Một chặng lịch sử vừa kiêu hãnh, vừa đau đớn của người Công giáo miền Bắc đã hằn nơi mảnh đất họ sinh sống, hằn nơi tiếng chuông nhà thờ và những phiến đá nham nhở, yếu ớt theo thời gian của các thánh đường, như thánh đường Bùi Chu vậy. Và đó là một phần của câu chuyện dài, để giải thích thêm cho ý nghĩa Bùi Chu – Phát Diệm vì sao là lịch sử.
Sau nhiều năm quần quật nếm trải với Việt Nam về nhân quyền, rốt cuộc có vẻ Hoa Kỳ đã rút ra một bài học đắt giá: đặc tính của chính quyền Việt Nam là luôn dùng tù nhân lương tâm để mặc cả về các hiệp định kinh tế, thương mại và viện trợ. Nhưng khi đạt được mục đích của mình, chính quyền Việt Nam lập tức trở mặt và bắt bớ người hoạt động nhân quyền.
Chính công an Hà Tĩnh đã khẳng định là Formosa đang ngang nhiên vi phạm pháp luật Việt Nam, tiếp tục gây ô nhiễm môi trường. Cảnh sát môi trường kết hợp Sở Tài Nguyên – Môi Trường, rồi UBND Tỉnh Hà Tĩnh dư sức xử lý, nhưng họ lại không làm hoặc không làm được. Phải chăng có bàn tay nào đó ngăn chặn họ? Đây là một dấu hỏi lớn.
Chất thải ở Formosa được tập kết và đưa lên Kỳ Lạc vào nửa đêm, đổ giữa hai hẻm núi và hiện tại, khối lượng của nó có thể lên đến hàng triệu mét khối chứ không còn là con số vài trăm ngàn như các bãi ven biển. Và chất thải ở bãi Kỳ Lạc là chất thải rắn, có mùi khét rất khó chịu, mỗi khi trời mưa, chất thải tự bốc khói, tỏa ra mùi hôi thối cả vùng rừng.
Nếu đem 3,7 triệu tấn bùn thải này trải đều trên đường sá cùa 9 quận nội ô của Sàigòn, ta có một lớp bùn dày khoảng… 1 mét (nếu chỉ tính 1 tấn bùn tương đương với 1 mét khối). Cũng theo Bộ TN-MT “thì bùn thải có chứa thông số xyanua vượt ngưỡng chất thải nguy hại”. Vậy là 3 năm sau ngày nổ ra vụ Formosa, mọi người đều ngã ngửa ra rằng tình hình không những cải thiện mà nó ngày một trầm trọng thêm.
Theo công văn của cảnh sát môi trường Hà Tĩnh, mỗi năm Formosa thải ra một khối lượng chất thải rắn là gần 4 triệu tấn. Thật quá sức khủng khiếp! Cứ đà này thì đất nước ta sẽ ra sao? Nhiều người đã đặt câu hỏi trách nhiệm này thuộc về ai. Câu hỏi kế tiếp và hiển nhiên là “bây giờ phải làm gì?”
Hôm 24/7/2017, tại buổi thị sát khu liên hợp gang thép của Công ty TNHH Formosa Hưng Nghiệp Hà Tĩnh (FHS) và làm việc với FHS, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh và các bộ, ngành liên quan, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói rằng “Không an toàn thì không được sản xuất; nếu vi phạm trở lại thì phải đóng cửa nhà máy. Việc nâng công suất nhà máy phải đi liền với bảo vệ môi trường”.
Ngày Chủ Nhật 5/5, Tổng Thống Donald Trump dọa nếu Bắc Kinh không nhượng bộ ông sẽ tăng thuế nhập cảng từ 10% lên 25% trên $200 tỷ hàng hóa mua của Trung Quốc, bắt đầu từ Thứ Sáu. Ông dọa thêm, sẽ còn đánh thuế 25% trên hơn $300 tỷ hàng hóa khác. Trong ngày Thứ Hai, các thị trường chứng khoán bên Tàu tụt xuống, các cổ phiếu mất đến 6% giá trị, số tụt giảm nặng nhất trong ba năm qua.
Bản dự thảo này còn rất thiếu thiện chí trong việc đáp ứng các yêu cầu của EVFTA. Trong khi cả CPTPP và EVFTA đều dùng cách gọi ‘công đoàn tự do’ dành cho quyền được tự thành lập công đoàn của người lao động, thì dự thảo Bộ Luật Lao Động (sửa đổi) chỉ dùng cụm từ “tổ chức đại diện của người lao động tại cơ sở” một cách lập lờ và giấu đi thực chất của loại hình công đoàn độc lập.
Bí Thư Nguyễn Thiện Nhân chắc không quên cuộc biểu tình ngày 10 tháng 6 năm ngoái diễn ra rầm rộ ngay tại Sài Gòn và trên toàn quốc lại hoàn toàn bất ngờ, ngoài sức tưởng tượng khiến chế độ độc tài phải hoảng sợ, đối phó một cách lúng túng… Khi chế độ này tiếp tục phản bội quyền lợi nhân dân và đất nước thì làm sao không có biểu tình, khi người dân ngày càng bực tức trước những cảnh nhiễu nhương đang diễn ra trước mắt.
Theo tôi phương án vẫn giữ lại nhà thờ và xây mới trên mảnh đất đối diện là tốt đẹp nhất. Tại nhiều di tích trên thế giới, bên cạnh những công trình đồ sộ, thường có một ngôi nhà thờ cũ được bảo tồn, và nơi đó, giờ đây lại là điểm thu hút khách và giáo dân đến nhiều hơn.
Các cuộc phỏng vấn của Fair Wear Foundation được thực hiện bên ngoài nhà máy để tránh bị ảnh hưởng từ phía các nhà quản lý cũng như câu trả lời theo ý muốn của xã hội. Công nhân may tăng ca thường xuyên và hầu như phải làm việc 60 giờ một tuần, cao gấp gần gấp đôi so với mức giờ lao động chuẩn, nhưng không tăng ca thì không đủ sống.
