Vu khống là hành vi bịa đặt, vu cáo, nói người khác là “phản động” hoặc đưa tin một chuyện xấu xa, không có thật để làm mất danh dự, uy tín của người khác hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Hành vi vu khống xâm phạm danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
Do tính chất nguy hiểm của hành vi vu khống gây ra cho người khác và xã hội, nên hành vi vu khống bị coi là hành vi phạm tội và được qui định tại điều 122 Bộ luật Hình sự.
“1. Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc bịa đặt người khác là phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến bảy năm:
a/ Có tổ chức;
b/ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c/ Đối với nhiều người;
d/ Đối với ông, bà, cha, mẹ, người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh cho mình;
đ/ Đối với người thi hành công vụ;
e/ Vu khống người khác phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng;
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một triệu đồng đến mười triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”
Mặt khác quan của tội phạm: Vu khống biểu hiện ở ba loại hành vi: Vu cáo người khác là “phản động”, bịa đặt chuyện xấu xa cho người khác về vi phạm kỷ luật, vi phạm pháp luật, …. Bịa đặt là hư cấu những câu chuyện không có thật, loan truyền những chuyện, những điều biết rõ là bịa đặt, vu oan cho người khác là “phản động”; bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan Nhà nước cho rằng họ đã phạm một tội nào đó.
Các hình thức vu khống như truyền miệng, viết bài, thơ ca hò vè, đơn tố giác, thư nặc danh,…. Hậu quả sảy ra là nạn nhân mất uy tín, danh dự hoặc bị thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ.
Tội vu khống được coi là hoàn thành từ khi người phạm tội thực hiện hành vi loan truyền những điều bịa đặt cho người khác biết, vu cáo người khác là “phản động” hoặc tố cáo với cơ quan Nhà nước về việc người khác là phạm tội.
Khi vu khống người khác là “phản động”, thì kẻ phạm tội đã cho rằng người bị vu khống vi phạm vào một trong những điều luật được qui định trong chương mười một, phần các tội xâm phạm an ninh quốc gia. Đây là các tội đặc biệt nghiêm trọng do vậy người thực hiện hành vi vu khống đã phạm vào khoản 2 điều 122 Bộ luật Hình sự, có khung hình phạt từ một đến bảy năm tù giam.
Nguồn: Ủy Ban Nhân Quyền Việt Nam
