Khi Đại tướng Lương Cường, một thành viên trong tốp “Ngũ trụ” giơ tay không phải bằng bàn tay mở hoặc khép như các đại biểu khác trong Hội nghị 15, mà bằng nắm đấm, hành động ấy lập tức vượt ra khỏi khuôn khổ nghi thức. Nó trở thành một tuyên bố chính trị bằng biểu tượng.
Nếu nội bộ thực sự đồng thuận, nếu quyền lực tập trung đã ổn định, thì không có lý do gì để Hội nghị Trung ương 15 bị kéo dài đến 45 ngày sau Hội nghị Trung ương 14. Chính sự trì hoãn đó đã tự thân trở thành một bằng chứng cho thấy khủng hoảng niềm tin và khủng hoảng quyền lực trong thượng tầng chính trị.
Trong chính trị học, khi một hệ thống quyền lực phải vận hành bằng thương lượng muộn, với các quyết định “đóng chốt” vào phút cuối, thì thứ gọi là “đoàn kết” thực chất chỉ là kết quả của áp lực sinh tồn nội bộ, chứ không phải trạng thái đồng thuận ổn định.
Vì vậy, ổn định sau TW15 chỉ là ổn định nhờ thỏa hiệp – một dạng ổn định vốn luôn chứa sẵn mầm bất ổn.
Sáu trọng tâm mà Trung ương 15 thông qua bao phủ gần như mọi lĩnh vực của đời sống quốc gia. Nhưng thứ tự của chúng nói lên nhiều điều hơn nội dung. “Xây dựng đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh” luôn đứng đầu. Phát triển kinh tế, con người, khoa học công nghệ đứng sau. Đó không phải là sự tình cờ. Đó là tuyên bố ưu tiên chiến lược.
Trong logic này, phát triển đất nước không phải là mục tiêu tối thượng, mà là hệ quả mong muốn – miễn là nó không làm xáo trộn cấu trúc quyền lực hiện hữu.
Khi Hội nghị Trung ương 15 – kỳ họp được coi là then chốt trước đại hội XIV của ĐCSVN – tiếp tục bị trì hoãn, bức tranh quyền lực ở Hà Nội bước vào giai đoạn căng thẳng nhất trong hơn một thập niên qua.
Hội nghị trung ương 15 đã bế mạc sau hơn 1 ngày nhóm họp từ 16 đến trưa ngày 17 tháng Giêng, 2021 với kết quả khá bất ngờ: Ông Trọng được “giữ” ở lại trong vai trò tổng bí thư, ông Nguyễn Xuân Phúc cũng được giữ ở lại nhưng qua làm chủ tịch nước. Hai ông Vương Đình Huệ được đề cử làm thủ tướng và ông Phạm Minh Chính làm chủ tịch quốc hội cho 5 năm tới (2021-2026).
Nhìn vào kết quả này có thể nói là phe ông Nguyễn Phú Trọng toàn thắng mặc dù ông Trần Quốc Vượng, đàn em của ông Trọng đã bị loại khỏi cuộc đua. Tại sao?
