Việt Nam mua chiến đấu cơ của Nga hay Mỹ?

Chiến đấu cơ Su-30MK2 của Không quân Việt Nam diễn tập trên bầu trời Hà Nội, ngày 03/11/2022. Ảnh tư liệu minh họa: AFP - Nhac Nguyen
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Lực lượng Không quân Việt Nam (VPAF) cần thay thế khoảng 30 máy bay phản lực Su-22 Fitters già cỗi, một loại máy bay ném bom do Liên Xô sản xuất, được chuyển giao cho Việt Nam trong những năm 1980 và nay sắp hết thời gian hoạt động. Tuy nhiên, vấn đề lớn đặt ra là Việt Nam phải đối mặt với một danh sách lựa chọn tối ưu rất hạn chế!

Việc tìm nguồn thay thế những chiếc Su-22 là một nhu cầu cấp thiết. Trung Quốc tiếp tục phô trương sức mạnh, và đương nhiên Việt Nam không thể nào sánh được với hỏa lực của không quân Trung Quốc, nhưng một lực lượng nhỏ máy bay chiến đấu phản lực hiện đại có thể khiến Bắc Kinh phải “chảy máu mũi” nếu bị thúc ép.

Vũ khí Nga và độ tin cậy

Trong một thị trường máy bay phản lực nhanh béo bở này, tuy Việt Nam không thiếu các phương án lựa chọn, nhưng trong các quyết định sau cùng, Hà Nội buộc phải cân nhắc một số yếu tố không chỉ bao gồm giá cả và năng lực mà cả về địa chính trị.

Trong điều kiện này, Việt Nam phải quyết định xem có nên tiếp tục hợp tác quốc phòng với đối tác truyền thống là Nga hay chuyển sang đối tác mới là Mỹ? Ông Ian Storey, thành viên cao cấp tại ISEAS – Viện Yusof Ishak, trên trang mạng Fulcrum, chuyên phân tích về thời sự Đông Nam Á trước hết nhận định, với mối quan hệ quốc phòng lâu đời giữa Hà Nội và Matxcơva, máy bay chiến đấu thay thế của Nga là một lựa chọn hợp lý.

Năm 2019, Việt Nam đặt mua 12 máy bay huấn luyện phản lực Yak-130 của Nga, dẫn đến suy đoán là nước này sắp đặt hàng nhiều máy bay chiến đấu tiên tiến hơn của Nga. Trong số này, Hà Nội có thể nhắm đến Su-35 Flanker-E thế hệ thứ tư, Su-57 Felon tàng hình thế hệ thứ năm (tương đương với F-22 Raptor của Mỹ) hoặc phiên bản nhỏ và rẻ hơn là Su-75 Checkmate (giống với F-35 Lightning II của Mỹ).

Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của phương Tây nhắm vào Nga sau vụ sáp nhập bán đảo Crimea cũng khiến Việt Nam đắn đo về độ tin cậy của Nga với tư cách là nhà cung cấp. Cuộc chiến xâm lược Ukraine của Nga và việc phương Tây siết chặt trừng phạt còn làm cho các mối ngờ vực của Hà Nội thêm sâu sắc.

Mua của Mỹ?

Vậy trước những khó khăn mà ngành hàng không vũ trụ Nga đang phải đối mặt, liệu Việt Nam có tìm đến các đối tác khác? Có nhiều dấu hiệu cho thấy Hà Nội đang nhắm đến mua vũ khí của Mỹ. Năm 2016, việc Hoa Kỳ dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam, mở đường cho hai nước tăng cường hợp tác quốc phòng.

Năm 2021, Hà Nội đặt mua 12 máy bay huấn luyện Beechcraft T-6 Texan, rồi phi công Việt Nam tham gia các khóa học tiếng Anh ở Mỹ và ở trong nước. Truyền thông Việt Nam cũng đưa tin Hà Nội để mắt đến F-16 Fighting Falcon đã qua sử dụng (các máy bay mới của Mỹ như F-35 nằm ngoài khả năng ngân sách của Việt Nam).

Tuy nhiên, điều này sẽ đặt Việt Nam trước một số rủi ro lớn. Thứ nhất, việc tích hợp các loại máy bay F-16 do Mỹ sản xuất cùng với các chiếc máy bay của Nga mà không quân Việt Nam hiện có như Su-27 và Su-30 sẽ là một thách thức lớn trong việc thiết lập chương trình huấn luyện và bảo trì song song các loại máy bay mới.

Thứ hai, Quốc Hội Mỹ là bên ra quyết định sau cùng về mọi giao dịch quốc phòng. Một số thượng nghị sĩ Mỹ có thể phản đối việc chuyển giao F-16 với lý do Việt Nam là một nước phi dân chủ. Và sau cùng, Hà Nội cũng phải xem xét đến yếu tố Trung Quốc. Một điều chắc chắn là Bắc Kinh theo dõi sát sao việc Hoa Kỳ bán vũ khí cho các đối thủ ở Biển Đông.

Việt Nam cũng có thể tránh căng thẳng Mỹ – Trung bằng cách chọn mua JAS-39 Gripen của Thụy Điển hoặc KAI T-50 của Hàn Quốc. Nhưng các loại máy bay này đều dựa vào công nghệ Mỹ nên cũng phải có đèn xanh từ Washington.

Bất chấp những vấn đề mà ngành hàng không vũ trụ Nga phải đối mặt, họ vẫn có thể đóng một vai trò nào đó cho tương lai của VPAF. Nếu đúng như tường thuật từ New York Times, theo đó, Việt Nam đã bí mật mua vũ khí từ Nga trị giá 8 tỷ đô la bằng cách sử dụng lợi nhuận từ liên doanh năng lượng chung của cả hai nước ở Bắc Cực, nhằm tránh các trừng phạt của phương Tây, thì thỏa thuận này rất có thể liên quan đến máy bay chiến đấu Su-30 hoặc Su-35.

Trong bối cảnh này, Hà Nội dường như tính toán rằng, tiếp tục chơi với “con quỷ” Nga mà mình đã biết rõ có lẽ sẽ tốt hơn là đi theo “con ma” Mỹ mà mình chưa biết gì, tác giả kết luận!

Minh Anh

Nguồn: RFI

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sư Thích Minh Tuệ ở Hà Tĩnh hôm 17/5/2024. Ảnh: AFP

Cập nhật thông tin về Phật sĩ Thích Minh Tuệ

Thầy đi khất thực (chứ không nhận mang cơm đến) và ngồi trò chuyện (hay cũng có thể gọi là pháp thoại) với dân, để dân đánh lễ, vừa là pháp tu, vừa là tuân theo sự đời, không thể trốn tránh ẩn tu được. Và cách tu đó cũng đem lại nhiều lợi lạc cho chúng sinh. Vì mỗi người sùng tín được gặp Thầy, được trò chuyện, đảnh lễ thầy rồi nhận về một chai nước, một trái cây hay cái bánh họ đều rất hoan hỉ, được hưởng chút phước lành từ một vị chân tu mà họ rất tin tưởng, ngưỡng mộ. Tác động tâm linh, tâm lý như vậy thật lành thay!

Tập Cận Bình tại hội nghị trung ương 3 khóa 18 của đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2013 để thiết lập chương trình nghị sự. Những người theo dõi Trung Quốc, háo hức chờ đợi tin tức về nơi mà vị chủ tịch mới sẽ đưa đất nước đi, đã không chú ý đến những tín hiệu quan trọng. Ảnh tổng hợp của Nikkei - Ảnh nguồn của AP và Yusuke Hinata

Đừng hiểu sai ý định của Tập Cận Bình tại hội nghị trung ương ba

Ngay sau hội nghị trung ương 3 khóa 18 năm 2013, một nguồn tin của đảng cho biết, “Người ta sẽ phạm phải sai lầm lớn nếu phân tích – và đặt kỳ vọng cao vào – các cuộc họp quan trọng của đảng chỉ từ góc độ kinh tế, kinh doanh, hay tiền bạc.” Hàm ý ở đây là vấn đề quan trọng nhất ở Trung Quốc là quyền lực chính trị chứ không phải kinh tế.

Nhưng các nhà phân tích bên ngoài Trung Quốc đã phạm phải sai lầm này. Họ đã hiểu sai kết quả của hội nghị hơn 10 năm trước như thế nào?

Kênh đào Phù Nam (Funan Techo) trong tổng thể lưu vực sông Mekong. Ảnh: Stimson Center/ Brian Eyler

Hệ lụy khó lường của việc Campuchia làm kênh đào Phù Nam bất chấp Hiệp định Mekong 1995

Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) ở Singapore tổ chức hội thảo “Kênh Phù Nam: Xác định lại khả năng kết nối, định hình lại chính trị” trong ngày 21/6/2024. Theo nhiều chuyên gia quốc tế tại hội thảo, là quốc gia ở hạ nguồn sông Mekong, việc Campuchia bỏ qua quy trình Tham vấn trước mà Hiệp định Mekong 1995 quy định sẽ gây ra nhiều tiền lệ nguy hiểm cho dòng sông này.

Ông Tô Lâm (phía trái trên thảm đỏ), và ông Putin, duyệt hàng quân danh dự tại Phủ Chủ Tịch tại Hà Nội, 20 tháng Sáu, 2024. Ảnh: AP

Sự thật và dối trá qua chuyến thăm Hà Nội của Putin

TT Putin vừa làm được điều báo giới gọi là “động thái chiến lược” nhằm củng cố liên minh và chống lại ảnh hưởng của phương Tây khi đi thăm Triều Tiên và Việt Nam. Còn quá sớm để đánh giá hiệu ứng từ các chuyến thăm của TT Putin vừa rời các thủ đô của “hai nước anh em.”