 năm 2012, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân nhập cảnh vào Việt Nam qua cửa khẩu sân bay Tân Sơn Nhất với mục đích du lịch và thăm thân nhân. Trong khi làm thủ tục nhập cảnh, Tiến sĩ Quân đã bị cơ quan an ninh điều tra bộ công an bắt khẩn cấp. Ban đầu, cơ quan an ninh điều tra đã khởi tố Tiến sĩ Quân với tội danh khủng bố. Nhưng sau đó cơ quan an ninh đã chuyển sang tội danh “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” được qui định tại điều 79 Bộ luật Hình sự. Ngày 22 tháng 1 năm 2013, Tòa án TPHCM sẽ đưa vụ án của Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân ra xét xử sơ thẩm.
Tôi là một luật sư, mặc dù không còn hành nghề, nhưng thật bất ngờ tôi nhận được yêu cầu bào chữa từ Tiến sĩ Quân. Tôi chưa gặp Tiến sĩ Quân, nhưng đã được đọc rất nhiều thông tin về ông. Tôi rất cảm động và kính trọng ông về sự dũng cảm và những nỗ lực của ông dành cho tiến trình dân chủ hóa Việt Nam. Tôi đã nhờ luật sư của ông là chị Ánh Hương nộp giúp giấy đề nghị Tòa án TPHCM cấp giấy chứng nhận bào chữa cho tôi với tư cách là bào chữa viên nhân dân được qui định tại mục C, điều 56 Bộ luật TTHS. Thật đáng tiếc, Tòa án TPHCM đã từ chối với lý do là nhân thân của tôi xấu.
Với sự kính trọng của mình dành cho Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, với vai trò của một luật sư đang tranh đấu cho các quyền con người tại Việt Nam. Tôi viết bài này để bày tỏ quan điểm của mình về vụ án của Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân. Thứ nhất, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, sinh năm 1953, mang quốc tịch Hoa Kỳ. Do vậy, ông Nguyễn Quốc Quân có quyền tham gia, thành lập tổ chức, đảng phái chính trị. Việc tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân tham gia đảng Việt Tân, một tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Hoa Kỳ, là quyền theo Hiến pháp và luật pháp Hoa Kỳ của ông Quân. Pháp luật Việt Nam không điều chỉnh quan hệ này.
Thứ hai, điều 50 Hiến pháp Việt Nam 1992 qui định “Ở nước CHXHCN Việt Nam, các quyền con người về chính trị,…., được tôn trọng.” Điều 59 Hiến pháp qui định “Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân.” Điều 69 Hiến pháp 1992 qui định “Công dân có quyền …., hội họp, lập hội,..”. Theo các qui định trên của Hiến pháp Việt Nam 1992 thì công dân Việt Nam có quyền hoạt động chính trị, quyền thành lập hoặc tham gia các tổ chức đảng phái chính trị ở trong hay ngoài nước. Công dân có quyền tìm tòi và học tập các kiến thức, kỹ năng về đấu tranh chính trị bất bạo động để phục vụ cho các quyền công dân về chính trị của mình. Điều 2 Hiến pháp Việt Nam 1992 qui định “Nhà nước Việt Nam là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Điều này được hiểu là công dân Việt Nam có toàn quyền đối với Nhà nước, thể chế chính trị, luật pháp. Công dân Việt Nam có quyền thực hiện các quyền con người về chính trị của mình để thay đổi chính phủ, thay đổi thể chế chính trị, thay đổi luật pháp,….
Thứ ba là, phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động được nhân dân các nước trên thế giới áp dụng phổ biến và rộng rãi. Được cộng đồng quốc tế thừa nhận và ủng hộ. Phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động là giúp cho người dân cũng như đảng cầm quyền có sự hiểu biết một cách rõ ràng và sâu sắc về các quyền con người về chính trị. Từ đó, người dân có thể tự đấu tranh đòi hỏi, thực hiện cũng như bảo vệ các quyền con người của mình. Mục đích của phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động là thúc đẩy quá trình dân chủ hóa xã hội nhằm đáp ứng một cách tốt hơn những khát vọng tự do, dân chủ của nhân dân. Và để bảo đảm các quyền con người của nhân dân được tôn trọng và thực thi trên thực tế. Mục đích phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động còn giúp cho đảng cầm quyền có sự hiểu biết một các đúng đắn về các quyền con người, từ đó đảng cầm quyền tiến hành sửa đổi luật pháp, cải cách chính trị nhằm bảo đảm, tôn trọng và thực thi các quyền con người. Phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động là phương pháp đấu tranh hòa bình, vừa thúc đẩy xã hội phát triển dân chủ tiến bộ trong khi vẫn giữ được sự ổn định xã hội và kinh tế.
Do vậy, việc tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, là Ủy viên TƯ của đảng Việt Tân tuyển mộ các công dân Việt Nam, cung cấp các kiến thức, huấn luyện họ về phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động với mục đích dân chủ hóa xã hội Việt Nam, thúc đẩy xã hội phát triển tiến bộ trong khi vẫn giữ được sự ổn định xã hội và kinh tế. Việc làm này của tiến sĩ Quân không nhằm mục đích lật đổ chính quyền nhân dân mà chỉ giúp các công dân Việt Nam có sự hiểu biết và ứng dụng các kỹ năng của phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động vào thực tiễn của Việt Nam. Việc huấn luyện, việc học phương pháp đấu tranh chính trị bất bạo động không phải là hoạt động, tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Không vi phạm vào điều 79 Bộ luật Hình sự.
Tôi mong rằng trong phiên xét xử sơ thẩm tới đây, Tòa án TPHCM sẽ công tâm và tuyên bố Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân vô tội và trả tự do cho ông được về đoàn tụ gia đình.
Hà nội, ngày 15 tháng 1 năm 2013.
Nguồn: Ủy Ban Nhân Quyền Việt Nam
