Diễn Đàn, F1

R.I.P Colonel!

Tân Phong
04/03/2018

Hình ảnh các cựu thiếu sinh quân, cựu quân nhân VNCH đưa tay lên chào kiểu nhà binh để tiễn biệt Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông.

Hôm 26.02.2018, một người Sài Gòn, một cựu quân nhân VNCH, một nhạc sĩ tài hoa đã qua đời: Đại tá Nguyễn Văn Đông.

Những cựu thiếu sinh quân, những người lính VNCH lặng lẽ đứng xếp hàng, diễu qua linh cữu ông, bồng tay chào nghiêm trang, tiễn biệt người chỉ huy, người chiến sỹ đã rời “phiên gác đêm xuân” của đời mình để về cõi vĩnh hằng. Những khúc nhạc đẹp đẽ, những bản tình ca quê hương, lứa đôi da diết với “chiều mưa biên giới”, “sắc hoa màu nhớ”, “nhớ một chiều xuân”… bỗng được người Sài Gòn nghe nhiều hơn.

Một tài hoa đã đi qua đời nhưng dấu ấn của ông trong trái tim đồng đội, những thế hệ say mê những bản nhạc của ông thì còn mãi. Ông là người đã góp phần tạo ra những giá trị văn hóa vô giá của mộ tthể chế, một xã hội Nhân Bản và Tự Do, một thời đại mà người Việt Nam từng có, từng sống và mãi mãi thương tiếc, tự hào xen lẫn niềm cay đắng, bi tráng: Thời đại Việt Nam Cộng Hòa.

Đại tá Nguyễn Văn Đông là cựu thiếu sinh quân và sỹ quan cao cấp của VNCH nhưng ông nổi tiếng là một nhạc sĩ tài danh, là người viết Hành khúc Thiếu sinh quân khi mới 16 tuổi, là tác giả của 68 bài hát cùng nhiều vở nhạc kịch, tuồng,… đồng thời là người góp công lớn cho nền nghệ thuật, ca nhạc của thời đại của ông dưới nhiều vai trò khác nhau.

Sau 30.04.1975, cũng như các sỹ quan, quân nhân của VNCH, ông trải qua 10 năm tù đày trong những trại tập trung lao động cưỡng bức của Cộng sản từ Suối Máu cho đến Chí Hòa cho đến 1985. Sau khi ra khỏi lao tù Cộng sản, ông từ chối sang định cư tại Hoa Kỳ mà ở lại cùng gia đình tại Phú Nhuận, Sài Gòn đến ngày cuối cùng rời cõi tạm.

Ông đã im lặng suốt 33 năm cho đến khi kết thúc cuộc hành trình dài đằng đẵng với thăng trầm, vinh, nhục, được mất của đời người, lặng lẽ chứng kiến thời đại đẹp đẽ của ông mất đi với tất cả nỗi u uẩn, xót xa. Con họa mi kiêu hãnh đã không còn cất tiếng hót tuyệt vời ngoài nỗi đau đớn câm lặng, đeo đẳng suốt phần đời còn lại.

Ông đã chịu đựng quá lâu, tới tận lúc trở về cát bụi. Giờ đây, ông có thể nghỉ ngơi. “Phiên gác đêm xuân” của ông, xin dành lại cho thế hệ tiếp nối. Ở nơi trần thế này, những khúc ca tráng lệ của ông vẫn ngân vang, nhắc nhở một thời đại tử tế, huy hoàng đã qua. Hồn cốt của một dân tộc được vun đắp bởi những người như ông, sẽ không bao giờ lụi tàn khi các thế hệ sau vẫn nhớ, vẫn yêu thích và vẫn hát giai điệu mà những Tài hoa như ông để lại cho đời.

Hình ảnh các cựu thiếu sinh quân, những người lính VNCH mặc chiến y mà họ còn giữ gìn suốt 43 năm qua, dù thân thể đã không còn nguyên vẹn, đã già nua theo năm tháng, nhưng cái Tôn nghiêm mà họ đã toát ra từ trong tư thế đầy trang trọng khi bồng tay chào người chỉ huy, người anh cả trong lễ tiễn biệt ông về nơi vĩnh hằng đã để lại những cảm xúc thật khó quên.

Họ là những nhân chứng của thời đại, nơi mà những giá trị của một xã hội với nền giáo dục, văn hóa, tư tưởng… đã lắng đọng trong cốt cách và làm nên bản sắc của những người “một ngày là quân nhân, mãi mãi là quân nhân”. Cho dù lịch sử hôm qua đã thật bất công và nghiệt ngã với họ nhưng sẽ có một ngày, lẽ công bằng và sự thực sẽ được trả lại.

Cũng như suốt 43 năm qua, những bài hát trữ tình, những ấn phẩm văn hóa, thi ca của VNCH bị cấm đoán, hủy bỏ, đốt phá bởi nhà cầm quyền thì thời gian cũng đã có câu trả lời. Người ta có thể thay đổi thể chế, luật pháp nhưng hồn cốt văn hóa thì luôn có một sức mạnh bền bỉ, trường tồn.

Những giá trị văn hóa sẽ quyết định tương lai của một dân tộc, một quốc gia. Những bản nhạc của đại tá Nguyễn Văn Đông sẽ còn lại mãi cùng thời gian là trở thành một phần trong vốn văn hóa Nhân bản, góp phần cứu giúp dân tộc này trong một thời đại mê muội, hoang dại, nơi những niềm tin xã hội đã kiệt cùng.

Xin cảm ơn ông, xin được nghiêng mình chào người nhạc sĩ tài hoa, người chiến sĩ kiêu dũng về nơi an nghĩ. Ông hãy nghỉ ngơi, thưa đại tá! “Phiên gác” sau sẽ có người nối tiếp bước chân ông.

Vĩnh Biệt Đại Tá Nguyễn Văn Đông! (Rest In Peace Colonel!)

Tân Phong
Ngày 03.03.2018

Nguyễn Văn Đông

BÀI MỚI

Trụ sở cũ của Sở Giáo Dục và Đào Tạo thành phố Huế trên đường Lê Lợi, một trong hàng ngàn công sở bị bỏ hoang ở Việt Nam. Ảnh minh họa: VnExpress

Dân không nghèo, xứ sở không mạt mới lạ!

Trân Văn - Người Việt 02/05/2026

Chính quyền Việt Nam không thấy sử dụng công quỹ thế nào để đạt hiệu quả cao nhất là trách nhiệm. Điều duy nhất làm họ đau đáu và khơi khơi bày tỏ không giấu diếm vẫn chỉ là: “Tiền và vàng trong dân còn nhiều!”

Tiễn biệt GS Tương Lai

Lợi Mai Phan - Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam 02/05/2026

…Trụ cột thứ ba, và có lẽ là sâu sắc nhất, trí thức phải nói thật.

Có một lần, trong một bài viết gửi báo, ông viết đại ý rằng: Trí thức nếu chỉ nói điều dễ nghe, thì không còn là trí thức; còn nếu đã thấy vấn đề mà im lặng, thì là có lỗi.

Câu đó theo tôi suốt nhiều năm làm báo.

Xã hội này là của ai?

Phạm Tiêu Dao - Việt Nam Thời Báo 01/05/2026

Có một câu hỏi mà người ta thường né tránh – không phải vì nó khó, mà vì câu trả lời trung thực có thể gây khó chịu: Xã hội này thực sự là của ai?

Không phải trên giấy tờ. Không phải trong khẩu hiệu. Mà trong thực tế hàng ngày… thì câu hỏi đó hiện ra rất cụ thể và rất gai góc.

30/4: Chiến tranh kết thúc, nhưng hòa giải thì chưa?

TS Đinh Hoàng Thắng - Tạp chí Thế Kỷ Mới 01/05/2026

Hòa giải không đồng nghĩa với việc xóa bỏ quá khứ hay buộc mọi người phải nghĩ giống nhau. Ngược lại, nó đòi hỏi sự trưởng thành để chấp nhận rằng một dân tộc có thể mang nhiều ký ức khác nhau mà vẫn cùng tồn tại trong một khung khổ chung và cùng đồng thuận xây dựng những dự án tương lai chung.