Bệnh sợ trách nhiệm

Hoàng Anh Công, Phó Ban Dân Nguyện Quốc Hội (trong ảnh) trong một phiên thảo luận về kinh tế xã hội và phòng chống Covid-19, đã phát biểu rằng, bên cạnh dịch Covid-19 đang lan tràn trên cả nước, một bệnh dịch thứ hai cũng đang âm thầm lây lan trong nội bộ giới cán bộ cầm quyền: Bệnh Sợ Trách Nhiệm. Ảnh: Quốc Hội
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Ngoài Covid-19, một thứ bệnh mới xuất hiện ở Việt Nam, đặc biệt chỉ lây lan trong giới cán bộ, đảng viên đảng CSVN.

Ngày 9 tháng Mười Một vừa qua, trong một phiên thảo luận về kinh tế xã hội và phòng chống Covid-19, ông Hoàng Anh Công, Phó Ban Dân Nguyện Quốc Hội đã phát biểu rằng, bên cạnh dịch Covid-19 đang lan tràn trên cả nước, một bệnh dịch thứ hai cũng đang âm thầm lây lan trong nội bộ giới cán bộ cầm quyền: Bệnh Sợ Trách Nhiệm. Đây không phải là một phát hiện mới, nhưng ông Công là người đầu tiên trong Quốc Hội đề cập đến.

Trong chế độ độc tài cộng sản, cán bộ đảng và nhà nước là những người nắm quyền thống trị trong tay. Theo sự mô tả của ông Hoàng Anh Công, hiện nay khi thi hành nhiệm vụ, dù cán bộ biết là mình làm đúng theo quy định, đúng pháp luật hiện hành nhưng vẫn không dám lấy quyết định, nguyên do vì họ chỉ muốn an toàn cho bản thân, sợ bị kỷ luật hoặc bị xử lý bằng pháp luật.

Cán bộ nhà nước lúc bình thường được đảng ban cho nhiều quyền hạn cai trị nên lúc nào cũng tỏ ra huênh hoang, khoác lác nhưng đụng trận thì co đầu rụt cổ. Đó chính là biểu hiện của sự thiếu bản lĩnh dẫn đến thiếu tinh thần trách nhiệm của người cầm đầu mà ông Hoàng Anh Công mô tả là bệnh sợ trách nhiệm. Do được đào tạo từ quan điểm hồng hơn chuyên, lấy lợi ích bản thân làm chính, thật ra họ cũng không đủ kiến thức và khả năng để trở thành những nhà cai trị khuôn mẫu, quyết đoán.

Cũng theo ông Công thì bệnh này đã trở nên trầm trọng trong thời gian chống dịch bệnh Covid-19 bùng phát trên cả nước. Vì qua cơn ác mộng ở Bộ Y Tế, nhiều cán bộ trong hàng ngũ lãnh đạo bị đi tù, bị kỷ luật do mua trang thiết bị phòng chống dịch và đã bị quy trách nhiệm là vi phạm pháp luật. Ở khía cạnh khác nhiều địa phương vì sợ vi phạm nên cố thủ, không làm gì cả hoặc tự ý ban hành những biện pháp chống dịch vô cùng cứng ngắc như phong tỏa tràn lan mặc cho dân đói dân khổ…

Nói trắng ra đây là căn bệnh sợ đi tù khi có ai đó vạch ra tội lỗi và truy cứu trách nhiệm. Căn bệnh này chắc chắn không thể có từ lâu mà chỉ mới xuất hiện trong thời gian gần đây, từ ngày ông Nguyễn Phú Trọng ngồi ghế tổng bí thư ở nhiệm kỳ thứ ba từ sau đại hội XIII năm 2021.

Tự cho mình là người không ai có thể thay thế, nên ông Trọng đã ra tay tàn sát những phe cánh không nghe lời ông ta qua cái gọi là đốt lò chống tham nhũng. Dùng thủ đoạn “lợi dụng chức quyền” ông Trọng khi muốn đẩy ai vào lò là cứ cho Ban Kiểm Tra Trung Ương đào bới, dựng lên những vi phạm rồi giao cho Bộ Công An của Tô Lâm điều tra và khởi tố ra tòa. Với sự tiếp tay đắc lực của Tô Lâm, Nguyễn Phú Trọng đã gây được một tâm lý hoảng sợ trong hàng ngũ cán bộ không tuyệt đối phục tùng Trọng.

Chính những thủ đoạn này đã khiến cho những phe nhóm còn lại sau thời Nguyễn Tấn Dũng phải dè chừng và vì thế mà không ai dám quyết định điều gì trong phạm vi quyền hạn của mình. Thử hỏi ngày nay có bộ trưởng nào, tỉnh ủy nào, chủ tịch UBND nào dám thể hiện tinh thần trách nhiệm của một người đứng đầu?

Mới đây ông Trọng còn đưa ra một văn bản mang tên “Kết Luận 14” của trung ương về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung. Kết luận này cho thấy mặt trái của chiến dịch đốt lò đã khiến cho cán bộ không dám đưa ra sáng kiến hay có những quyết định, hay làm bất cứ việc gì vì sợ những phe nhóm khác đâm chọt tố cáo vi phạm lên trên. Kết Luận 14 không có gì khác hơn là bảo vệ những cán bộ thuộc phe cánh Nguyễn Phú Trọng độc chiếm sân khấu “dám nghĩ bậy, dám làm bậy” mà không pháp luật nào dám rớ tới.

Rốt cuộc lại, việc ông Trọng ra nghị quyết bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm chẳng có gì tốt đẹp mà chỉ cho người dân thấy sự tranh chấp ngấm ngầm phát sinh từ căn bệnh sợ trách nhiệm của cán bộ. Đó là sự khởi đầu của một tiến trình tự diễn biến và tự tan rã tất yếu của bộ máy độc tài.

Phạm Nhật Bình

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”