“Chúc mừng bạn và gia đình đã lấy được visa định cư Hoa Kỳ!” – không có lời chúc nào nghe mỉa mai hơn vậy. Vì sao mà sau hơn bốn thập niên người ta vẫn mừng khi rời bỏ quê hương lên đường tha phương? Vì sao mà gần nửa thế kỷ trôi qua người ta vẫn phải “vượt biên” tỵ nạn cộng sản và “tỵ nạn” những hậu quả mà cộng sản gây ra?
Đọc sách “Tại sao các quốc gia thất bại”, tôi liên hệ đến tình hình Việt Nam. Trong sách chỉ nhắc đến Việt Nam trong vài chỗ, một cách sơ lược, như là dẫn chứng cho một dạng nào đó của thể chế chiếm đoạt. Nhưng khi liên hệ kỹ mới thấy ở Việt Nam có gần như đầy đủ mọi hiện tượng chiếm đoạt, áp bức, bóc lột, độc ác, đểu giả, v.v…
Với hệ thống giao thông công cộng nghèo nàn, những người sử dụng xe gắn máy thường không có nhiều lựa chọn khác ngoài việc vẫn phải sử dụng phương tiện cá nhân. Áp lực thuế, phí khiến xăng tăng giá, trong khi thu nhập thì vẫn giữ nguyên, đồng nghĩa với việc họ sẽ phải chắt bóp chi tiêu, bữa cơm sẽ đạm bạc hơn, nhu cầu học tập, giải trí bị thu hẹp…
Ông Trọng qua chiến dịch đốt lò của mình với sự hỗ trợ của Uỷ ban Kiểm Tra Trung ương, đã biến không ít cán bộ cao cấp thành tích lem nhem thành củi một cách khá sôi nổi. Hành động của ông Trọng đã khiến các phe phải im lặng phục tùng hay ít ra cũng nín thở ẩn mình.
Sáng 26/12/2018, ông Nguyễn Trung Trực – cựu Phát ngôn nhân, và là chi hội trưởng của hội Anh em dân chủ miền Trung bị Tòa án cấp cao Đà Nẵng bác bỏ kháng cáo và tuyên y án sơ thẩm 12 năm tù giam và 5 năm quản chế với cáo buộc “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”.
Thói vô tâm, vô cảm và vô trách nhiệm của giới quan chức chính quyền đã tích tụ từ nhiều năm qua và mang tính hệ thống. Tăng giá và thuế má là một trong những biểu đạt cực đoan nhất trong giai đoạn cuối của một cơ chế cưỡng bức và cưỡng đoạt.
Một chính phủ/nhà nước không đem lại được sự phát triển kinh tế bền vững, môi trường sống bình an, trong sạch cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, một cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, không lo cho dân có được những điều kiện an sinh xã hội tối thiểu trong học tập, y tế, lúc đau ốm, tuổi già, khi tai nạn… là một nhà nước thất bại.
Tất cả các vụ phản kháng của người dân dường như có một sự quyết liệt, có tổ chức và rõ ràng mục đích. Họ cũng tự học tập lẫn nhau trong cách thức đấu tranh để đạt được hiệu quả, hay ngăn chặn việc làm xấu từ phía nhà cầm quyền. Người dân mạnh dạn hơn trong việc tố cáo những sai phạm, bất ổn của nhà cầm quyền.
Người dân đọc bản tin lập tức biết ngay đó là thủy lôi của TQ, nhưng một thủy lôi lại trôi dạt vào bờ biển VN thật chẳng khác gì quân cướp ngày đã vào tận sân nhà đang hò hét đòi khổ chủ dâng cúng tài sản cho chúng. Cứ nói đến các vấn đề nhạy cảm thuộc TQ thì báo chí VN dùng chữ “lạ” để phân biệt những gì “quen” cũng thuộc về TQ trên đất nước này.
Có lẽ, những năm tù dằng dặc chụp lên cuộc đời TNLT chưa đủ thỏa mãn sự độc ác của những kẻ nắm quyền, chúng còn muốn cắt đứt sự giúp đỡ của đồng bào trong và ngoài nước dành cho TNLT, muốn họ bị cô lập hoàn toàn. Đánh vào nguồn giúp đỡ TNLT, chúng đã gây thêm một tội ác mới và tội ác của chúng là không giới hạn.
Chính sách “đu dây” về chính trị nhưng lại “3 không” trong quân sự khiến cho Hà Nội trở thành “miếng mồi ngon” nếu xảy ra chiến tranh với người bạn vàng “4 tốt”.
Nếu Việt Nam, với vị trí địa chính trị của mình vẫn trung thành vào cách “dung hòa” trên cơ sở “tránh phật lòng”, thì đến một lúc, sự “thực tâm” trong quan hệ quốc tế sẽ không còn được các quốc gia lớn như Ấn – Mỹ đánh giá cao ở Việt Nam, và Hà Nội sẽ hoàn toàn thua thiệt trong tìm kiếm sự vận động và ủng hộ từ các cường quốc.
