Đặc phái viên tổng thổng Mỹ về kiểm soát vũ khí Marshall Billingslea đã đến Hà Nội vào đầu giờ chiều ngày 30 tháng 9.
Đại sứ Billingslea đến Việt Nam sau khi lần lượt thăm Hàn Quốc và Nhật Bản từ ngày 27 đến 30 tháng Chín.
Theo kế hoạch, chiều ngày 1 tháng Mười, ông Billingslea cùng Phó chỉ huy Bộ Tư lệnh Chiến lược Thomas A. Bussiere sẽ có cuộc họp báo qua điện thoại từ Hà Nội để thảo luận về chuyến công du châu Á của ông.
Việc ông Billingslea thăm ba nước Hàn Quốc, Nhật Bản và Việt Nam đáng chú ý bởi đây là ba nước nằm gần Trung Quốc và đều là cựu thù của Bắc Kinh. Trong đó, Hàn Quốc và Nhật Bản là đồng minh của Mỹ còn Việt Nam hiện được xem như là đối tác chiến lược trên thực tế.
Chuyến công du của ông Billingslea hẳn không nằm ngoài mục đích phục vụ cho việc kiềm chế và bao vây Trung Quốc giữa lúc cuộc đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng leo thang.
Giới quan sát cho rằng ông Billingslea đang nỗ lực thúc đẩy Hàn Quốc và Nhật Bản hợp tác với việc triển khai tên lửa Mỹ ở châu Á. Tuy vậy, hiện vẫn chưa rõ vấn đề bố trí tên lửa tầm trung ở Hàn Quốc và Nhật Bản như đồn đoán bấy lâu nay có diễn ra trong hai chặng dừng trước đó của ông Billingslea hay không.
Đặc biệt cũng trong hôm nay, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo Ngoại trưởng Mike Pompeo sẽ thăm Nhật Bản, Mông Cổ và Hàn Quốc từ ngày 4 đến 8 tháng Mười.
Tại Nhật Bản, ông Pompeo sẽ tham dự hội nghị ngoại trưởng các nước thuộc Bộ tứ Kim cương (Quad) với những người đồng cấp Nhật, Ấn Độ và Úc trong ngày 6 tháng Mười.
Chắc chắn chuyến công du Đông Á đầu tiên của ông Pompeo kể từ tháng Bảy, 2019 cũng không nằm ngoài chủ đề Trung Quốc.
Về mặt chiến lược, Mông Cổ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam là bốn cái tên thường được nhắc đến trong thế trận bao vây Trung Quốc của Mỹ.
Bản thân ông Billingslea có sự lưu tâm nhất định đến vị trí của Việt Nam, thể hiện qua câu trả lời cho một nhà báo Việt Nam tại cuộc họp báo ở Brussels vào trung tuần tháng Tám.
Hiện chưa biết ông Billingslea sẽ bàn bạc những gì với các quan chức ở Hà Nội. Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Yonhap trước chuyến công du châu Á, ông Billingslea nói mục đích của ông là thảo luận “sự tăng cường nhanh chóng kho vũ khí hạt nhân và các tên lửa đạn đạo và quy ước của Trung Quốc.”
Ông cũng nói ông có “thông tin tình báo bổ sung để chia sẻ với các đồng minh liên quan đến các chương trình của Trung Quốc.”
Những mục đích sâu xa hơn vẫn chỉ là đồn đoán. Tuy nhiên, chuyến đi của ông Billingslea ít nhất cũng thể hiện Mỹ muốn có Việt Nam trong một thế trận kiềm chế Trung Quốc nào đó.
Dĩ nhiên, gần như không có khả năng Việt Nam cho phép Mỹ bố trí tên lửa. Tuy nhiên, nhìn về tương lai, tôi không thấy có gì ngăn cản Hà Nội hợp tác với Mỹ ở một dạng năng lực phòng thủ khác, chẳng hạn lắp đặt hệ thống radar hiện đại ở Việt Nam để theo dõi và cảnh báo sớm tên lửa Trung Quốc.
Đặng Sơn Duân
Nguồn: Báo Tiếng Dân
