Hôm nay, 8/6/2022, bộ trưởng Quốc Phòng Cam Bốt cùng đại sứ Trung Quốc tại Phnom Penh đã làm lễ khởi công dự án cải tạo căn cứ hải quân Ream thuộc tỉnh Sihanoukville, nhìn ra Vịnh Thái Lan. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh báo chí Mỹ tiết lộ là Cam Bốt sẽ cho Hải Quân Trung Quốc sử dụng căn cứ này, điều mà cả Bắc Kinh lẫn Phnom Penh đều cực lực phủ nhận.
Theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP, phát biểu trước hàng trăm quan khách tại buổi lễ, trong đó có cả các nhà ngoại giao nước ngoài, sau khi nhắc lại rằng “đã có những cáo buộc theo đó căn cứ Ream sau khi được hiện đại hóa sẽ do quân đội Trung Quốc độc quyền sử dụng,” Bộ trưởng Quốc Phòng Cam Bốt Tea Banh khẳng định: “Không, hoàn toàn không phải như vậy.”
Đối với ông Tea Banh, căn cứ Ream “rất nhỏ” nên “sẽ không gây ra mối đe dọa cho bất kỳ ai, ở bất cứ đâu.”
Cùng một lập luận với bộ trưởng Cam Bốt, Đại sứ Trung Quốc tại Phnom Penh Vương Văn Thiên (Wang Wentian) cho rằng: “Dự án (cải tạo căn cứ Ream) không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào.”
Sở dĩ đại diện hai chính quyền Phnom Penh và Bắc Kinh đã phải ra sức cải chính đó là vì hôm 6/6 vừa qua, nhật báo Mỹ The Washington Post, trích dẫn một số quan chức phương Tây và Trung Quốc xin giấu tên, đã tiết lộ rằng chính quyền Cam Bốt dự trù cho Quân Đội Trung Quốc sử dụng một phần của căn cứ hải quân Ream sau khi nâng cấp xong.
Một quan chức phương Tây đã cho tờ báo Mỹ biết là các kế hoạch mở rộng căn cứ được đúc kết vào năm 2020 đã cho quân đội Trung Quốc “độc quyền sử dụng phần phía bắc của căn cứ, và sự hiện diện của lực lượng này sẽ được che giấu.”
Cũng theo tờ Washington Post, một quan chức Trung Quốc đã xác nhận việc quân đội Trung Quốc sẽ dùng “một phần” căn cứ Ream, nhưng phủ nhận việc Bắc Kinh được độc quyền sử dụng. Quan chức này cho biết thêm là Trung Quốc sẽ không tham gia vào bất kỳ hoạt động nào trên phần Cam Bốt của căn cứ.
Theo giới phân tích, lời xác nhận của quan chức Trung Quốc đã mặc nhiên bác bỏ tất cả những lời phủ nhận mà cả Phnom Penh lẫn Bắc Kinh liên tục đưa ra về ý đồ của Trung Quốc, lợi dụng việc Cam Bốt rơi hẳn vào quỹ đạo của mình để thiết lập một căn cứ hải quân nhìn ra Vịnh Thái Lan, giúp Bắc Kinh tăng cường năng lực khống chế khu vực phía Nam Biển Đông.
Theo nhật báo Anh The Guardian ngày 7/6, chuyên gia Sam Roggeveen, giám đốc chương trình an ninh quốc tế của Viện nghiên cứu Lowy của Úc, đã cho rằng lời xác nhận rõ ràng của một quan chức Trung Quốc là bằng chứng cho thấy là Bắc Kinh quả thực đang xúc tiến việc lập căn cứ hải quân tại Cam Bốt.
Theo chuyên gia này, căn cứ đặt tại Ream “sẽ cho phép Trung Quốc triển khai chiến hạm và tàu tuần duyên xung quanh khu vực một cách dễ dàng hơn, vì hiện diện ngay tại chỗ thay vì cần phải đi một quãng đường rất xa như trước đây.”
Đối với chuyên gia Úc, diễn biến liên quan đến căn cứ Ream là “một dạng mô hình thu nhỏ của một xu hướng rộng lớn hơn trong khu vực, với sức mạnh chiến lược và quân sự đang chuyển từ Mỹ sang Trung Quốc. Trung Quốc sẽ muốn trở thành cường quốc chiến lược hàng đầu ở châu Á, thậm chí có thể muốn trở thành cường quốc thống trị ở châu Á.” Theo ông Roggeveen, Bắc Kinh sẽ không thể làm được điều đó “nếu không đẩy Mỹ ra ngoài và có các căn cứ ở hải ngoại xung quanh khu vực.”
Trọng Nghĩa
Nguồn: RFI
