Những hình ảnh mới nhất cho thấy các chuyên gia điều tra của LHQ đã có mặt tại tỉnh nơi nhà hoạt động đối lập Na Uy bị mất tích hồi tháng 9 ở Campuchia.
Håkon Kvam Lyngstad – TV 2 (Na Uy)
30/10/2026 18:17
Đã một tháng rưỡi trôi qua kể từ ngày ông Nguyễn Đức Thuận (52 tuổi), một công dân Na Uy, bặt vô âm tín khi đang ở Campuchia để gặp gỡ các hoạt động gia đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam.
Gia đình cùng những người ủng hộ khẳng định rằng ông cùng hai người khác đã bị các đặc vụ bắt cóc, cưỡng bức qua biên giới và tống giam.
Hôm thứ Sáu (30/10), Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc (OHCHR) xác nhận đã cử đại diện đến tỉnh Prey Veng để mở cuộc điều tra làm rõ ngọn ngành sự việc.
Ngay trong lúc đại diện LHQ đặt chân đến “tâm bão” tại Campuchia, ở tận Oslo, khoảng 80 đến 100 người cũng đang chuẩn bị cho một cuộc xuống đường ngay giữa trung tâm thủ đô Na Uy.
Liên Hiệp Quốc: Cam kết làm sáng tỏ sự thật
“Chúng tôi sẽ làm việc với chính quyền địa phương liên quan đến cuộc điều tra về vụ nghi vấn bắt cóc nhằm vào các nhà hoạt động nhân quyền Trần Hiệp, Nguyễn Đức Thuận và Thái Công Trường Sơn,” đại diện LHQ cho biết.
Trong số này, ông Trần Hiệp mang quốc tịch Úc – trường hợp của ông đã thu hút sự chú ý rộng rãi trên truyền thông Úc và báo chí quốc tế. Còn ông Thái Công Trường Sơn là công dân Việt Nam và hoàn toàn không nhận được bất kỳ sự hỗ trợ lãnh sự nào từ chính quyền nước ngoài.
Trả lời TV 2, một cựu tù nhân từng vạch trần điều kiện giam giữ khắc nghiệt tại “nhà giam kinh hoàng” B34 – nơi ông Nguyễn Đức Thuận đang bị giam giữ trong một phòng giam chật hẹp và không được cung cấp insulin điều trị bệnh.
- TIN LIÊN QUAN: Công dân Na Uy bị giam trong nhà tù kinh hoàng: “Không ai có thể bảo đảm ông không bị tra tấn”
Đại sứ quán Na Uy tại Việt Nam đã vào trại giam thăm ông Thuận. Theo nguồn tin của TV 2, phía Na Uy đang nỗ lực xúc tiến một chuyến thăm tiếp theo trong thời gian sớm nhất.
“Chúng tôi ghi nhận sự cởi mở của chính quyền trong việc đối thoại và chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của một cuộc điều tra nhanh chóng, toàn diện và hiệu quả để làm rõ sự thật,” đại diện LHQ khẳng định.
Biểu tình tại Oslo
Chiều thứ Sáu, nhiều người đã kéo đến tập trung trước Đại sứ quán Việt Nam trên đường Pilestredet, Oslo.
Bằng khẩu hiệu, pa-nô và những bài phát biểu đanh thép, họ yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho các nhà hoạt động dân chủ đang bị giam cầm. Từ các loa phóng thanh, những bài hát đấu tranh của người Việt vang lên dồn dập.
“Sự ủng hộ này vượt ngoài dự đoán của chúng tôi. Nhưng nó cũng nói lên bản chất nghiêm trọng của sự việc,” ông Nguyễn Đức Thiện – em trai của ông Thuận – chia sẻ với TV 2.
“Chúng tôi hy vọng đây là một thông điệp đanh thép gửi đến đại sứ quán: Cách họ xử lý vụ việc này là không thể chấp nhận được. Họ đang coi thường luật pháp quốc tế, và chúng tôi quyết không chấp nhận điều đó,” ông Thiện nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Đức Thiện là thành viên của tổ chức đối lập Việt Tân. Anh trai ông cũng thuộc tổ chức này.
Ở phương Tây, Việt Tân được coi là một tổ chức nhân quyền. Trong khi tại Việt Nam, tổ chức này bị liệt vào danh sách khủng bố, và công dân Na Uy đang bị giam giữ hiện phải đối mặt với cáo buộc “khủng bố.”
Gia đình ông Thuận đã thẳng thừng bác bỏ các cáo buộc từ nhà cầm quyền Việt Nam trên TV 2, coi đó là “những câu chuyện và bằng chứng ngụy tạo.”
“Việc LHQ vào cuộc điều tra tại Campuchia có ý nghĩa rất lớn đối với chúng tôi. Điều đó cho thấy LHQ đang xem xét nghi vấn bắt cóc và họ đã nắm bắt được những manh mối quan trọng,” bà Helena Hương Nguyễn, người phát ngôn tại địa phương của Việt Tân, chia sẻ với TV 2.
“Bản chất nội vụ không phải là ông Thuận nhập cảnh trái phép vào Việt Nam như phía nhà cầm quyền cáo buộc, mà là một vụ bắt cóc bất hợp pháp một công dân Na Uy ngay trên lãnh thổ của một quốc gia thứ ba,” bà khẳng định.
TV 2 đã liên hệ dành quyền phản hồi cho đại sứ quán Việt Nam, nhưng chưa nhận được câu trả lời.
Thất vọng với thái độ của chính quyền Na Uy
Giữa rừng cờ xuất hiện tại đường Pilestredet hôm thứ Sáu, bên cạnh một vài lá cờ Na Uy, Bỉ và Úc, chiếm đa số vẫn là những lá cờ vàng ba sọc đỏ.
Đó là cờ của Việt Nam Cộng Hòa, hay là miền Nam Việt Nam – bên thua cuộc trong cuộc chiến với miền Bắc. Ngày nay, lá cờ này được cộng đồng người Việt hải ngoại sử dụng như một biểu tượng của bản sắc, tự do và dân chủ, với ba sọc đỏ tượng trưng cho ba miền đất nước.
Đáng chú ý, lá cờ đỏ sao vàng của chính quyền Việt Nam chỉ hiện diện duy nhất trên cột cờ ở mặt tiền đại sứ quán. Theo ông Thiện, chính quyền – những người nhận lá cờ đó làm đại diện – lại cung cấp rất ít thông tin cho gia đình.
“Chúng tôi đã yêu cầu nhà cầm quyền (Việt Nam) cũng như Bộ Ngoại giao Na Uy cung cấp thêm thông tin, nhưng nhận được rất ít. Những gì chúng tôi có được đều là từ các phương tiện truyền thông,” ông nói.
Ông Thiện cho rằng Na Uy lẽ ra phải hành động quyết liệt hơn để bảo vệ công dân của mình:
“Chúng tôi tin rằng Na Uy có tiếng nói trọng lượng hơn và cần phải dùng đến nó. Đáng tiếc là chính quyền Na Uy vẫn chưa thể hiện một lập trường đủ rõ ràng, và điều đó làm chúng tôi vô cùng thất vọng.”
Tiếng nói chưa được lắng nghe
“Anh ấy là một công dân Na Uy đã làm tất cả những gì có thể. Anh ấy đã đóng thuế đầy đủ và tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Anh ấy chưa từng làm điều gì sai trái và trân trọng sự quan tâm mà vụ việc đã nhận được,” ông Thiện nói.
Thế nhưng, sự quan tâm từ dư luận là chưa đủ. Có quá ít dân biểu Quốc hội Na Uy lên tiếng cho trường hợp của ông Thuận, theo người em trai.
“Đáng tiếc là chưa có nhiều hành động cụ thể. Chúng tôi đã liên lạc với rất nhiều chính đảng và chính khách. Thế nhưng, vụ việc vẫn chưa nhận được sự quan tâm rộng rãi trong các giới khác cũng như trong chính trường,” ông Thiện nói.
Khi được hỏi về nguyên nhân,
“Theo ông, nguyên nhân là gì?”
Ông Thiện thở dài, rồi trả lời:
“Có lẽ chính quyền Na Uy đã phản ứng rất khác nếu anh tôi là một người Na Uy chính gốc.“
“Điều này cũng liên quan đến mạng lưới quan hệ mà chúng tôi có. Chúng tôi không có những kênh cần thiết để có thể tiếp cận đến những cấp cao nhất trong bộ máy chính trị Na Uy,” ông giải thích.
Giờ đây, ông Thiện chuẩn bị cho mình chặng đường gian nan phía trước nhằm giải cứu người anh trai khỏi lao tù.
“Chúng tôi nghĩ đây sẽ là một cuộc đấu tranh lâu dài. Nhiều tháng, thậm chí có thể kéo dài nhiều năm,” ông nói.
***
Khi được hỏi về vụ việc vào thứ Sáu (30/10), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Na Uy, bà Guri Solberg, cho biết:
Phản hồi từ Bộ Ngoại giao Na Uy:
“Đây là một vụ việc đặc biệt nghiêm trọng đang thu hút sự chú ý của dư luận, kể cả dư luận quốc tế.
Vụ việc được đặt ở mức ưu tiên cao và Bộ Ngoại giao Na Uy đang nỗ lực giải quyết thông qua nhiều kênh khác nhau – chính trị, ngoại giao và lãnh sự. Chúng tôi cũng đang duy trì liên lạc chặt chẽ với chính quyền Úc và gia đình ông Thuận.
Đại sứ quán Na Uy tại Việt Nam đã vào tù thăm ông Nguyễn vào ngày 16 tháng 10.
Chúng tôi đã đưa ra yêu cầu cứng rắn với chính quyền Việt Nam về việc đảm bảo quyền tiếp cận lãnh sự liên tục, đảm bảo ông Nguyễn (Đức Thuận) được trợ giúp pháp lý và chăm sóc y tế đầy đủ, bao gồm cả việc cung cấp đúng các loại thuốc điều trị.
Việc Cao ủy Nhân quyền LHQ can thiệp vào cuộc điều tra này là điều hoàn toàn phù hợp.”
