Trung Điền
Trong những ngày qua, quyết định của Bộ Công an Việt Nam trong việc truy tố Nhà báo Lê Trung Khoa và Luật sư Nguyễn Văn Đài qua cái gọi là “tuyên truyền chống Nhà nước,” dù cả hai đang sinh sống hợp pháp tại Đức, đã gây chấn động trong cộng đồng người Việt ở trong và ngoài nước. Đây không còn là câu chuyện pháp lý đơn lẻ. Nó là dấu hiệu rõ ràng của một diễn biến nguy hiểm: Bộ máy an ninh Việt Nam đang mở rộng phạm vi đàn áp ra ngoài lãnh thổ quốc gia, hướng đến bất kỳ ai dám lên tiếng phản biện, dù họ đang sống tại những quốc gia dân chủ hàng đầu thế giới.
Đây là thời điểm mà người Việt chúng ta, đặc biệt là cộng đồng hải ngoại cần phải nhìn rõ bản chất và hiểu cho đúng: Việt Nam đang rơi vào một mô hình công an trị toàn diện, trong đó quyền lực của Bộ Công an vượt lên trên mọi thiết chế dân sự, mọi cơ quan nhà nước, và thậm chí vượt qua cả ranh giới quốc gia. Vụ việc này không phải ngẫu nhiên. Nó là kết quả của một tiến trình đã được chuẩn bị và tăng tốc suốt nhiều năm qua.
Đàn áp không còn biên giới
Nhìn vào bản chất của cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước,” ai cũng hiểu đó là điều luật mơ hồ nhất và được chế độ độc tài sử dụng nhiều nhất để bỏ tù những ai đã bày tỏ quan điểm khác với chế độ. Điều cáo buộc này cho thấy là hoàn toàn không có tiêu chuẩn pháp lý, không có định nghĩa cũng như không có ranh giới giữa phản biện và tội phạm. Nó chỉ có một mục đích duy nhất là khống chế những tiếng nói không “đi theo mệnh lệnh của chế độ độc tài.”
Nhìn vào bản chất của cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước,” ai cũng hiểu đó là điều luật mơ hồ nhất và được chế độ độc tài sử dụng nhiều nhất để bỏ tù những ai đã bày tỏ quan điểm khác với chế độ.
Việc áp dụng điều luật này với hai người đang sống và có quốc tịch tại Đức cho thấy là Hà Nội trực tiếp đe dọa thẳng vào cộng đồng hải ngoại, không cho bất cứ ai dù ở bên ngoài Việt Nam lên tiếng phê phán chế độ. Đây là mô hình đàn áp xuyên quốc gia (transnational repression) , điều mà các chế độ độc tài như Trung Quốc, Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ đã làm. Nay Cộng sản Việt Nam đang bước vào con đường này.
Cả hai ông Lê Trung Khoa và Luật sư Nguyễn Văn Đài đều là người có tiếng nói ảnh hưởng lớn. Ông Khoa điều hành một kênh truyền thông độc lập tại Đức với lượng theo dõi đông đảo; còn ông Đài là một luật sư nổi tiếng, từng bị tù vì đấu tranh ôn hòa cho nhân quyền. Truy tố họ là một nỗ lực vừa trấn áp, vừa trả thù, vừa tìm cách cắt đứt ảnh hưởng của họ đối với cộng đồng Việt Nam trong và ngoài nước.
Không có gì khó hiểu khi vụ việc xảy ra đúng lúc Tô Lâm đang nắm toàn bộ bộ máy công an và mở rộng ảnh hưởng ở mức chưa từng có trong lịch sử chính trị Việt Nam sau 1975. Nói cách khác, người Việt Nam dưới thời đại Tô Lâm – vốn đã sống dưới sự kềm kẹp độc tài thô bạo, thì nay hoàn toàn rơi vào nhà nước công an quyền lực tuyệt đối.
Vì thế, việc truy tố người đang cư trú tại Đức là một hành vi nhằm chứng minh Bộ Công an có khả năng vươn tay ra nước ngoài, phong tỏa mọi kênh phản biện dù ở cách Việt Nam hàng nghìn cây số.
Đây không còn là chuyện của riêng ai
Cộng đồng người Việt tại Đức, tại châu Âu và khắp thế giới cần phải hiểu rõ là việc truy tố ông Lê Trung Khoa và Luật sư Nguyễn Văn Đài không phải là động thái nhất thời. Nó chủ đích đưa ra hai thông điệp.
Một là Công an Việt Nam muốn gieo vào tâm lý người Việt hải ngoại rằng họ đang theo dõi và sẵn sàng “bịt miệng” bất cứ ai, dù là đang sống ở Berlin, Paris, Sydney hay California. Bộ Công an muốn người Việt cảm thấy mình vẫn đang sống dưới bóng của công an phường.
Hai là cả Đức lẫn EU đều có luật bảo vệ người tị nạn chính trị. Nhưng điều đó không ngăn được công an Việt Nam dùng các thủ đoạn cáo buộc vắng mặt, đưa tên lên hệ thống theo dõi, đe dọa người thân trong nước, và sau đó kích hoạt mạng lưới công an chìm trong cộng đồng để tung những hành vi đe dọa.
Đây là lúc mà cộng đồng người Việt hải ngoại phải cảnh giác và không thể xem nhẹ hành vi đàn áp xuyên biên giới của Bộ Công an. Chúng ta phải đoàn kết và tố cáo hành vi đàn áp này một cách rộng rãi trước cộng đồng quốc tế, và thông báo cho các tổ chức nhân quyền quốc tế. Tô Lâm đã từng ra lệnh bắt cóc Trịnh Xuân Thanh vào năm 2017 tại Berlin. Từ đó đến nay, chính quyền Đức đã không đón tiếp bất cứ lãnh đạo nào của Việt Nam, vì chính phủ Đức cho rằng việc bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh không chỉ trái luật pháp của Liên Âu mà còn xâm phạm an ninh của nước Đức.
Câu hỏi mà nhiều người đặt ra là vì sao Hà Nội tung những biện pháp mạnh nhắm vào cộng đồng người Việt hải ngoại vào lúc này? Câu trả lời có ba phần.
Thứ nhất là sự bất ổn định chính trị tại Việt Nam mỗi ngày một gia tăng nhất là sau đợt tinh gọn bộ máy hành chánh. Qua thủ đoạn tinh gọn từ 64 tỉnh thành còn 34 tỉnh thành đã loại đi hơn nửa triệu cán bộ, công viên chức không chỉ mất việc, mất quyền lợi mà quan trọng hơn là họ mất trắng lương hưu. Đây là điều gây bất mãn tột độ nhưng vì bộ máy an ninh kìm kẹp nên những bất mãn biến thành những đợt sóng ngầm và có thể bộc phát bất cứ lúc nào.
Thứ hai là Tô Lâm có nhu cầu phô trương quyền lực qua Bộ Công an để cho thấy là sức mạnh đang nằm bên phía phe nhóm Hưng Yên – Công An chứ không nẳm bên phe Phan Văn Giang vả tập thể quân đội trong cuộc đua đại hội 14. Dùng việc cho Bộ Công an truy tố người xuyên qua biên giới cho thấy là Tô Lâm muốn cho toàn đảng thấy là không ai mạnh hơn ông ta.
Thứ ba là Tô Lâm và Bộ Công an muốn ngăn chặn sự thật, khi mà các Facebooker đang nêu bật tình trạng tham nhũng, thất bại kinh tế, đàn áp, đấu đá nội bộ… làm rối loạn việc chuẩn bị đại hội 14. Nói cách khác, việc truy tố các tiếng nói đấu tranh cho thấy là những thông tin của trang Thoibáo.de và Nguyễn Văn Đài đang làm rúng động nội bộ đảng.
Tóm lại, sự kiện Bộ Công An ra quyết định truy tố ông Lê Trung Khoa và Luật sư Nguyễn Văn Đài không phải là việc “xử lý hai cá nhân” mà đó là hành vi bạo lực, qua đó công an muốn cho thấy là họ đang kiểm soát mọi nơi có người Việt, dù đó là Đức hay Việt Nam.
Nhưng cũng đồng thời, đây là bằng chứng rõ nhất cho thế giới thấy bản chất thật của chế độ. Càng siết, họ càng lộ ra sự yếu đuối và bất an của chính họ. Càng đàn áp, họ càng chứng minh rằng chế độ công an trị của Tô Lâm đang khủng hoảng từ bên trong.
