Ba nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam hiện đang bị giam cầm trong nhà tù Cộng Sản Việt Nam đã được bầu chọn để nhận Giải Nhân Quyền Việt Nam năm 2025 vì những đóng góp của họ trong việc cổ võ và đấu tranh cho quyền làm người của người dân Việt Nam, theo thông cáo báo chí của Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam, tổ chức trao giải này, cho biết hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Mười Một.
Đó là ông Phan Tất Thành, cô Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, và ông Nguyễn Chí Tuyến.
1. Tù nhân lương tâm Phan Tất Thành, 39 tuổi, nguyên là quản trị viên của trang Facebook Nhật Ký Yêu Nước, thường viết những bài bình luận về tình trạng vi phạm nhân quyền, ô nhiễm môi trường, nạn tham nhũng, và việc Trung Quốc xâm lấn lãnh thổ và lãnh hải của Việt Nam. Trang Nhật Ký Yêu Nước từng có hơn 200.000 thành viên ghi danh sinh hoạt.
Nhà chức trách CSVN bắt ông Thành ngày 13 Tháng Bảy, 2023 với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 của Luật Hình Sự Việt Nam. Trong thời gian bị tạm giam, ông bị công an điều tra dùng mọi nhục hình dã man để bức cung ông. Trong một phiên tòa chóng vánh vào ngày 8 Tháng Năm, 2024, ông Thành bị tuyên án 8 năm tù giam và 3 năm quản chế.
Trước phiên tòa, ông Thành không nhận tội và yêu cầu chính quyền trả tự do cho ông. Ông khẳng định ông chỉ làm những gì Hiến Pháp Việt Nam và các Công Ước Nhân Quyền của Liên Hợp Quốc mà Việt Nam là thành viên quy định.
Sau lời tuyên án của quan tòa, ông Thành hét lớn: “Tôi không công nhận phiên tòa này. Phiên tòa này chỉ là hình thức áp đặt, đàn áp đối với một công dân như tôi!” Sau đó, ông thông báo cho gia đình hay ông từ chối xin phúc thẩm vì không tin tưởng hệ thống tư pháp CSVN.
Hiện nay tù nhân lương tâm Phan Chí Thành đang bị giam tại trại giam Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai.
2. Tù nhân lương tâm Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, 49 tuổi, nguyên là giáo viên dạy toán tại trường Quốc Tế Canada ở Sài Gòn. Cô rất quan tâm đến tình hình xã hội, quyền con người, và quyền công dân.
Vào năm 2018, cùng với một số thân hữu khắp nước, cô thành lập một nhóm hoạt động dân sự độc lập với mục đích thúc đẩy việc thực thi các quyền công dân được quy định trong Hiến Pháp Việt Nam, đặc biệt là các quyền tự do biểu đạt, tự do hội họp, và quyền tham gia quản lý nhà nước.
Phương tiện hoạt động chính của nhóm là mạng xã hội, qua đó họ nói về tình trạng vi phạm hiến pháp, pháp luật của giới chức tại nhiều nơi ở Việt Nam gây thiệt hại cho người dân. Họ cũng tham gia các cuộc biểu tình phản đối Luật Đặc Khu Kinh Tế và Luật An Ninh Mạng vào Tháng Sáu, 2018.
Tối ngày 3 Tháng Chín, 2018, cô bị công an bắt cóc trên đường phố. Sau 11 tháng bị tạm giam, cô mới được gia đình thăm lần đầu. Trong thời gian đó, cô bị biệt giam và bị tra tấn để ép cung.
Gần hai năm sau khi bị bắt, cô Hạnh và các thành viên khác trong nhóm mới bị đưa ra tòa xử vào ngày 31 Tháng Bảy, 2020. Cả nhóm tám người bị tuyên án tổng cộng 40 năm rưỡi tù với cáo buộc “phá rối an ninh,” trong đó cô Hạnh chịu mức án cao nhất, với 8 năm tù, vì chính quyền CSVN cho rằng cô Hạnh là người giữ vai trò chủ mưu.
Tù nhân lương tâm Nguyễn Thị Ngọc Hạnh hiện đang bị giam tại trại giam An Phước, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương cũ.
3. Tù nhân lương tâm Nguyễn Chí Tuyến, 51 tuổi, là một trong những người thành lập nhóm “No-U” vào năm 2007, một nhóm hoạt động chống lại tham vọng bành trướng bá quyền của Trung Quốc bằng cách vẽ lại đường biên giới lãnh hải hình chữ U bao gồm hầu hết Biển Đông.
Ngoài việc tham gia các cuộc biểu tình chống Trung Quốc và bảo vệ môi trường, cùng với các thành viên của nhóm “No-U,” ông Tuyến dấn thân vào các hoạt động xã hội giúp đỡ dân oan và trẻ em nghèo miền núi bằng cách xây dựng trường học và phân phối học cụ.
Ông Nguyễn Chí Tuyến còn là một nhà truyền thông rất năng nổ trên các mạng xã hội như Facebook và YouTube, qua đó ông lên tiếng bênh vực các nhà hoạt động nhân quyền bị đàn áp và phê phán chính quyền CSVN trong các lãnh vực xã hội, môi trường, và kinh tế.
Ông nhiều lần bị công an chìm hành hung gây thương tích. Ngày 29 Tháng Hai, 2024, công an Việt Nam xông vào nhà bắt giữ ông. Ngày 15 Tháng Tám, 2024, Tòa Án Nhân Dân thành phố Hà Nội kết án nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến 5 năm tù giam với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 của Luật Hình Sự. Một trong những luật sư biện hộ cho ông Tuyến kể lại tại buổi gặp mặt trước phiên tòa ông Tuyến nói: “Tôi hoàn toàn có thể lựa chọn sự an toàn cho cá nhân mình nếu làm ngơ trước những vấn đề bất cập của xã hội. Nhưng là một công dân, tôi không thể không có trách nhiệm đối với đất nước mình.”
Hiện nay, ông Nguyễn Chí Tuyến đang bị giam tại trại giam số 6, tỉnh Nghệ An.
Giải Nhân Quyền Việt Nam được Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam thành lập từ năm 2002 nhằm tuyên dương những cá nhân và đoàn thể có những thành tích đấu tranh xuất sắc cho quyền làm người của nhân dân Việt Nam. Giải Nhân Quyền Việt Nam cũng còn có mục đích tạo một nhịp cầu liên đới giữa người Việt khắp nơi với những cá nhân và đoàn thể đấu tranh ở quê nhà.
Từ ngày thành lập đến nay, đã có 63 cá nhân và sáu tổ chức ở Việt Nam được nhận giải.
Trong 22 năm qua, lễ trao giải được tổ chức vào ngày Quốc Tế Nhân Quyền ở nhiều nơi trên thế giới, như Paris (Pháp), Frankfurt (Đức), Melbourne (Úc), Montreal, Ottawa, Toronto (Canada), và nhiều tiểu bang tại Hoa Kỳ.
Lễ trao Giải Nhân Quyền Việt Nam năm 2025 sẽ được tổ chức vào ngày 7 Tháng Mười Hai tại thành phố Montreal, Canada, do sự hợp tác giữa Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam và Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Vùng Montreal.
Nguồn: Người Việt
