Tôi tin, tất cả chúng ta đều đau đớn trước cái chết của người dân Đồng Tâm và cả những người công an dù đứng ở góc độ nào đi chăng nữa. Nếu người dân Đồng Tâm sai sẽ có pháp luật xử lý nhưng trước khi có bản án kết tội thì họ phải được tôn trọng và pháp luật phải được thực thi (điều tra, truy tố, xét xử) một cách công bằng nhất. Và không chỉ Việt Nam mà tất cả các Quốc gia trên Thế giới đều hướng đến điều đó. Tôi nói điều đó đúng, không sai phải không hỡi những người ủng hộ hoặc phản đối 29 con người ra toà hôm nay.
Vì lẽ đó, bạn và tôi không ai có quyền phán xét và dùng những lời lẽ miệt thị, quy chụp. Nhiệm vụ của CQĐT [cơ quan điều tra], VKS [viện kiểm sát] là buộc tội còn luật sư là gỡ tội. Toà án là cơ quan cuối cùng đưa ra phán quyết trên nền tảng công bằng và công lý. Có như vậy thì bị can, bị cáo và tất cả mọi người có cách nhìn khác nhau đều tâm phục, khẩu phục.
Không được cãi điều này nhé!
Qua quan sát các thông tin trên một số nhỏ tờ báo chính thống và thông tin do chính người nhà và luật sư của các bị cáo là người dân Đồng Tâm thấy rằng có sự không đồng nhất, thậm chí trái ngược nhau. Trên cơ sở đó, chưa bàn kết quả mà nói đến tiến trình tố tụng (điều tra, truy tố, xét xử). Một phán quyết cuối cùng chỉ đảm bảo công lý khi được thực thi đầy đủ, chặt chẽ về mặt tố tụng. Nếu nó không đạt thì với tư cách là một luật sư đang hành nghề tại Việt Nam mạn phép nghĩ rằng, những trái tim lương tri sẽ đặt dấu “?.”
Xin nêu một vài minh chứng sau đây:
1) Các luật sư bào chữa cho rằng, sau khi kết thúc điều tra họ đã thực hiện quyền yêu cầu gặp các bị can ở trại giam để lên phương án bào chữa nhưng rất nhiều lần không được đáp ứng. Thứ nữa, luật sư cũng đề nghị được sao chụp hồ sơ tại CQĐT và VKS đều không được vì các lý do khác nhau. Đây là sự vi phạm và quyền của luật sư không được đảm bảo theo luật. Nếu như thế, liệu rằng có công bằng, hay nói cách dân gian là “chơi có đẹp không” khi bên công tố có hàng tháng trời, điều tra, truy tố còn luật sư thì không được tiếp cận nhanh chóng đầy đủ?
2) Bộ Luật TTHS [Tố Tụng Hình Sự], một đạo luật đặc biệt quan trọng quy định rất rõ luật sư có quyền gặp bị cáo tại phiên toà nhưng thẩm phán chủ toạ nói “không cần thiết.” Thế nào là không cần thiết? Tôi là một luật sư đã từng tham gia rất nhiều vụ án lớn nhỏ, từ đơn giản đến phức tạp đều khẳng định việc gặp Thân chủ tại phiên toà là đặc biệt quan trọng. Trong khi chủ toạ cho rằng “không cần thiết” mà không có lý do và chưa làm luật sư ngày nào vội vàng dùng quyền của mình để quyết định. Ngay phần thủ tục cho thấy có dấu hiệu “không đẹp,” lý do vì sao lại như thế?
3) Các luật sư đề nghị sao chép các clip, video, file ghi âm có trong hồ sơ vụ án nhưng không được phép, chỉ cho đọc. Đây là chứng cứ và luật sư có quyền (trừ khi đó là tài liệu mật). Tại sao không để luật sư thực hiện quyền của mình? Hãy nhớ rằng, dù chứng cứ là tài liệu mật nhưng nếu nó liên quan đến phán quyết đưa ra (vụ này khung hình phạt truy tố ở mức tử hình) thì cần giải mật và tạo điều kiện để luật sư tiếp cận thực thi trách nhiệm.
Một điều đặc biệt quan trọng, các video “nhận tội” được phát công khai trên TV, nếu đúng như vậy thì đó có phải là chứng cứ? Nhưng lại được công bố tại toà và xét hỏi? Tôi nghe luật sư chia sẻ chỉ biết mỉm cười.
Còn nhiều lắm…
Nếu một người có tội thì không thể thoát được và 29 người dân Đồng Tâm cũng vậy. Tuy nhiên, để kết tội và bản án mang tính công lý hãy thực thi đầy đủ các quy định của luật.
Tôi viết bài này với tư cách là một luật sư yêu chính nghĩa, yêu công lý và tất nhiên trái tim tôi luôn hướng về Tổ Quốc của mình. Nhắc đến hai chữ VIỆT NAM tất thảy chúng ta luôn xúc động vì sự THIÊNG LIÊNG phải không?
Bởi vì thế, bài viết ngắn này là tiếng nói Lương Tri của một Người luật sư gửi đến Phiên toà Đồng Tâm đang diễn ra.
P/S: Xin đừng vội vàng để rồi quy chụp bất kỳ điều gì, hãy lắng đọng quan sát để thấu hiểu trái tim và lý trí đang nghĩ gì. Có bao giờ chúng ta đặt mình là người cha, người chồng, người vợ, người con… của 29 số phận đang ngồi ở toà không? Giả sử nếu họ là người thân của ta thì sao?
[Viết vội khi đang chờ ở sân bay… Hình ảnh trong bài là người dân Đồng Tâm và ông chủ toạ. Mong và hi vọng ông sẽ điều hành, phán quyết đúng pháp lý, đạo lý.
Và sau này, nếu có nghỉ hưu ra làm luật sư ông sẽ hiểu được tình yêu thương bao la mà Người Luật sư dành cho Thân chủ của mình, nó lớn lắm!]
Nha Trang, 8/9/2020
LS Lê Ngọc Luân
Nguồn: FB LS Lê Ngọc Luân
