Đầu năm dương lịch 2010, chế độ cộng sản Việt Nam đưa nhiều nhà dân chủ ra tòa án ở Sài Gòn, Hà Nội, Hải Phòng xử với những bản án thật nặng nề. Những người ngồi ghế xét xử chỉ vào trong gọi là để “hội ý” chừng 15 phút là đã có ngay bản án dài lê thê, chỉ đọc không cũng đã mất khoảng 45 phút. Đúng như dư luận tố cáo, điều này cho thấy bản án đã có sẵn, với những quyết định đã có từ trước để đáp ứng cho nhu cầu trấn áp của cộng Sản Việt Nam, mà toà án chỉ là công cụ của bộ máy trấn áp này. Đây là một kịch bản bịp bợm đã được cộng sản Việt Nam diễn đi diễn lại một cách lộ liễu từ trước đến nay. Tuy nhiên, sự trí trá và gian manh trong các phiên toà vừa qua thì đã lên đến một cao điểm mới.
Ở đây không cần nhắc lại chi tiết những bài bản trong tiến trình trấn áp những người yêu nước, từ việc dùng truyền thông của đảng bôi bẩn, vu cáo các bị cáo và kết án trước khi xét xử ở toà; đến những trò sách nhiễu, triệt hạ nguồn sống của các bị cáo; hoặc dùng đám côn đồ trộn lẫn công an hành hung, hay dùng kiểu “toà án nhân dân” ở các tổ dân phố để trù dập các nạn nhân một cách bẩn thỉu, v.v… Ở đây chỉ cần nêu lại một điểm cốt lõi, mà lẽ ra đều phải có trong bất cứ vụ xử án nào. Đó là tang chứng cho vụ án. Ở các phiên toà nêu trên, tang chứng đã hoàn toàn vắng bóng.
Một cách tổng quát thì các tang chứng sẽ là nền tảng cho một vụ án, để từ đó công tố viên buộc tội, các luật sư phản biện. Tất cả những yếu tố này sẽ được hội đồng xét xử thẩm định cùng với sự giải thích những điều luật tương ứng, để xem bị cáo vi phạm luật pháp như thế nào. Có cấu thành tội trạng hay không ? v.v…
Trong các phiên toà ở Hà Nội và Hải Phòng, tội trạng được đưa ra để kết án đều xoay quanh hành vị “treo biểu ngữ” và phát tán tài liệu phỉ báng chế độ. Tuy nhiên, những biểu ngữ mà các nhà dân chủ đã treo tại một số nơi công cộng,… dù đã bị công an thu giữ (tức là không hề mất đi đâu), nhưng lại không được đưa ra làm vật chứng căn bản cho vụ án. Các tài liệu được gọi là “chống phá nhà nước” cũng vậy. Biểu ngữ “Hoàng sa, trường Sa là của Việt nam” mà cô Phạm Thanh Nghiên dùng trong lúc tọa kháng và bị bắt, cũng không được trưng ra ở toà án để làm bằng chứng. Chánh án phiên toà lấp liếm rằng, biểu ngữ đó và việc cô Phạm Thanh Nghiên kết án công hàm bán nước Phạm văn Đồng “chưa được phát tán rộng rãi trên internet” (*), nên được toà “miễn truy cứu”. Tương tự, trong phiên toà tại Sài Gòn các “tang chứng” về hành vi lật đổ nhà nước của 4 nhà trí thức đấu tranh cũng bị toà án dấu biệt. Chúng chỉ được nêu lên trong bản cáo trạng để kết án, và cũng không hề dám tranh biện về nội dung của các tang chứng đó.
Điều này tự nó đã tố cáo sự bối rối cùng cực của Hà Nội trong việc đối phó với những phương thức đấu tranh hợp pháp và đầy chính nghĩa của các nhà dân chủ. Do đó họ phải xử vội vã, lấp liếm cho xong. Toà án lẽ ra là nơi để lập lại công lý, nhưng với toà án cộng sản Việt Nam thì ngược lại. Bởi vậy, dư luận quốc tế phê phán đó là các phiên toà “nhạo báng công lý” là hoàn toàn chính xác.
Chuyện xử án theo kiểu tương tự cũng đã diễn ra ở Trung Quốc trước đó không lâu.
Vào cuối năm 2009, toà án Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên đưa luật sư Đàm Tác Nhân (Tan Zuoren) ra xử và kết án ông 5 năm tù ở và 3 năm quản chế, về tội danh “âm mưu lật đổ chính quyền”, qua một số bài viết trước đây của ông về Phong trào Dân chủ và biến cố Thiên An Môn.
Luật sư của Đàm Tác Nhân nói với các kỷ giả rằng, những bài viết về phong trào Dân chủ và biến cố Thiên An Môn chỉ là lớp khói che đậy ý đồ của nhà cầm quyền Trung Quốc. Đối với họ, ông Đàm Tác Nhân có tội chỉ vì ông đã đứng ra giúp đỡ nhiều gia đình có con cái bị thiệt mạng trong vụ động đất ở Tứ Xuyên năm 2008. Trong vụ động đất đó, các trường học đã bị xụp đổ một cách dễ dàng, làm thiệt mạng gần 19 ngàn học sinh. Lý do là vật liệu xây dựng trường ốc đã bị các quan chức tham nhũng rút ruột, các toà nhà trường học có phẩm chất xây dựng kém đến nỗi được gọi là những toà nhà “tàu hũ” và trở thành những cái bẫy sập, chỉ cần cơn địa chấn nhỏ là xụp đổ ngay. Ông Đàm Tác Nhân thiết lập danh sách các trẻ em nạn nhân, thu thập bằng chứng về vấn đề này và sắp sửa cho công bố thì bị bắt. Trước phiên toà xử luật sư Đàm Tác Nhân 2 ngày, toà án Trung Quốc cũng bác đơn kháng án của nhà dân chủ Hoàng Kỳ (Huang Qi). Ông Hoàng Kỳ cũng bị xử 3 năm tù về tội “tiết lộ bí mật nhà nước” trong một phiên toà vào tháng 11 năm ngoái, trong khi trên thực tế thì ông chỉ tìm cách thu thập tài liệu về việc xây cất các ngôi trường ở Tứ Xuyên.
Ông Ngãi Vị Vị, kiến trúc sư hàng đầu của Trung quốc, người đã thiết kế vận động trường “tổ Chim” (nơi làm lễ khai mạc Olympic Bắc Kinh), cũng bị chế độ cho vào sổ đen, chỉ vì dám lên tiếng phê phán nhà nước Bắc Kinh muốn che dấu thông tin liên quan đến trận động đất ở Tứ Xuyên. Vị kiến trúc sư này tưởng rằng Thủ tướng Ôn Gia Bảo là người thật lòng muốn cải cách, nên khi đến dinh Thủ tướng để nhận huân chương tưởng thưởng công lao và tài năng trong việc xây vận động trường Tổ Chim, ông đã thỉnh nguyện ông Ôn Gia Bảo công bố danh sách các nạn nhân bị thiệt mạng, đặc biệt là các em học sinh bị đè chết trong những ngôi trường đổ nát. Đồng thời, ông cũng yêu cầu phải công bố họa đồ kiến trúc tất cả các ngôi trường bị sụp để tìm nguyên nhân, hầu cải thiện việc xây cất trường học về sau này. Ngay lập tức, thủ tướng Ôn Gia Bảo thay đổi thái độ từ niềm nở sang lạnh nhạt. Biết lãnh đạo muốn che dấu sự thật, dù thỉnh nguyện thêm cũng vô ích, nên ông Ngãi Vị Vị quyết định đứng ra kêu gọi bạn bè tham gia cuộc điều tra để lập danh sách các nạn nhân và những trường học bị sụp đổ. Thế là ông bị công an hăm dọa ngay sau khi trang mạng nhật ký (blog) của ông đăng tải những điều mà ông và bạn bè đã thu thập được. Vì tiếng tăm của ông Ngãi Vị Vị quá lớn nên chính quyền Bắc Kinh không dám bắt ông bỏ tù, mà chỉ ghi vào sổ đen, và thường xuyên bị công an hay những băng đầu gấu do công an thuê đến hăm dọa .
Phiên tòa xử luật sư Đàm Tác Nhân cũng vội vã và trí trá như những phiên toà của CSVN xử các nhà đấu tranh, và cũng không hề dám xét đến những tang chứng thực sự. Mặc dù công an phong tỏa khu tòa án rất nghiêm ngặt từ sáng sớm, nhưng vẫn có trên 200 dân oan khiếu kiện kéo đến phản đối phiên xử án này.
Hiện nay, các toà án rừng rú của hai nước cộng sản Việt Nam và Trung Quốc nhất thời có thể đàn áp được những người đi tìm sự thực và đấu tranh cho công bằng, công lý. Nhưng về lâu về dài họ sẽ không thể nào dập tắt được các cao trào đấu tranh một khi người dân đã nắm bắt và áp dụng được những phương thức đấu tranh bất bạo động. Vụ xử án giáo dân Thái Hà, toà án Hà Nội đã phải nhục nhã lùi bước trước số lượng đông đảo và sự nhất trí của người dân phản đối một cách công khai. Đây chính là yếu tố đầu tiên trong những bước của đấu tranh bất bạo động để đưa đến thành công.
— –
(*) Ghi chú: Thời gian trước phiên toà xử cô Phạm Thanh Nghiên, dùng Google tìm trên internet bằng nhóm từ “Phạm Thanh Nghiên” người ta tìm được khoảng 4 triệu 2 trăm ngàn kết quả. Dù có loại bỏ đi những kết quả không chính xác vì sự trùng lập tên, chữ, thì trường hợp của cô Phạm Thanh Nghiên chắc chắn cũng đã được phổ biến vô cùng rộng rãi trên internet .
