Lụt năm 2025 không phải là rủi ro bất ngờ. Đây là kết quả của quá trình phá rừng, xây dựng thủy điện nhỏ thiếu kiểm soát, đô thị hóa sai quy hoạch và tham nhũng trong quản lý tài nguyên kéo dài nhiều thập kỷ.
Nếu Việt Nam không dám nhìn thẳng vào sự thật và không cải cách thật sự từ gốc, thì lụt lụt triền miên sẽ trở thành một phần bình thường của tương lai!
Về trận lũ lụt nghiêm trọng vừa xảy ra, dẫn theo báo Tuổi Trẻ, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul phát biểu: “Tôi rất tiếc và xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Không cần phân bua nguyên nhân.” Ông cho biết chính phủ “đã không làm đủ tốt” và sẽ đẩy nhanh nỗ lực khắc phục hậu quả.
Kể từ sau khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1, câu hỏi không ít lần được đặt ra là việc liệu Mỹ có bỏ rơi Đài Loan hay không. Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, người dân Đài Loan càng cảm thấy lo ngại hơn bao giờ hết khi mà Bắc Kinh gây sức ép với Washington sau những căng thẳng gần đây giữa Nhật Bản và Trung Quốc xung quanh vấn đề Đài Bắc.
Vấn đề cần tranh luận hôm nay không còn là bao nhiêu người chết, hay thủy điện có tội hay không, dân có kiện được hay không, mà là câu then chốt: “Nhà nước có đủ ý chí bảo vệ dân khỏi lũ lụt hay không?”
Chúng ta không chống được thiên nhiên nhưng không có nghĩa là mặc nhiên chấp nhận trở thành nạn nhân của thiên nhiên. Nhà nước, với nguồn lực và sức mạnh tuyệt đối của mình, phải có trách nhiệm về cuộc sống của người dân trong cái thiên nhiên ấy. Anh không thể cho phép phân lô bán nền và xây dựng nhà cửa trên vùng thoát lũ của sông, để rồi khi nước ngập thì nói rằng do “mưa lớn cực đoan.”
Việc điều động Thượng tướng Nguyễn Duy Ngọc vể Hà Nội và đẩy ông Trần Sỹ Thanh lên Trung ương chốt ở Ban Kiểm tra được dư luận đặt cạnh nhau như hai mảnh ghép có chủ đích: Nếu Hà Nội là “phòng tuyến” của Bộ Chính trị, thì người đứng đầu phải là người có “mã quyền lực” phù hợp. Và khi tân Bí thư Ngọc về đấy, chủ tịch Hà Nội dời lên trung ương, làm thành “bộ đôi Sỹ Thanh – Tam Quang” để chuẩn bị “củi – đuốc” cho Tô Lâm khi cần.
Khá nhiều bạn đã hiểu nhầm khi trích dẫn lại câu thần chú “đúng quy trình” của các chủ doanh nghiệp thủy điện, để cho rằng việc xả lũ gây chết người và hư hại tài sản của công dân và nhà nước trong tuần qua sẽ được miễn trừ trách nhiệm…
Căng thẳng Trung-Nhật bùng phát ngay sau phát biểu của tân Thủ Tướng Takaichi trước Quốc Hội Nhật Bản, trong đó bà Takaichi nói rằng nếu Trung Quốc dùng vũ lực phong tỏa hoặc xâm chiếm Đài Loan thì Nhật Bản sẽ rơi vào “tình huống đe dọa sự sống còn của quốc gia,” buộc Tokyo phải điều động quân đội để đối phó.
Phát ngôn của bà Takaichi được coi là rõ ràng nhất, mạnh mẽ nhất về vấn đề Đài Loan, làm Trung Quốc rất tức giận.
Tổng điều tra toàn diện các đập thủy điện ở Miền Trung và kiên quyết hủy bỏ các thủy điện “ruồi/cóc” là giải pháp cấp bách, có tính khoa học, thực tiễn và chính trị cao độ, nhằm chấm dứt thảm họa lũ lụt lặp lại và xoa dịu làn sóng bất bình đang dâng cao trong công chúng.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy ngập lụt chỉ trở thành thảm họa khi yếu tố tự nhiên gặp đúng điểm yếu của hệ thống quản trị. Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore đều từng đối mặt với áp lực ngập nặng, nhưng bằng kỷ luật quy hoạch, dữ liệu khoa học và tư duy tôn trọng tự nhiên, họ đã giảm thiểu đáng kể rủi ro. Việt Nam cần soi chiếu vào thực tiễn ấy để nhìn thẳng vào phần việc của mình.
Trận lũ lịch sử càn quét khu vực Phú Yên cũ (nay thuộc Đắk Lắk) vừa qua là một thảm kịch kinh hoàng, không chỉ do thiên tai mà còn do sự bị động khủng khiếp của con người…
Thủ phạm trực tiếp là Thủy điện Sông Ba Hạ. Trong cơn cuồng nộ của nước về, nhà máy này đã thực hiện mức xả lũ kỷ lục 16.100 m³/giây. Câu hỏi lớn đặt ra là: Tại sao thủy điện không chủ động xả trước, hay phải chăng đã ưu tiên tích nước vì lợi ích kinh tế, để rồi phải xả ồ ạt cứu đập, đẩy hàng ngàn sinh mạng xuống lằn ranh sinh tử?
Sự thoái trào của chủ nghĩa đa phương dựa vào sự hợp tác bao gồm hầu hết các quốc gia sẽ được tiếp nối bởi sự trỗi dậy của chủ nghĩa đa phương có chọn lọc dựa vào sự hợp tác giữa một nhóm các quốc gia được chọn có mục đích.
