Thùy Dương & Minh Phương | RFI
I. Hòa bình cho Ukraine: Liên Minh Châu Âu chính thức cử đại diện để sẵn sàng tham gia đàm phán với Nga
Tại hội nghị các lãnh đạo 27 thành viên Liên Hiệp Châu Âu (EU) hôm qua, 13/11/2026, tại Dublin, Hội đồng Châu Âu đã quyết định để 5 quốc gia Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Ba Lan và Ý (thường gọi là nhóm E5), cùng các nhà ngoại giao của các định chế EU, đại diện tham gia các đàm phán trong tương lai với Nga, để tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh Ukraine.
Phát biểu trước báo giới sau hội nghị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết lãnh đạo 27 nước “nhất trí rằng ‘Đội ngũ châu Âu’ (European Team) của chúng ta tham gia các cuộc đàm phán về hòa bình tại Ukraine bao gồm các định chế của Liên Minh Châu Âu và nhóm E5, tức năm nước thuộc Liên minh các quốc gia tình nguyện – Coalition of the Willing (vì Ukraine)… Châu Âu phải lên tiếng thống nhất và rõ ràng trong mọi cuộc thảo luận định hình tương lai của Ukraine cũng như an ninh của châu lục chúng ta.”
Lãnh đạo Hội đồng Châu Âu nhấn mạnh: “Chỉ Ukraine mới có thẩm quyền quyết định các vấn đề liên quan đến lãnh thổ và chủ quyền của chính mình” và ‘‘Liên Minh Châu Âu đóng vai trò trung tâm trong các cuộc thảo luận về tương lai Châu Âu của Ukraine, cũng như công cuộc tái thiết và sự thịnh vượng của quốc gia này. Các bảo đảm an ninh cần được giải quyết trong khuôn khổ ‘Liên minh các quốc gia tình nguyện,’ (E5) với sự phối hợp chặt chẽ cùng khối NATO.”
Việc các lãnh đạo châu Âu quyết định cử đại diện tập thể tham gia các đàm phán có thể diễn ra với Nga được đưa ra trong bối cảnh các đặc sứ Mỹ hôm thứ Năm 12/11, sau cuộc gặp với tổng thống Nga, cho biết ông Putin đã chấp thuận để châu Âu tham gia. Tuy nhiên, theo AFP, trong cuộc họp báo chiều hôm qua, phát ngôn viên điện Kremlin, Dmitry Peskov, khẳng định Matxcơva trước hết muốn hiểu rõ “ý định thực sự” của các nước châu Âu và xác minh “thiện chí đóng góp vào tiến trình hòa bình” của châu Âu, trước khi “quyết định xem có nên tiến hành đàm phán theo hình thức mở rộng hay không.”
Thủ tướng Đức: ‘‘Đã có thỏa thuận với phía Mỹ’’ về sự tham gia của châu Âu
Bác bỏ tuyên bố của phát ngôn viên phủ tổng thống Nga, Thủ tướng Đức Friedrich Merz lưu ý, Matxcơva “đã có một thỏa thuận với phía Mỹ,” được nêu rõ hôm 12/11, và đây là “lần đầu tiên, các cuộc đàm phán hòa bình cụ thể sẽ diễn ra trong những tuần tới, với sự tham gia của đại diện châu Âu.”
Trong bài phát biểu trước báo giới chiều qua, lãnh đạo Hội đồng Châu Âu nhấn mạnh “những tuần lễ sắp tới sẽ là phép thử quyết định đối với thiện chí của Nga trong việc chấm dứt cuộc chiến này.” Theo Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, châu Âu cần tập trung vào “ưu tiên cấp bách nhất” là “cung cấp sự hỗ trợ về tài chính và quân sự mà Ukraine đang cần, cũng như thúc đẩy tiến trình gia nhập Liên Minh Châu Âu của quốc gia này.“
II. Gần 40 nước châu Âu thông qua hiến chương về những “nguyên tắc then chốt” trong lĩnh vực an ninh
Gần bốn mươi nước tham dự Thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Châu Âu (European Political Community – EPC) hôm qua, 12/11/2026, tại Dublin, đã thông qua một “hiến chương” những “nguyên tắc then chốt” về an ninh. Văn kiện này cũng đề cập đến các mối đe dọa trong lĩnh vực thông tin và những thách thức đối với nền dân chủ.
Văn bản khẳng định, những nền tảng an ninh của Châu Âu vẫn dựa trên các văn kiện hiện hành, như Hiến chương Liên Hiệp Quốc, các hiệp ước của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên Minh Châu Âu (EU)…
Theo hãng tin AFP, một trong những điểm mới của tuyên bố này là việc mở rộng phạm vi an ninh, vượt ra ngoài khái niệm an ninh truyền thống để bao gồm cả những mối đe dọa “hỗn hợp” (hybrid.) Các nước cam kết “phát triển những công cụ” để “ngăn chặn” các “hành vi gây mất ổn định nằm dưới ngưỡng của một cuộc tấn công vũ trang,” đồng thời sẵn sàng “ứng phó” với những hành vi này khi cần thiết. Điều này đòi hỏi phải “tăng cường khả năng chống chịu và sự vững chắc của các nền dân chủ,” đặc biệt nhằm đối phó với các hoạt động can thiệp và thao túng trong lĩnh vực thông tin.
Các nước Châu Âu cho rằng những “nguyên tắc then chốt” này có thể góp phần đạt được “một nền hòa bình công bằng và lâu dài cho Ukraine.” Các nước cũng tái khẳng định rằng “mọi vấn đề ảnh hưởng đến an ninh Châu Âu đều phải được quyết định cùng với người Châu Âu,” trong bối cảnh Liên Minh Châu Âu đang bị gạt ra khỏi các cuộc đàm phán về kết thúc chiến tranh Nga-Ukraine.
Nguồn: RFI
