Nhiều chuyên gia quân sự đang nghi ngờ Trung Quốc muốn sử dụng Campuchia như là một tiền đồn quân sự quan trọng, khi đổ tiền xây dựng ở khu rừng rậm nhiệt đới xa xôi của Campuchia một sân bay quốc tế và một cảng nước sâu đủ để chứa tàu chiến.
Sân bay Dara Sakor đang được nhà thầu Trung Quốc xây tại một khu rừng rậm hoang sơ ở tây nam Campuchia theo hướng ra biển. Khi được hoàn thành, sân bay quốc tế Dara Sakor ở tỉnh Koh Kong sẽ có đường băng dài nhất Campuchia.
Cách đó không xa, theo tin từ các quan chức quân đội Mỹ, cũng trên bờ biển Dara Sakor, Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận độc quyền mở rộng căn cứ hải quân Ream trong vòng 30 năm.
Các công ty Trung Quốc phụ trách xây cảng và sân bay kể trên lẫn chính quyền Bắc Kinh khẳng định chúng chỉ phục vụ mục đích dân sự. Tuy nhiên, nhiều người bày tỏ hoài nghi và quan ngại rằng Bắc Kinh đang có kế hoạch biến quốc gia Đông Nam Á nầy thành một tiền đồn quân sự riêng mình, cũng giống như cách họ dựng căn cứ đầu tiên ở châu Phi.
“Tại sao Trung Quốc lại muốn xây đường băng giữa rừng rậm? Công trình này sẽ giúp Trung Quốc phát huy sức mạnh không quân ra toàn khu vực, làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi,” Prof. Sophal Ear, nhà khoa học chính trị tại Đại Học Phương Tây (Occidental College) ở Los Angeles, Mỹ, nhận định với tờ New York Times.
Trong khi đó, ông Dave Eastburn, phát ngôn viên Lầu Năm Góc, cho biết: “Chúng tôi lo ngại rằng đường băng và các cơ sở hạ tầng bến cảng ở Dara Sakor đang được xây dựng nhằm phục vụ mục đích quân sự bởi quy mô của nó vượt xa nhu cầu hạ tầng cho hoạt động thương mại cả ở hiện tại và tương lai.”
Thủ Tướng Campuchia Hun Sen luôn phủ nhận sự hiện diện của quân đội Trung Quốc ở Campuchia. Tuy nhiên, những thông tin mà tình báo Mỹ đang nắm giữ dường như trái ngược với điều đó.
Theo dự thảo mật ước mà Mỹ có trong tay, thì Trung Quốc được sử dụng căn cứ Ream trong 30 năm, và sau đó mỗi 10 năm, thỏa thuận sẽ được tự động gia hạn. Trong thời gian này, Trung Quốc có toàn quyền đưa binh sĩ, trữ vũ khí và điều tàu chiến ra vào cảng này.
Những động thái này tương ứng với mối quan hệ quân sự ngày càng khăng khít giữa Campuchia và Trung Quốc. Hai năm trước, quân đội Campuchia hủy các cuộc tập trận chung với Mỹ và bắt đầu các cuộc tập trận chung với Trung Quốc. Gần đây, Thủ Tướng Hun Sen cũng tuyên bố ông đã chi 240 triệu USD mua vũ khí Trung Quốc.
Nếu những thông tin về mật ước cho Trung Quốc duy trì khí tài trên đất Campuchia là đúng, đây sẽ là căn cứ đầu tiên của Trung Quốc trong vùng Đông Nam Á. Và vị trí chiến lược quan trọng này sẽ củng cố tham vọng bành trướng ở Biển Đông của Bắc Kinh.
Trước những động thái trên của Trung Quốc, Giáo Sư Sophal Ear, một nhà khoa học chính trị, chuyên gia về kinh tế chính trị, ngoại giao và các vấn đề quốc tế, nhận định:
“Việt Nam và Đài Loan nên lo lắng là đúng, bởi vì với những bước hành động mới nhất, Trung Quốc rõ ràng đã vươn ra và phóng sức mạnh quân sự của mình sâu vào lãnh thổ Campuchia, sát với Việt Nam, và đồng thời Bắc Kinh không bao giờ từ bỏ ý định thâu tóm Đài Loan, kể cả bằng vũ lực. Mà không những chỉ có Việt Nam và Đài Loan phải lo, mà tất cả các nước khác cũng nên lo ngại, kể cả và nhất là người Campuchia.”
Ngô Đồng
