Vì sao Tô Lâm phải giữ Phạm Minh Chính lại ghế thủ tướng?

Ảnh minh họa: Phạm Minh Chính (thứ hai từ phải) tặng hoa cho Tô Lâm - người vừa lên nắm chức tống bí thư ĐCSVN khóa 13 hôm 3/8/2024
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Quyền lực tập trung vào hai ông tướng công an thì sẽ là một bất lợi cho người dân Việt Nam và cả chế độ CSVN

Trước đại hội 14, hầu như tất cả các ghế lãnh đạo đều có thể thay đổi, nhưng có hai ghế chắc chắn không đổi là tổng bí thư và thủ tướng CSVN. Là người nắm đầu Bộ Công an, đưa nhiều thân tín vào các ghế ủỷ viên Bộ Chính trị, Trung ương đảng, cài công an kiểm soát toàn bộ Việt Nam, Tô Lâm gần như đã nắm quyền lực tuyệt đối trong hệ thống chính trị CSVN.

Nhưng Tô Lâm đã quá tuổi tái tranh cử nhiệm kỳ sau. Chỉ có thể xin vào trường hợp đặc biệt như các ông Nguyễn Phú Trọng và Nguyễn Xuân Phúc hồi năm 2021. Lần đó, để tránh bị dư luận chỉ trích là tham quyền cố vị, ông Trọng cũng cho ông Phúc tiếp tục ngồi lại Bộ Chính trị thêm 1 nhiệm kỳ. Lần này Tô Lâm cũng sẽ học theo Nguyễn Phú Trọng là để Phạm Minh Chính ở lại làm thủ tướng để tránh bị mang tiếng một mình một cõi là trường hợp đặc biệt.

Xét về thế lực thì trong tứ trụ hiện nay chỉ có Phạm Minh Chính là ngang hàng phải lứa với Tô Lâm. Bộ tứ tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch Quốc hội thì chỉ có tổng bí thư và thủ tướng là có thực quyền, hai chức vụ còn lại thì chỉ là bù nhìn, hữu danh vô thực. Hơn nữa, Lương Cường và Trần Thanh Mẫn coi như đã không đủ lực tranh chấp quyền lực. Còn nếu để một đối thủ bên quân đội như Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang lên thì lại gây bất lợi cho phe công an.

Chọn Phạm Minh Chính sẽ có nhiều cái lợi cho Tô Lâm. Thứ nhứt, cả hai đều có xuất thân là tướng công an. Phạm Minh Chính từng là thứ trưởng Bộ Công an, được thăng cấp trung tướng cùng đợt với Tô Lâm (2010). Việc liên minh với một cựu thứ trưởng Bộ Công an sẽ giúp phe công an đoàn kết hơn, đẩy mạnh quyền lực của phe công an hơn là chọn liên minh với một quan chức nào từ phe khác.

Thứ hai, nếu Tô Lâm đưa một thân tín của mình như Lương Tam Quang, Trần Lưu Quang lên làm thủ tướng thì lại gây tiếng xấu với dư luận. Liên minh với Phạm Minh Chính vừa giúp mở rộng sức ảnh hưởng, vừa đỡ mang tiếng hơn.

Thứ ba, tổng bí thư và thủ tướng ngồi lại một nhiệm kỳ thì vị thế càng ngày càng mạnh hơn. Thay vì kéo một người khác lên rồi lại phải lo xây dựng vây cánh để đề phòng đảo chính.

Việc liên minh với Phạm Minh Chính cũng giúp Tô Lâm có thêm sức mạnh để trấn áp phe quân đội của Phan Văn Giang. Khi ông Giang muốn giao ghế bộ trưởng Bộ Quốc phòng lại cho Nguyễn Tân Cương, còn Tô Lâm thì muốn cho Hoàng Xuân Chiến (đồng hương Hưng Yên) lên đứng đầu quân đội.

Thời Nguyễn Phú Trọng, có lúc Phạm Minh Chính phải đối diện với lò lửa khi ông Trọng chỉ đạo Tô Lâm điều tra vụ AIC (sân sau của ông Chính). Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn (người được đồn đoán là bồ nhí của ông Chính) phải đào tẩu để trốn lệnh truy nã.

Nhưng khi hạ được phe ông Trọng, Tô Lâm đã nhẹ nhàng hơn với vụ AIC, khi giảm án, xử nhẹ cho nhiều quan chức liên quan vụ AIC. Mới nhất là cho ân xá trước thời hạn Bí thư Bắc Ninh Nguyễn Nhân Chiến và cựu Chủ tịch tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Tử Quỳnh, hai ông này đã nhận hàng tỷ đồng tiền hối lộ của bà Nhàn. Rõ ràng Tô Lâm cũng muốn lôi kéo Phạm Minh Chính để tăng cường sức mạnh cho cả hai.

Chẳng những nhẹ tay với vụ AIC, những động thái gần đây cũng cho thấy Tô Lâm đã tỏ ra gần gũi hơn với Phạm Minh Chính. Trong cuộc gọi cho Donald Trump hồi đầu tháng 4, Phạm Minh Chính được ngồi ngay bên cạnh Tô Lâm. Tập Cận Bình sang Việt Nam, Tô Lâm đứng ở đâu là Phạm Minh Chính cũng kè kè sát bên. Và ông Chính cũng thường xuyên dành những lời có cánh để nịnh nọt, tâng bốc những chủ trương, chỉ đạo của Tô Lâm.

Tô Lâm và Phạm Minh Chính bắt tay với nhau dĩ nhiên sẽ giúp phe công an mạnh lên, nhưng đối với đảng Cộng sản và người dân Việt Nam thì không hề có lợi. Trước đây CSVN vẫn duy trì chế độ bằng việc phân chia quyền lực cho tứ trụ, để không ai có thể nối bước Gorbachev – giải tán đảng cộng sản. Nay thì quyền lực tập trung hết vào hai ông tướng công an thì cũng là lúc chế độ dễ bị lung lay nhất. Mà chưa chờ tới lúc chế độ lung lay, ngay từ bây giờ, người dân Việt Nam sẽ càng bị áp bức nặng nề hơn khi công an nắm mọi quyền lực…

Chánh Thành

Nguồn: Việt Nam Thời Báo

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”