Vào trung tuần tháng 9, chính quyền Bình Nhưỡng đột nhiên loan báo cho hay Hội nghị Nhân dân Tối cao (Quốc hội) sẽ nhóm họp vào ngày 25/09/2012. Đây là điều dị thường vì hàng năm Quốc hội của nước này chỉ nhóm họp một lần mà thôi. Và lần họp cho năm nay đã xảy ra vào tháng 4 rồi. Vì không nói rõ lý do tại sao năm nay Quốc hội phải nhóm họp lần thứ hai nên các quan sát viên lẫn bình luận gia về tình hình bán đảo Triều Tiên đoán non, đoán già rằng họp để quyết định về đường lối cải cách kinh tế.
Dự đoán đó căn cứ trên những diễn tiến xảy ra trong thời gian gần đây. Trước hết vào ngày 28/06/2012 chính quyền Bình Nhưỡng đã gởi một thông tư cho các bộ, ban, ngành để giải thích về đường hướng cải cách kinh tế trong thời gian sắp tới. Thông tư này còn gọi tắt là đường hướng 6-28. Kế đến là chuyến viếng thăm Việt Nam của ông Kim Yong Nam, Chủ tịch Ủy ban thường vụ Quốc hội, vào đầu tháng 8/2012 để tìm hiểu thêm về hệ thống ‘kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa’. Và mới đây nhất vào ngày 14 tháng 8, có chuyến thăm Trung quốc của ông Trương Thành Trạch, tức chồng bà cô Kim Chính Ân đang nằm trong vòng quyền lực ở tầng tối cao, để yêu cầu Bắc Kinh hợp tác trong việc xây dựng các đặc khu kinh tế trên đất Bắc Hàn.
Trong ngày khai mạc Hội nghị Nhân dân Tối cao, người ta thấy có sự hiện diện của tân lãnh tụ trẻ Kim Chính Ân nên ai cũng nghĩ họ sẽ đưa dự án cải cách kinh tế ra để đóng màn kịch bỏ phiếu thông qua. Nhưng mọi người đều ngạc nhiên khi trong chương trình hội nghị chỉ đưa ra hai vấn đề rất nhỏ, đó là việc thay đổi thời gian học hệ trung và tiểu học phổ thông sẽ tăng từ 11 năm lên thành 12 năm và vài cải cách nhỏ khác trong ngành giáo dục.
Chủ tịch Quốc hội, ông Thôi Thái Phúc, dành nhiều thời giờ của Hội nghị để trình bày việc phải đào tạo cho học sinh về khả năng sinh ngữ, điện toán bên cạnh các môn toán, lý hóa để đưa đất nước trở thành một quốc gia tiến bộ về mặt kỹ thuật theo như sự chỉ đạo của lãnh tụ Kim Chính Ân.
Đến gần hết hội nghị vẫn không thấy nhắc đến chuyện cải cách kinh tế, nhưng các quan sát viên vẫn nuôi hy vọng nó sẽ được đưa ra vào phút chót để cố tình tạo sự ngạc nhiên và chú ý của thế giới. Nhưng họ đều bị thất vọng vì hoàn toàn không ai đụng gì đến chuyện kinh tế cả.
Theo các quan sát viên về tình hình chính trị, xã hội Bắc Triều Tiên thì mỗi lần họp Quốc hội là mỗi lần tốn kém; Bắc Hàn đang đói nên không thể bỏ tiền, bỏ bạc ra tổ chức họp Quốc hội chỉ để bàn về những việc không mấy quan trọng, chuyện này chỉ cần một quyết định của bộ Giáo dục là đủ, phải có một lý do thật đặc biệt nào đó vào phút chót nên chuyện cải cách kinh tế mới không được đem ra biểu quyết. Một vài nguồn xưa nay hay có các dữ kiện từ nội bộ giới lãnh đạo Bắc Hàn cho biết lý do thay đổi chương trình nghị sự của quốc hội vào giờ chót là vì Bình Nhưỡng cương quyết không chịu những đòi hỏi thêm về quyền lợi do Bắc Kinh đặt ra để đổi lại sự trợ giúp của họ nhằm cải cách kinh tế Bắc Hàn. Việc Trung quốc chèn ép các nước lệ thuộc họ là điều cả thế giới đã biết từ Á sang Nam Mỹ và nay tới tận Phi Châu. Nhưng lần này có vẻ Bắc Kinh lại đụng vào bức tường gạch của Bắc Triều Tiên. Giới lãnh đạo nước này có truyền thống 3 đời, từ ông nội Kim Nhật Thành đến cha Kim Chính Nhật và nay đến con Kim Chính Ân, dám làm trái ý Bắc Kinh.
Chỉ nội trong mấy tháng gần đây: Bình Nhưỡng bắt 29 ngư phủ Trung quốc trên 3 tàu đánh cá xâm phạm lãnh hải Bắc Hàn vào ngày 08/05/2012 và buộc Bắc Kinh phải đóng tiền phạt mới thả họ ra; ngày 05/09/2012, Bình Nhưỡng bắt tập đoàn Tây Dương của Trung quốc phải nghiêm chỉnh giữ đúng hợp đồng đã ký trong việc khai thác mỏ sắt ở Bắc Triều Tiên, nếu không thì coi như hợp đồng vô hiệu.
Bắc Kinh đã áp lực Bình Nhưỡng không được làm khó dễ tập đòan đầu tư, khai thác Tây Dương vì từ năm 2007 đến nay, họ đã bỏ rất nhiều tiền của và nhân lực vào chuyện đầu tư khai thác này. Truyền thông Trung quốc thì liên tiếp đả kích việc làm của Bình Nhưỡng “chẳng khác nào một kẻ cướp cạn”. Theo báo đài Trung quốc thì tập đoàn Tây Dương đã bỏ ra 240 triệu đồng nhân dân tệ để đầu tư khai thác mỏ sắt trong 50 năm và tố cáo Bình nhưỡng không xuất ra một đồng nào cả mà cũng được hưởng 25% tiền vốn đầu tư vì mỏ sắt thuộc quyền sở hữu của Bắc Triều Tiên. Theo khế ước đã ký thì tập đoàn đầu tư chỉ đưa sang 50 kỹ sư và chuyên viên kỹ thuật, còn toàn bộ nhân công phải là người Bắc Hàn, để vừa làm việc vừa được huấn luyện tay nghề. Báo đài Trung Quốc tố tiếp rằng: “Bắc Hàn chỉ mới làm được mấy năm, nay học lóm được một số kỹ thuật hầm mỏ và thấy việc khai thác bắt đầu có thu hoạch, thì tưởng tự mình có thể làm được nên muốn cướp”.
Bình Nhưỡng chẳng sợ hãi gì và phản bác lại ngay rằng chính tập đoàn Tây Dương mới là người vi phạm hợp đồng. Ngoài kỹ sư và chuyên viên kỹ thuật họ còn kéo theo cả một đoàn lao động sang làm việc. Chỉ một số rất ít nhân công người Triều Tiên được nhận vào và cũng chẳng học được tay nghề gì đáng kể. Số lượng sắt khai thác được tuồng ra ngõ sau chở về Trung quốc mà không báo cáo cho giới chức Triều Tiên biết. Báo đài Bắc Hàn khẳng định: “Chính tập đoàn Tây Dương mới là kẻ cướp và phải chịu trách nhiệm”.
Từ ông Kim Chính Nhật đến tân lãnh tụ Kim Chính Ân đều biết rằng muốn duy trì chế độ độc tài, đảng trị thì phải dựa vào Trung quốc nên chắc chắn họ chẳng muốn làm trái ý và càng không muốn công khai đụng độ với Bắc Kinh. Tuy nhiên, khi đụng chạm đến quyền lợi đất nước — chỉ mới quyền lợi kinh tế thôi chứ chưa nói gì đến lãnh thổ hay chủ quyền quốc gia — thì ít ra từ ông đến cháu dòng họ Kim đã dám nói KHÔNG và duy trì sự tự chủ trong quyết định của mình.
Càng nhìn ông cháu họ Kim, người Việt Nam càng điên tiết vì không sao hiểu được tại sao các lãnh tụ Hà Nội lại có thể cho Nguyễn Chí Vịnh ra trước công chúng để ộc ra câu nói: “Việt Nam không còn bất cứ băn khoăn gì khi hợp tác với Trung Quốc trên mọi lĩnh vực, giải quyết với Trung Quốc mọi bất đồng”.
