Ý thức… bưng bít thông tin*

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Trong không khí tưng bừng của dịp nghỉ lễ, con dân sung sướng quá, mang vịt lên núi nướng nhậu, làm cháy cả núi! Lúc tôi tình cờ bắt gặp thì đám cháy đã được khống chế bởi nhân dân anh hùng ào ào túa từ dưới làng lên cứu lửa. Hú vía.

Nhìn cảnh tượng ấy, vừa tức vừa tức cười, nhất là cái hình dung đốt cả ngọn núi để nướng một con vịt! Tôi đưa điện thoại lên, định chụp lại vài kiểu để làm kỷ niệm. Chưa kịp bấm máy thì có tiếng quát ngay bên cạnh:

– Không được quay phim chụp hình!

Tôi mỉm cười thân thiện, vì nghĩ người đàn ông chỉ đang nói đùa.

– Đã bảo không được quay phim chụp hình ở đây.

Bây giờ thì quát lớn, giọng đầy uy mãnh. Tôi hiểu ra là ông ấy nói thật chứ chả đùa cợt gì sất. Nhìn kỹ lại, một người đàn ông ăn mặc bảnh bao, tay chắp sau đít. À, có lẽ là cán bộ, là “lãnh đạo” xã…

– Quy định nào cấm quay phim chụp hình vậy anh?

– Ở đây không được quay!

– Quy định nào! – Tôi đổi giọng. Ông ấy cũng đổi giọng:

– Thôi, đừng quay, phức tạp lắm. Quay làm chi, lửa cũng tắt rồi…

Thực ra tôi cũng không hề có ý đưa cái chuyện đám cháy ấy lên mạng làm gì cả, chỉ là ghi lại một khoảnh khắc, lưu làm kỷ niệm, như bệnh nghề nghiệp vậy thôi.

Nhưng qua chuyện này thì một lần nữa thấy cái ý thức bưng bít thông tin như đã trở thành một phản xạ vô điều kiện của các “cán bộ”. Buồn cười hơn là ở chỗ, đám cháy chẳng phải do họ gây ra, thậm chí họ đã “phản ứng nhanh” và đáng được tuyên dương vì hành động kịp thời, ngăn được một thảm họa ngay trước mắt. Nhưng lạ thay, họ vẫn “sợ trách nhiệm”. Tốt nhất là nên bịt kín!

Tình trạng bưng bít thông tin trong các nhà trường cho đến mọi cơ sở/cơ quan trong xã hội hiện đại này ở ta đã trở thành một thứ “luật mồm” hà khắc mà mọi thành viên đều phải tuân thủ. Sự không minh bạch hay thao túng truyền thông là một trong những lý do quan trọng nhất để những ung nhọt cứ lớn mãi lên mà không được điều trị.

Xã hội cũng giống như một cơ thể, nếu không có hệ miễn dịch tốt thì nó trở thành một con bệnh với vô vàn những chứng nan y ủ kín bên trong. Hệ miễn dịch ấy chính là sự độc lập của lập pháp, hành pháp, tư pháp, và (rất quan trọng) là tự do ngôn luận mà báo chí – truyền thông là một thứ đề kháng hữu hiệu bậc nhất.

Tuy nhiên, ngày nay cái sức đề kháng lành mạnh và tự nhiên ấy gần như đã bị triệt tiêu, thế là bao nhiêu vấn nạn bị sinh ra và không được giải quyết kịp thời, biến xã hội thành một thân thể èo uột mà ở đó chỉ có vi trùng là sinh sôi dữ dội và oanh tạc khắp nơi.

Chừng nào chưa có báo chí tự do (tức của dân) thì việc quản lý xã hội sẽ không bao giờ có thể đạt được kết quả tốt đẹp. 800 tờ báo với mấy vạn phóng viên làm sao mà bằng 100 triệu tai mắt của nhân dân? Thế nhưng, thay vì sử dụng cái lực lượng giám sát hùng mạnh ấy, thì người ta cấm đoán để mong làm trong sạch xã hội!

Mỗi một cơ quan, vì bị bưng bít thông tin như thế, nên gần như biến thành các lãnh địa của các lãnh chúa, mặc sức làm bậy. Đến khi nếu có bị vỡ lỡ thì ôi thôi, mục nát hết cả. Những vụ đi tù tập thể cũng là vì thế; và hậu quả do những sai phạm kéo dài không được ngăn chặn kịp thời ấy để lại thì hầu như không còn cách khắc phục nữa.

Luật pháp được sinh ra là để ngăn chặn vi phạm, giữ gìn trị an, bảo vệ môi trường sống, và kiến tạo một xã hội phát triển bền vững chứ không phải để bắt quan tham! Muốn thế, báo chí phải được trao vào tay người dân để mọi thứ luôn luôn được phơi bày. Vi trùng cũng như quan tham, không thể sinh sôi được dưới ánh mặt trời của sự minh bạch.

Nguồn: FB Thái Hạo

* Tựa do BBT đặt

XEM THÊM:

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”