(CNSNews.com – 19 tháng 9 năm 2007)
Hoàng Quý phỏng dịch
Các nhà hoạt động dân chủ người Việt Nam hân hoan đón nhận tin Hạ viện Hoa Kỳ vừa thông qua một đạo luật gắn liền các khoản viện trợ phi nhân đạo cho Hà Nội trong tương lai với các tiến bộ trong lĩnh vực nhân quyền.
Dự luật nhân quyền Việt Nam được thông qua hôm thứ ba với 414 phiếu thuận và ba phiếu chống, dự luật này đem lại số tiền tài trợ hơn 4 triệu USD dành cho các tổ chức hoạt động nhân quyền và ủng hộ cải cách dân chủ phi bạo lực tại Việt Nam – cùng với 10 triệu USD để đối phó với những nỗ lực chặn sóng đài tiếng nói châu Á Tự Do (Radio Free Asia) của chính quyền Việt Nam.
Dự luật cũng đòi hỏi Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ phải có báo cáo thường kỳ về những tiến bộ trong việc cải cách nhân quyền ở Việt Nam, tổng thống cũng phải xác nhận rằng chính quyền Việt Nam không liên quan gì đến tệ nạn buôn người. Viện trợ nhân đạo không được đề cập trong dự luật này.
Ông Hoàng Duy, đại diện đảng Việt Tân tại Hoa Kỳ, một đảng đối lập hoạt động ngầm tại Việt Nam đã nói với Cybercast News Service như sau: “Quyết định quan trọng này của Quốc Hội chứng tỏ cho Đảng Cộng Sản Việt Nam thấy rằng họ phải trả giá cho việc vi phạm nhân quyền như hiện nay. Cho dù chính quyền cộng sản Hà Nội có phủ nhận việc bắt giam những người chủ trương ôn hòa, nhưng những lời dối trá này chỉ càng làm lộ rõ bản chất áp bức của họ mà thôi”.
Ông Hoàng nói rằng cộng đồng người Mỹ gốc Việt hiện đang tập trung công sức để vận động hành lang thượng viện, nhằm biến dự luật này chính thức trở thành đạo luật.
Đảng Việt Tân được thành lập vào năm 1982, cho biết có thành viên ngay tại Việt Nam và trong các cộng đồng người Việt trên toàn thế giới.
Dân biểu đảng Cộng Hòa Chris Smith tại New Jersey, người đề xướng dự luật, hôm thứ ba vừa qua có phát biểu rằng trong những tháng gần đây, tình trạng nhân quyền tại Việt Nam đang trở nên xấu đi, và “Hà Nội vừa thực hiện một làn sóng trấn áp thô bạo mới”.
Trong bài phát biểu, Smith trích dẫn trường hợp của nhân vật Nguyễn Văn Lý, một linh mục công giáo và tù nhân của lương tâm. Cha Lý bị bắt giữ từ đầu năm nay và đến ngày 30 tháng ba thì bị kết án tám năm tù giam về tội phát tán các tài liệu chống lại chính quyền và có liên lạc với các tổ chức hoạt động dân chủ ở nước ngoài. Cha Lý giữ vai trò cố vấn cho một tổ chức dân chủ mới hình thành có tên là Khối 8406 – tên này được chọn dựa theo ngày thành lập là ngày 8 tháng 4 năm 2006.
Kết quả bỏ phiếu hôm thứ ba có được sau hàng loạt những tiến bộ được xem là bước nhượng bộ của chính quyền cộng sản, như việc bình thường hoá quan hệ thương mại Việt Mỹ ngay trước khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại quốc tế WTO và quyết định của chính quyền Hoa Kỳ về việc xoá tên Việt nam ra khỏi danh sách các quốc gia “cần quan tâm đặc biệt” CPC vì vi phạm quyền tự do tôn giáo.
Uỷ ban tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF), một tổ chức độc lập có nhiệm vụ tư vấn cho các cơ quan lập pháp và hành pháp khẩn thiết yêu cầu chính quyền giữ tên Việt Nam lại trong danh sách CPC, để có thể cung cấp các hình thức khác nhau nhằm chống lại những chính quyền vi phạm quyền lợi người dân, trong đó có cả việc phê chuẩn dự luật.
Trong bài báo cáo của mình, ông Smith cũng nhắc đến đánh giá của USCIRF cho rằng việc xóa tên Việt Nam ra khỏi danh sách đen là một việc làm quá vội vàng.
Ông nói: “Theo tôi, việc rút tên này là một phần của sự nỗ lực, muốn Việt Nam chứng minh rằng nếu họ tham gia tổ chức thương mại thế giới thì họ có thể chuyển biến từ chế độ độc tài sang chế độ dân chủ, nhưng tiếc thay điều này đã không thể xảy ra”.
Tổ chức Montagnard, một tổ chức có trụ sở tại Hoa Kỳ đại diện cho cộng đồng cơ đốc giáo Montagnard chủ yếu sống tại cao nguyên miền trung Việt Nam, trong tháng này cũng kêu gọi chính quyền Hoa Kỳ đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC và trích dẫn một số trường hợp bắt bớ và bạo hành.
Thứ sáu vừa qua, đại sứ lưu động phụ trách tự do tôn giáo của Bộ Ngoại Giao John Hanford, đề cập đến Việt Nam như một ví dụ điển hình về sự thành công của nỗ lực mà Hoa Kỳ bỏ ra để đem lại tự do tôn giáo cho một quốc gia khác – tuy ông cũng ghi nhận rằng tiến trình này đang “chậm lại”.
Hanford nói Bộ Ngoại Giao tin rằng trong đa số các trường hợp mà các tổ chức bị cấm hoạt động hoặc người đứng đầu bị quản thúc tại gia, đó không phải vì lý do tôn giáo mà vì quan điểm chính trị của những người lãnh đạo được thể hiện công khai. Ông nói: “Dĩ nhiên chúng ta tin rằng họ có quyền làm điều này, nhưng chúng ta cũng phải tin rằng việc họ bị quản thúc không phải là vì lý do tôn giáo”.
Ông Smith đã hai lần đề xuất dự luật tương tự cho Hạ viện, nhưng trong cả hai lần, dự luật không được Thượng viện thông qua. Ông yêu cầu các Thượng Nghị Sĩ quan tâm đến việc “không được để cho các lý do kinh tế hoặc lý do khác trở thành rào cản”.
Tháng sáu vừa qua, tổng thống Bush đã đón tiếp Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Minh Triết tại Nhà Trắng và đã phát biểu: “Nhằm mục đích xây dựng mối quan hệ bền vững hơn, chúng ta phải cam kết vì nhân quyền, tự do và dân chủ”.
Ba dân biểu bỏ phiếu chống lại dự luật của Smith vào hôm thứ ba vừa qua gồm có các ông Tom Tancredo đại diện cho Colorado, Ron Paul đại diện cho Texas – cả hai đều là ứng cử viên đảng Cộng Hòa có giá trong cuộc đua chạy đua vào ghế tổng thống năm 2008 – và dân biểu Jeff Flake đại diện cho Arizona, cũng là một đảng viên cộng hòa.
