Trong cuộc họp mới nhất của Bộ Chính trị Trung Quốc vào ngày 30/7 đã quyết định: Hội nghị toàn thể lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX (Hội nghị Trung ương 4) sẽ được tổ chức vào tháng 10 năm nay. Tuy nhiên, các vấn đề liên quan đến Miêu Hoa, cựu Ủy viên Quân ủy Trung ương, cựu Chủ nhiệm Ban Công tác Chính trị Quân ủy Trung ương đã không được nêu ra tại cuộc họp này, khiến một số nhà phân tích suy đoán rằng vụ việc có thể bị hoãn lại cho đến Hội nghị Trung ương 4.
Nhiều người chắc đã rõ, ngày 28/11/2024, Miêu Hoa, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Ban Công tác Chính trị Quân ủy Trung ương đã bị “ngã ngựa.” Sau kỳ họp Lưỡng hội vào tháng 3, Hà Vệ Đông, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, thân tín của Tập Cận Bình trong quân đội, vẫn mất tích cho đến nay, thậm chí còn có thông tin ông đã tử vong.
Những người nghiên cứu về Trung Quốc đang suy đoán, hội nghị Trung ương 4 đã bị trì hoãn cả năm do các cuộc khủng hoảng ở trong và ngoài nước. Hơn nữa, mặc dù cuộc họp này lấy kinh tế làm chủ đề, nhưng thực chất là một cuộc họp chính trị, chắc chắn sẽ có một số thông tin về các cuộc thanh trừng nội bộ, chẳng hạn như vụ án Miêu Hoa và Hà Vệ Đông, thậm chí cả việc xử lý một nhóm quan chức cấp cao.
Có người cho rằng, tổ chức Hội nghị Trung ương 4 có liên quan đến chiến dịch chống tham nhũng. Vụ án tham nhũng lớn nhất chưa được giải quyết liên quan đến Miêu Hoa và Hà Vệ Đông nghĩa là mọi việc sẽ không thể được giải quyết trước tháng 8.
Hàng loạt dấu hiệu trước đó cho thấy Trung Quốc có thể sẽ công bố vụ việc của một số người như Miêu Hoa tại cuộc họp Bộ Chính trị vào cuối tháng 7, nhưng Bắc Kinh đã không đề cập đến vụ việc tại cuộc họp vào ngày 30/7. Một số nhà phân tích nhận định rằng do thời điểm công bố vẫn chưa phù hợp vì Trung Quốc có một loạt hoạt động liên tục từ cuối tháng 8, khiến chính quyền không thể xử lý hết tất cả. Có người lại cho rằng vụ việc của Miêu Hoa sẽ được công bố sau Hội nghị Trung ương 4.
Trung Quốc sẽ tổ chức duyệt binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít Nhật tại Bắc Kinh vào ngày 3/9, lãnh đạo Trung Quốc rất coi trọng cuộc duyệt binh này và khoảng thời gian trước và sau tháng 9 đều dành cho việc chuẩn bị cho cuộc duyệt binh và duy trì sự ổn định. Do đó, nhiều khả năng vụ án của Miêu Hoa sẽ không được giải quyết trong tháng 9.
Về thông cáo báo chí của cuộc họp Bộ Chính trị ngày 30/7 khá dài, gồm 14 đoạn. Xem ra, Thông cáo báo chí này có 4 điểm chính:
Thứ nhất, gần như chỉ tập trung vào các vấn đề kinh tế. Điểm mấu chốt thứ hai là thời điểm diễn ra cuộc họp Bộ Chính trị. Cuộc họp được tổ chức một ngày sau vòng đàm phán Mỹ-Trung lần thứ ba và rõ ràng liên quan đến kết quả của cuộc đàm phán, vì Bộ Chính trị cần đánh giá hiệu quả của các cuộc đàm phán với Mỹ và chuẩn bị các phản ứng phù hợp. Hơn nữa, xét theo thông cáo báo chí chính thức, cuộc thảo luận của Bộ Chính trị gần như hoàn toàn tập trung vào các vấn đề kinh tế, không có nội dung mới, cho thấy Trung Quốc đã cạn kiệt nguồn lực kinh tế và thiếu chiến lược khả thi để phục hồi kinh tế nhanh chóng.
Chủ đề chính của các cuộc đàm phán Mỹ-Trung đã được phía Mỹ tiết lộ: Ngày đầu tiên, Trung Quốc giữ lập trường cứng rắn, nhưng ngày thứ hai đột nhiên lùi bước vì Mỹ đã thông báo cho Trung Quốc về chi tiết thỏa thuận thương mại Mỹ-Nhật và Mỹ-Liên minh châu Âu (EU) khiến Trung Quốc bất ngờ.
Theo tiết lộ của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, phía Mỹ đã nêu ra 3 mối quan ngại chính liên quan đến các cuộc đàm phán với Trung Quốc: Một là, tình trạng dư thừa năng lực sản xuất trên toàn cầu của Trung Quốc. Hai là, việc Trung Quốc mua dầu mỏ của Iran đang bị trừng phạt, thậm chí Mỹ cũng chỉ rõ rằng việc Trung Quốc mua gần 90% dầu mỏ của Iran là vi phạm quy định. Ba là, Mỹ cho rằng Trung Quốc đã bán cho Nga số thiết bị và công nghệ quân sự và dân sự trị giá khoảng 15 tỷ USD.
Điểm đáng chú ý thứ hai là thông cáo báo chí của cuộc họp Bộ Chính trị đề cập đến Tư tưởng Tập Cận Bình và “hạt nhân Tập Cận Bình,” nhưng không đề cập đến “2442” (hai xác lập, bốn ý thức, bốn tự tin và hai bảo vệ”), mà đặc biệt nhấn mạnh “hai không dao động” và nhấn mạnh cải cách và mở cửa.
“Hai không dao động” là dấu ấn chính trị của Chính quyền Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo: Không dao động trong củng cố và phát triển kinh tế chế độ công hữu; không dao động trong khuyến khích, ủng hộ và dẫn dắt kinh tế chế độ phi công hữu phát triển. Sau khi Tập Cận Bình lên nắm quyền, “hai không dao động” này đã bị hạ thấp, mà thực hiện theo chính sách “nhà nước tiến, tư nhân lùi.”
Tháng 3/2025, bài viết có tiêu đề “Kiên trì và thực hiện ‘hai không dao động’” đã được đăng trên tạp chí “Cầu Thị” dưới tên Tập Cận Bình. Điều này cho thấy Tập Cận Bình đang nhấn mạnh bản sắc chính trị của Hồ Cẩm Đào, tương tự như việc Tập Cận Bình từng đề cập đến “ba quyết sách” của Hồ Cẩm Đào trên trang nhất của tờ “Nhân dân Nhật báo,” cũng thể hiện bản sắc chính trị độc đáo của Hồ Cẩm Đào. Hai điều này có mục đích tương tự và gửi đi những tín hiệu tương tự.
Điểm đáng chú ý thứ ba là Trung Quốc đã xác nhận và công bố thời điểm diễn ra Hội nghị Trung ương 4, cho thấy công tác sắp xếp nhân sự trong về cơ bản đã hoàn tất, bao gồm cả nhân sự trong quân đội và vụ án Miêu Hoa.
Miêu Hoa là ủy viên Quân ủy Trung ương, việc bãi nhiệm ông khỏi chức vụ này sẽ phải được chính thức công bố tại Hội nghị Trung ương 4. Nếu Miêu Hoa bị khai trừ khỏi đảng tại một cuộc họp Bộ Chính trị trước đó, tư cách ủy viên Quân ủy Trung ương của ông cũng sẽ bị bãi bỏ, trường hợp này đã xảy ra với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc.
Điểm thứ tư cần lưu ý là nếu so sánh các thông cáo báo chí từ cuộc họp Bộ Chính trị ngày 30/8/2019, quyết định triệu tập Hội nghị Trung ương 4 khóa XIX, có thể thấy các thông cáo báo chí của cuộc họp trước đều xoay quanh cái gọi là “những thay đổi lớn trong một thế kỷ,” “những thành tựu lịch sử” và “cuộc phục hưng vĩ đại dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cận Bình,” vốn là phong cách rất đặc trưng của Tập Cận Bình. Trong khi đó, thông cáo báo chí của cuộc họp Bộ Chính trị lần này lại xoay quanh “điều chỉnh kinh tế” và “chính sách dân sinh,” vốn là phong cách điển hình của Chính quyền Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo.
Bên cạnh các vấn đề nội bộ – vốn nóng bỏng và khét lẹt, với những “tiêu trừ” như Miêu Hoa và Hà Vệ Đông, một quốc gia rất giống với Trung Quốc về nhiều phương diện, chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng của đất nước khổng lồ này. Quốc gia đó chính là Việt Nam. Hiện nay, chúng tôi đang tập trung nghiên cứu những ảnh hưởng đến Việt Nam, mà Trung Quốc sẽ là một nhân vật đầu tiên đáng nói đến. Chúng tôi sẽ tiếp tục trình bày với quý vị các thông tin sau.-
Nguyễn Công Bằng
