cấu trúc quyền lực

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: Cổng Thông tin Điện tử Quốc hội

Tổng bí thư kiêm chủ tịch nước: Mục tiêu hay phương tiện?

Giấc mơ phát triển không chỉ là giấc mơ của một nhà lãnh đạo. Đó phải là giấc mơ của hàng triệu người Việt – những người đang vật lộn với chi phí sinh hoạt, với sức ép việc làm, với tương lai con cái mình trong một thế giới cạnh tranh khốc liệt.

Vấn đề không phải là người “trên đỉnh cao chói lọi” muốn gì? Vấn đề là cấu trúc quyền lực hiện nay cho phép – hay giới hạn – tổng bí thư, chủ tịch nước làm những gì?

Tổng Bí thư ĐCSVN kiêm Chủ tịch nước CHXHCNVN Tô Lâm. Ảnh: Luong Thai Linh/ Pool Photo via AP

Cơ hội điều hành và giới hạn thể chế đối với nhất thể hóa quyền lực ở Việt Nam: Hai mặt của một lựa chọn chính trị

Ý nghĩa của việc tập trung quyền lực ở Việt Nam cần được đặt trong một khung nhìn rộng hơn. Nếu nó chỉ dừng lại ở việc tăng tốc điều hành, thì đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở việc liệu sự tập trung này có đi kèm với việc củng cố pháp quyền, mở rộng minh bạch và xây dựng các cơ chế kiểm soát quyền lực hay không.

Dàn nhân sự khóa XIV. Ảnh: Báo điện tử Chính phủ

Sau đại hội XIV: Đảng trên luật hay đảng dưới luật?

Bài này có thể được đọc như một phép ‘chẩn mạch’ về tính khả thi của việc xây dựng một “luật về đảng cầm quyền,” được hiểu như một cơ chế pháp lý nằm ngoài và đứng trên đảng, do cơ quan dân cử ban hành, nhằm quy định vị trí pháp lý, tính chính danh, trách nhiệm giải trình và ranh giới đảng – nhà nước – nhân dân.

Ảnh minh họa: Chỉ hươu nói ngựa

Chỉ hươu nói ngựa – Kỳ III: Đại hội XIV ĐCSVN – Kim tiền và toàn trị thay pháp quyền

Toàn trị ở đây không nhất thiết mang hình thức cổ điển của những cuộc vận động quần chúng ồn ào. Nó vận hành tinh vi hơn, bằng công nghệ giám sát, bằng kiểm soát thông tin, bằng luật an ninh được diễn giải rộng, và bằng việc biến im lặng thành một chuẩn mực xã hội. Người dân không cần phải tin; họ chỉ cần không lên tiếng.

Ảnh minh họa: Chỉ hươu nói ngựa

Chỉ hươu nói ngựa – Kỳ II: Chủ nghĩa Xã hội kiểu Việt Nam – “Ve sầu thoát xác” 

Ở đây, “CNXH” đóng vai trò như tấm biển hiệu chính danh. Nó cung cấp ngôn ngữ để hệ thống tự mô tả mình là tiến bộ, nhân văn, vì con người, trong khi các cơ chế vận hành thực tế lại đi theo hướng ngược lại. Đó chính là trạng thái “ve sầu thoát xác”: Cái tên vẫn còn, biểu tượng vẫn được treo cao, nhưng nội dung đã chuyển hóa.

Ảnh minh họa: Chỉ hươu nói ngựa

Chỉ hươu nói ngựa – Kỳ I: Khi Triệu Cao cưỡng bức ngôn ngữ

Trong bối cảnh ĐCSVN đang tiến sát tới đại hội XIV, loạt bài “Chỉ hươu nói ngựa” của tác giả Tư Tiếu Nguyễn Hữu Quang ra mắt độc giả như một nỗ lực đọc lại hiện tại bằng ký ức lịch sử, đối chiếu ngôn ngữ chính trị với cấu trúc quyền lực đang vận hành, và đặt ra những câu hỏi nền tảng cho tương lai đất nước: Chúng ta đang đi về đâu, bằng những phương tiện gì và với cái giá như thế nào?