Vụ án sát hại nữ sinh giao gà ở Điện Biên đang gây rúng động cộng đồng những ngày qua. Theo công an, em Cao Mỹ Duyên đã bị 5 đối tượng hãm hiếp, giam cầm suốt 3 ngày Tết, sau đó bị chúng sát hại bịt đầu mối. Những hành động tàn độc trên đã thổi bùng ngọn lửa căm phẫn của dư luận với kẻ thủ ác và đau xót trước cái chết của cô nữ sinh ngoan hiền.
Càng thương xót cho cô gái, dư luận càng bất bình trước thông tin Chủ tịch và Giám đốc Công an Tỉnh Điện Biên khen thưởng cho những người tham gia điều tra vụ án. Nhiều người ngay lập tức lên tiếng chỉ trích việc công an vội vã tổ chức khen thưởng trên nỗi đau người nhà nạn nhân là phản cảm. Đồng thời, nhìn lại toàn bộ quá trình phá án, không ít ý kiến cho rằng, ban chuyên án hoàn toàn không xứng đáng được khen thưởng.
Sự quyết liệt của công an Điện Biên trong việc truy tìm nạn nhân, kể từ khi tiếp nhận tin báo mất tích và trong suốt gần 3 ngày cô gái trẻ bị 5 nghi phạm giam cầm, hãm hiếp là dấu hỏi lớn. Trong buổi họp báo, đại diện của công an tỉnh Điện Biên nói rằng “sau khi nhận được tin báo, công an thành phố Điện Biên Phủ tổ chức truy tìm”. Tuy nhiên, không có thông tin cho biết quá trình tổ chức truy tìm đã bắt đầu từ khi nào và diễn biến ra sao.
Nhìn vào diễn biến vụ án, có thể thấy đây là những đối tượng nghiện ngập, và hành động liều lĩnh. Hoàn toàn không giống với những tên tội phạm tinh vi. Bởi lẽ, không thể nói mưu mẹo khi dùng số điện thoại để làm phương tiện dụ dỗ nạn nhân, không phải là có tính toán khi hung thủ lái xe máy của nạn nhân chạy công khai, trước ống kính của hàng trăm camera trên đường phố. Càng không khôn ngoan khi nhốt một cô gái trên xe tải của chính mình và đậu ngay tại nhà, giữa thời điểm Tết có nhiều khách đến thăm viếng.
Trong khi mẹ cô gái biết địa chỉ giao gà, biết người mua cả lồng gà. Bên cạnh đó, địa bàn tỉnh Điện Biên rất nhỏ, và công an hoàn toàn có thể yêu cầu nhà mạng truy vấn cuộc gọi vào điện thoại của cô nữ sinh. Với chừng đó thông tin, chừng đó manh mối đã là rất nhiều cho một vụ án. Nếu cơ quan điều tra làm việc nghiêm túc, thông tin mất tích được xử lý kịp thời, rất có thể cô gái đã được giải cứu, chứ không phải chịu chết tức tưởi và đau đớn như vậy.
Ngay việc phát hiện chiếc xe máy và thi thể nạn nhân – những chứng cứ quan trọng nhất đều do người dân phát hiện ra và trình báo. Việc còn lại của công an chỉ là tìm bắt thủ phạm. Nhưng phải mất tới 3 ngày sau khi người dân tìm thấy thi thể nạn nhân nghi phạm mới bị bắt giữ. Trong khi ai cũng biết, với đầy rẫy những manh mối như trên, thì việc tìm ra thủ phạm chỉ là những nghiệp vụ bình thường của hoạt động điều tra. Vì vậy, khó có thể nói thành tích của ban chuyên án là xuất sắc đến mức phải khen thưởng được.
Bên cạnh đó, theo thông tin từ phía công an thì 5 nghi can đều là những người có tiền án tiền sự, nên về lý thì đây là những đối tượng phải được quản lý chặt chẽ. Hà cớ gì, các đối tượng trên lại liên tục tụ tập, và cùng nhau thực hiện hành vi phạm tội, trong thời gian nhiều ngày mà không bị phát hiện. Phải chăng chính quyền tỉnh Điện Biên đã quá chủ quan, lỏng lẻo trong việc quản lý các đối tượng hình sự và bảo vệ an ninh trong địa bàn tỉnh?
Sự thiếu chuyên nghiệp còn thể hiện qua những thông tin về vụ án được Công an Điện Biên cung cấp. Theo đó, những thông tin trên chứa đựng đầy rẫy nghi vấn, quá trình điều tra cũng bộc lộ những bất cập, thông tin không thống nhất từ số lượng nghi phạm, cho đến hành vi tội ác. Cụ thể, phía cơ quan công an nói rằng động cơ phạm tội là cướp của, trong khi tiền bạc, xe máy, lồng gà của nạn nhân bị bỏ lại, có vẻ như các nghi phạm đã chẳng thèm quan tâm đến tài sản của nạn nhân.
Tiếp theo, công an đổi động cơ, khi cho rằng các nghi phạm lập kế hoạch bắt cóc nữ sinh với mục đích xâm hại tình dục. Tuy nhiên, nếu như thông tin 5 nghi phạm đều nghiện ma túy lâu năm, thì động cơ này cũng thật khó tin. Bởi nhiều nghiên cứu khoa học đã cho thấy, những người nghiện ma túy lâu năm đều suy giảm sức khỏe, đặc biệt là không có nhiều ham muốn về sinh lý. Vì vậy, nói rằng các đối tượng này có nhu cầu sinh lý thúc ép đến mức phải bắt cóc để hãm hiếp là lập luận rất thiếu thuyết phục.
Bên cạnh đó, việc khai quật tử thi nạn nhân để giám định lại pháp y cũng khiến nhiều người đặt dấu hỏi về năng lực điều tra của công an địa phương. Dù giải thích là do lời khai của các nghi phạm có nhiều mâu thuẫn, nên phải thực hiện khai quật lại để làm rõ. Tuy nhiên, điều này lại chứng tỏ việc khám nghiệm tử thi trước đó là cẩu thả và hời hợt. Nguyên tắc trong khám nghiệm tử thi là phải ghi nhận tất cả các biểu hiện từ bình thường đến bất thường trên thi thể nạn nhân. Đây là công tác độc lập nhằm truy tìm và đối chiếu. Vì vậy, nó không thể phụ thuộc vào lời khai của nghi phạm. Lẽ nào ban chuyên án lại non kém về nghiệp vụ, hay đây có nguyên nhân từ cách làm việc hời hợt, thiếu trách nhiệm?
Trong vụ án này, rõ ràng chúng ta chưa hề thấy được sự chủ động, dũng cảm, mưu trí của cơ quan công an. Trong khi, hàng loạt dấu hiệu bất cập trên, đã phản ánh không ít sự tắc trách, non kém về nghiệp vụ của lực lượng này. Đó là việc thiếu trách nhiệm để cuối cùng, nữ sinh Duyên đã phải chết tức tưởi vì không được giải cứu kịp thời. Vậy việc hoan hỉ tổ chức khen thưởng, chúc mừng tưng bừng, nhất là khi gia đình nạn nhân vẫn đang chìm trong nỗi đau khổ, khác nào xát muối vào lòng gia đình nạn nhân.
Cuối cùng, nguyên nhân cốt lõi của những mớ lộn xộn trên, là nhận thức và cách hành xử của bộ máy công quyền. Lẽ đương nhiên, nhiệm vụ của công an là bảo vệ an ninh cho người dân. Giống như bác sĩ thì cứu người, kỹ sư thì sửa chữa máy móc, giáo viên thì dạy học… Người dân đóng thuế nuôi thì phải bắt giữ tội phạm, bảo vệ bình yên cho người dân, chứ không thể đụng chuyện một chút là lại đưa nhau ra khen thưởng. Trong khi đó, công tác điều tra còn đầy rẫy những bất cập và mâu thuẫn, liệu việc khen thưởng có thuyết phục?
