Vingroup, ‘lớn thuyền, lớn sóng’ và sau đó thế nào?

Một số khách hàng của Vingroup tố cáo trên mạng xã hội, hàng ngàn căn hộ, nhà thấp tầng thuộc dự án Vinhomes Ocean Park 1 mà họ đã mua từ cuối thập niên 2010, đầu thập niên 2020 với giá từ vài tỷ/căn đến hàng chục tỷ/căn thuộc diện bị hạn chế giao dịch vì là “đất công cộng.”

Do thời gian sử dụng bị khống chế trong khoảng 30 năm đến 50 năm, giá trị bất động sản mà họ đầu tư giảm một nửa hoặc hơn thế. Cách nay vài năm, không ít người theo dõi mạng xã hội từng được xem những hình ảnh ghi lại cảnh nhà đầu tư biểu tình vì lý do này.

Trong khi những cá nhân tự nhận là nạn nhân khẳng định trên mạng xã hội rằng phản ứng của họ khiến năm ngoái, UBND thành phố Hà Nội phải thu hồi hàng ngàn sổ đỏ đã cấp sai quy định pháp luật thì đến đầu quý hai năm nay, hệ thống truyền thông mới loan báo với công chúng rằng, “người mua bất động sản thương mại dịch vụ thấp tầng Vinhomes Ocean Park vừa được nhận sổ đỏ” và nhấn mạnh rằng sự kiện ấy là “tín hiệu lạc quan khi điều kiện pháp lý được khơi thông, khẳng định uy tín của chủ đầu tư.”

Dẫu không đủ bằng chứng cho thấy, phản đối có dấu hiệu lan rộng, mức độ gay gắt của nhà đầu tư đối với việc góp vốn vào Vinhomes Ocean Park 1 nhưng không nhận được giấy tờ cần thiết liên quan đến quyền sở hữu gia tăng là nguyên nhân dẫn tới việc Luật Đất Đai được sửa đổi với tốc độ làm người ta ngỡ ngàng nhưng rõ ràng, Luật Đất Đai mới có hiệu lực vào Tháng Tám, 2024, đã làm giảm đáng kể áp lực từ phía nhà đầu tư lên Vingroup. Trên mạng xã hội, một số người tán thành nhận định, nhờ luật pháp thay đổi, Vingroup/Vinhomes mới giữ được uy tín.

Ngoài những lùm xùm về Vinhomes Ocean Park 1, đây đó trên mạng xã hội, không lúc này thì lúc khác còn có những người góp vốn vào những dự án phát triển bất động sản của Vingroup/Vinhomes bày tỏ sự phẫn nộ vì cho rằng bị gạt, thiệt cả đơn lẫn kép (Vinhomes Riverside – Long Biên, Hà Nội, Grand World – Phú Quốc, Kiên Giang,…).

Có một điều rất đáng chú ý là cả hệ thống truyền thông chính thức lẫn hệ thống công quyền cùng bất động trước những khiếu nại, tố cáo ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường bất động sản, rộng hơn là sự ổn định và phát triển kinh tế, xã hội.

Không phải tự nhiên mà phản ứng của chính quyền TP.HCM về việc Vingroup thu hút vốn đầu tư vào Vinhomes Green Paradise được xem như một ngoại lệ đáng chú ý. Cho dù ngoại lệ ấy được xem là tích cực nhưng cách bảo vệ và thực thi các quy định pháp luật hiện hành giữa Vingroup và nhiều doanh nghiệp khác cũng hoạt động trong lĩnh vực bất động sản vẫn khiến đồn đoán dậy lên thành những trận bão dư luận. Tranh cãi về những khác biệt trong đối xử không có ai phân giải vì dường như giới hữu trách không tiện phân giải.

Những câu hỏi kiểu như, vì sao cũng thu hút vốn đầu tư lúc vừa khởi động, đem những sản phẩm chưa đủ cơ sở pháp lý (chưa được thẩm định/nghiệm thu về kỹ thuật và chất lượng, chưa được xác nhận đủ điều kiện mua bán và cho phép mua bán) ra giao dịch nhưng những Khải Thịnh (TP.HCM), Gamuda Land (TP.HCM), HUD 1 (Bình Dương), Hoàng Quân Mekong (Vĩnh Long),… lại bị phạt từ 500 triệu đến cả tỷ đồng, bị buộc ngưng nhận tiền đầu tư, hoàn lại tiền cho nhà đầu tư,  thậm chí bị đình chỉ họat động trong một khoảng thời gian,… chưa bao giờ được giải đáp.

***

Vingroup đang tiếp tục gây choáng với hàng loạt kế hoạch đầu tư: Sau Vinhomes Green City ở Tây Ninh, diện tích 200 héc ta, chưa rõ giá trị suất đầu tư là tuyên bố cho Vinspeed chào đời để song hành với dự án đường sắt Bắc Nam với vốn đầu tư 1.560.000 tỷ đồng. Kế đó là kế hoạch đầu tư hạ tầng cảng và Logistics Nam Đồ Sơn (Hải Phòng) trị giá 373.840 tỷ đồng. Vinhomes Wonder City (Hà Nội), diện tích 133 héc ta, trị giá 18.441 tỷ đồng. Happy Home (hệ thống nhà ở xã hội khoảng 500.000 căn ở bảy tỉnh/thành), vốn từ 250.000 tỷ đến 300.000 tỷ đồng.

Hoạt động đầu tư của Vingroup chưa ngừng ở đó, gần đây là kế hoạch xây dựng nhà máy nhiệt điện LNG Hải Phòng, công suất được cho là lớn nhất Việt Nam, trị giá 178.000 tỷ đồng. Kế đó là khu công nghiệp Tân Trào. Công viên Tuần Châu (Quảng Ninh) trị giá 1.300 tỷ đồng. Phát triển Hạ Long Xanh (Quảng Ninh) trị giá 456.639 tỷ đồng. Tuyên bố thành lập Vin Metal để luyện thép ở khu công nghiệp Vũng Áng, giá trị suất đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng. Rồi công ty V Film, hệ thống nhà dưỡng lão Vin New Horizon có thể sẽ ngốn thêm hàng chục ngàn tỷ đồng nữa.

Trong quá khứ, không ít doanh nghiệp được ví von là thuộc “hệ sinh thái Vin” tưng bừng khai trương rồi âm thầm đóng cửa và hàng loạt kế hoạch đầu tư mới giá trị tính bằng tỷ đồng theo nhau chào đời.

Tiền từ đâu ra chỉ là một khía cạnh? Liệu sự nghiệp đồ sộ của Vingroup sẽ như Vin Pearl Air (2019-2020) hay Vinbiocare (Vingroup cho biết góp 138 tỷ đồng chiếm 69% vốn, công ty Việt Á góp 60 tỷ tương đương 30% vốn để sản xuất dược liệu, dược phẩm, vaccine) và sau scandal liên quan đến bộ xét nghiệm COVID-19 của Việt Á, rất khó xác định Vinbiocare còn hay đã mất.