Theo Luật Sư Trần Hồng Phong, chỉ cần có một trong những sai phạm đã được nêu ra trong phiên giám đốc thẩm là đủ để phải hủy án, nhưng cả 17 thẩm phán – hầu hết là tiến sĩ luật, đã bỏ qua hàng chục vi phạm nghiêm trọng chỉ để bác kháng nghị của Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao.
Đối với ông François Godement, chuyên gia châu Á thuộc Viện Montaigne: “Nếu các nhà ngoại giao Trung Quốc ‘tiên hạ thủ vi cường,’ đấy là vì họ có điều gì đó muốn giấu. Họ muốn tránh trả lời một số vấn đề, nhất là liên quan đến con virus từ Vũ Hán. Cách tự vệ tốt nhất là tấn công.”
Le Monde kết luận, chưa bao giờ, kể từ thời Mao Trạch Đông rồi Đặng Tiểu Bình đến nay, chưa bao giờ giữa Trung Quốc và phương Tây lại có khoảng cách xa vời vợi đến thế.
Yêu cầu chính đáng của nhân dân, của dư luận xã hội là xét xử công minh, không kết án oan người vô tội chứ không phải chỉ nhắm vào cứu Hồ Duy Hải khỏi dựa cột.
Giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải còn sẽ được tranh luận “Thế sự đua nhau nói dại khôn,” tôi tin là nó sẽ để lại một vết nhơ trong lịch sử của tòa án và trong cả lịch sử dân tộc về một thời sự độc tài và kém trí tuệ lên ngôi, một thời mà lẫn lộn dại khôn, lẫn lộn tà chính.
Phân tích vụ oan án Hồ Duy Hải, Luật Sư Nguyễn Văn Đài cho biết phán quyết giám đốc thẩm hôm 8 tháng Năm, 2020 không có giá trị vì vi phạm luật pháp; và giải đáp các câu hỏi: Nguyễn Văn Nghị là ai? Tuyên bố “hội đồng thẩm phán toà án tối cao thừa nhận là trong quá trình điều tra, xét xử có một số thiếu sót, một số vi phạm, nhưng vẫn cho rằng không làm thay đổi bản chất của vụ án,” vô lý ở điểm nào? Gia đình và luật sư của anh Hồ Duy Hải có thể làm gì tiếp theo? và vì sao vụ án Hồ Duy Hải kéo dài hơn 12 năm?
Tôi khâm phục sự kiên cường của tấm lòng người mẹ đã ròng rã suốt 12 năm đi kêu oan khắp nơi để cứu con, nhưng một nỗi buồn lớn hơn nhiều, âm u ghê rợn hơn nhiều là bởi vụ án này đã thể hiện một nền tư pháp rừng rú không thể tưởng tượng nổi với những con người quen suy nghĩ một cách văn minh.
Người dân sẽ còn rất khổ. Sự oan ức, sự thiệt thòi, nước mắt sẽ còn chảy dài, chảy rất lâu trên những đôi má của người dân Việt.
“Tôi có niềm tin rằng phiên tòa sẽ có kết quả là hủy án. Bởi vì vấn đề sẽ không liên quan nhiều đến mặt nội dung mà tôi nghĩ rằng có các động thái chính trị sẽ nhiều hơn. Và tôi nghĩ rằng sẽ có một kết quả ít nhất là có lợi cho Hồ Duy Hải. Bởi vì giữ nguyên bản án phúc thẩm vào lúc này thì không được lợi gì về mặt chính trị cho họ nên tôi nghĩ là họ sẽ không dại để làm điều đó. Thế thì ông Chủ tọa phiên tòa sẽ không bất chấp làm điều đó vì sẽ không có lợi cho cả ông chủ tọa và những người phía trên của ông Bình.” (Luật sư Ngô Anh Tuấn bày tỏ với RFA tối ngày 7/5)
Tiến Sĩ Nguyễn Xuân Diện và nhà báo Đoàn Bảo Châu phỏng vấn Luật Sư Trần Hồng Phong về diễn biến trong ngày đầu phiên giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải mà ông có mặt tham dự theo giấy mời của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Luật Sư Trần Hồng Phong chia sẻ những điều ông đã trình bày trước tòa về những sai phạm trong quá trình điều tra vụ án Hồ Duy Hải dẫn đến việc kết án tử hình một người vô tội.
Ngày 6 tháng Năm, Tòa án nhân dân tối cao đã mở phiên tòa giám đốc thẩm xem xét lại bản án tử hình đối với Hồ Duy Hải sau 12 năm. Dự kiến phiên tòa này sẽ kéo dài trong 3 ngày, từ 6 – 8/5/2020.
Căn cứ vào Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự, “Giám đốc thẩm là xét lại bản án của tòa án đã có hiệu lực pháp luật, nhưng bị kháng nghị vì phát hiện có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án.”
Nếu không có gì thay đổi, thì tới đây, sau đại hội đảng lần thứ 13, ông Trần Quốc Vượng, thường trực Ban Bí Thư, là người mà ông Nguyễn Phú Trọng tin tưởng, giới thiệu là ứng viên duy nhất cho vị trí tổng bí thư, đương nhiên sẽ trở thành “tân tổng bí.” Ở vị trí tối cao của một đảng cầm quyền, ông Vượng sẽ tiếp tục kiên định đi theo đường lối Marx-Lenin?
Người ta còn nhớ cách đây không bao lâu, ông Trần Quốc Vượng đã ký chỉ thị đẩy mạnh kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác xã làm dư luận quá ngạc nhiên, vì tính cách phản tiến hoá của nó trong đời sống kinh tế. Khoảng một tuần sau, ông Vượng ký tiếp chỉ thị thúc đẩy cán bộ và người dân tích cực mua báo đảng và đọc báo đảng, một điều mà ngay chính những tờ báo đảng mang theo cái đuôi “nhân dân” như báo Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, Công An Nhân Dân cũng không dám tin.
Theo tôi cơ hội lớn nhất đối với chúng ta lần này là Cơ hội không để tuột mất cơ hội. Chắc các bạn còn nhớ những lời nhận xét đau lòng đại thể như “Việt Nam là đất nước không muốn phát triển,” luôn đi liền với “Việt Nam là chuyên gia bỏ lỡ cơ hội.” (GS Chu Hảo)
Hỏi về ước mơ gì cho tương lai, các bạn đã chia sẻ những điều rất đơn giản, tựu trung là: Có một cuộc sống không còn những mệnh lệnh chính trị lạc hậu; muốn được trở thành một nhà giáo đúng với lương tâm của người Thầy; muốn được ngẩng đầu hãnh diện mình là người Việt; muốn có một cuộc sống an bình cùng với gia đình ngay trên đất nước để không phải tha phương cầu thực, v.v.
