Khi thành tích được “thiết kế,” được tô vẽ, thay vì được tạo ra từ năng lực thật, hệ giá trị xã hội bắt đầu đảo lộn. Sự thật trở nên bất tiện, còn con số đẹp trở thành mục tiêu tối thượng. Đó là dấu hiệu nguy hiểm, bởi nó làm suy yếu nền tảng phát triển từ bên trong.
Ngày 12/2/2026 gia đình tôi đi thăm anh Bách thì anh cho biết anh cùng 5 người bạn tù khác trong khu biệt giam đã bị cán bộ và tù thường phạm đánh đập, xịt hơi cay. Lý do vì các anh phản đối việc bị giam giữ lâu ngày trong “chuồng cọp,” thiếu không khí, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Với việc hợp pháp hóa Quỹ Đầu tư Phát triển Công nghiệp An ninh do Bộ Công an trực tiếp quản lý, Quốc hội đã trao cho lực lượng này một thứ mà trong chính trị luôn mang tính quyết định: Quyền kiểm soát nguồn lực tài chính linh hoạt, nằm ngoài logic ngân sách thông thường.
Cần nói thẳng: Đây không chỉ là câu chuyện “thêm tiền.” Đây là câu chuyện ai được quyền quyết định tiền được dùng vào đâu, dùng như thế nào, và với mức độ giám sát ra sao.
Câu hỏi đặt ra là: Tướng Trung Quốc bị triệt, thì tướng Việt có lo hay không? Câu trả lời ngắn gọn là: Có!
Và không phải chỉ lo một điều, mà ít nhất có ba nỗi lo chồng lấn lên nhau, vừa mang tính địa – chính trị, vừa mang tính an ninh – quân sự, lại vừa đụng đến cân bằng quyền lực nội bộ.
Chúng tôi muốn gởi tới các nền dân chủ, tới Quốc hội Hoa Kỳ và Nghị viện Châu Âu một thông điệp: Không ai yêu cầu quý vị từ bỏ quan hệ với Việt Nam. Nhưng lương tri dân chủ không cho phép quý vị tiếp tục đánh đồng lợi ích kinh tế ngắn hạn với sự chuyển hóa dài hạn. Không cho phép trao ưu đãi vô điều kiện cho một chế độ tồn tại nhờ đàn áp…
Sự va chạm giữa hai luồng tư duy – một bên là Tô Lâm, bên kia là các thế lực “công thần” trong giới tướng lĩnh về hưu cũng như bộ phận bảo thủ trong an ninh quân đội – chính là nguyên nhân trực tiếp khiến bọn họ lại phải “tung chưởng” lần nữa, nhằm cảnh báo Tô Lâm trước chuyến đi Mỹ.
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46 đến ngày 15/4/2026. Vậy là đã “tháo” xong. Mừng cho các doanh nghiệp, và cả người dân nữa. Nhưng có lẽ vẫn còn nhiều cái “vướng” cần “gỡ” cho hết.
Khi một lực lượng chính trị tự đồng nhất mình với dân tộc và Tổ quốc, lịch sử không còn là đối tượng nghiên cứu mà trở thành công cụ chính trị. Mọi phản biện khi đó dễ bị diễn giải thành phủ định lịch sử hoặc đe dọa ổn định.
Đây là lối tư duy từng phổ biến trong thế kỷ trước, nhưng ngày càng bộc lộ giới hạn trong một xã hội đã phát triển về trình độ học vấn, tiếp cận thông tin và đa dạng lợi ích.
Người ta từng thấy ông Vũ Thế Phiệt, với đủ thứ danh xưng long trọng: “Thuyền trưởng ACV (Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam),” “tổng chỉ huy dự án thành phần 3,” “người chịu trách nhiệm cao nhất.” Hình ảnh quen thuộc là mũ bảo hộ, áo phản quang, tay chỉ bản vẽ, miệng nói về quyết tâm, kỷ luật, và trách nhiệm.
Rồi từ giờ này, vai diễn thay đổi. Không còn là “chỉ huy công trường,” mà là nhân vật trung tâm của những dòng tin khiến người ta phải đọc lại lần hai, rồi thứ ba và… thở dài ngao ngán.
Tại sao sự mất kiên nhẫn của Chủ tịch Trung Quốc với các chỉ huy quân đội nên là mối lo của các nhà hoạch định chính sách Mỹ?
Dù đã “đổi mới” về kinh tế được 40 năm và ngày càng mở cửa làm ăn hội nhập với thế giới… nhưng về mặt chính trị, đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn giữ nguyên chính sách hà khắc, thẳng tay đàn áp mọi tiếng nói phản biện ôn hòa, sẵn sàng bắt giam và kết án nặng nề từ dân oan đi khiếu kiện đất đai cho tới các nhà hoạt động vì môi trường, các bloggers, nhà báo, luật sư…bất đồng chính kiến.
Nghị định 46 về an toàn thực phẩm vừa ban hành đã gây tắc nghẽn nghiêm trọng dòng chảy hàng hóa – không chỉ là một sự cố kỹ thuật. Nó là lời cảnh báo rõ ràng rằng nếu tư duy làm chính sách vẫn chậm hơn thực tiễn thị trường, thì mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ bị bào mòn ngay từ trong trứng nước.
