Diễn Đàn

Kỳ 2: Khi cú sốc thể chế lan truyền sang thị trường

Sự kết hợp giữa tập trung quyền lực mạnh mẽ đi cùng mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng hậu đại hội XIV có thể tạo ra một cú sốc thể chế đặc biệt; và cú sốc này đang bắt đầu truyền sang thị trường theo những cách tinh vi hơn nhiều so với các chu kỳ kinh tế quen thuộc.

Dàn nhân sự khóa 14

Kỳ 1: Thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn – Quyền lực sẽ được vận hành theo mô hình nào?

Loạt bài “Những cú sốc hàng hậu đại hội XIV” được thực hiện bởi một nhóm tác giả gồm các nhà phân tích và quan sát độc lập, theo dõi sát những chuyển động chính trị – kinh tế – xã hội – đối ngoại và quốc phòng của Việt Nam trong giai đoạn hậu đại hội XIV. Loạt bài sẽ được đăng thành nhiều kỳ. Mục tiêu nhằm nhận diện một giai đoạn chuyển pha – nơi Việt Nam bước vào vùng thử nghiệm sâu sắc và toàn diện nhất kể từ sau Đổi mới, với cường độ thay đổi cao, tốc độ nhanh và mức độ rủi ro chưa từng có.

Từ sáng sớm, hàng trăm bệnh nhân ngồi ngoài sân chờ vào quầy thông tin bên trong Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cơ sở 2 (Thủ Đức) để lấy số khám bệnh. Ảnh: VnExpress

Sức khỏe người dân bị bào mòn trong bệnh viện

Giải quyết bài toán quá tải bệnh viện không thể chỉ dừng ở việc xây thêm cơ sở hay tăng số giường bệnh. Vấn đề còn nằm ở việc khôi phục niềm tin của người dân vào tuyến y tế cơ sở thông qua nâng chất lượng khám chữa bệnh, bảo đảm đủ bác sỹ, thuốc men cũng như trang thiết bị cần thiết.

Tập Cận Bình. Ảnh: Maxim Shemetov/ AFP/ Getty Images

Việc Tập thanh trừng vị tướng cấp cao nhất Trung Quốc hé lộ điều gì?

Các cuộc điều tra này đồng nghĩa là Tập, trên thực tế, đã loại bỏ toàn bộ ban lãnh đạo quân đội trong một cuộc thanh trừng chưa từng có kể từ khi Mao Trạch Đông qua đời năm 1976. Dù Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập vẫn chưa chính thức bị loại khỏi Quân ủy Trung ương, nhưng những cuộc điều tra như thế này thường đi kèm với việc bị giam giữ và theo sau là quyết định cách chức chính thức.

Anh Nguyễn Tường Thụy và vợ - chị Phạm Thị Lân. Hình: FB Lân Tường Thụy

Chuyện Chị Phạm Thị Lân và Anh Nguyễn Tường Thụy

Với xã hội, việc viết lên những tác động của quyền lực lên thân nhân những nhà báo độc lập bị giam cầm – với những hành trình thăm nuôi, những Tết vắng chồng, những lần bị chặn ngay tại cửa khẩu – chính là một cách nhắc rằng trong cuộc đấu tranh cho tự do báo chí, chúng ta không chỉ cần nhớ đến các nhà báo sau song sắt, mà còn phải nhìn thấy và bảo vệ những “nạn nhân thứ cấp” lặng lẽ đứng phía sau họ.

Từ trái: Chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Antonio Costa, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, và Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen tại New Delhi, Ấn Độ, ngày 27/01/2026. Ảnh: Reuters - Altaf Hussain

EU và Ấn Độ thành lập “vùng thương mại tự do 2 tỉ người”

Sau 20 năm đàm phán, ngày 27/01/2026, Liên Hiệp Châu Âu và Ấn Độ đã ký hiệp định thương mại tự do trong khuôn khổ chuyến công du New Delhi của chủ tịch Hội Đồng Châu Âu và chủ tịch Ủy Ban Châu Âu.

Thỏa thuận tạo ra một thị trường bao gồm 2 tỉ người tiêu dùng, giúp hai bên tự vệ tốt hơn trước sự cạnh tranh từ Trung Quốc và những tác động của cuộc chiến thuế quan của Mỹ.

Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc Trương Hựu Hiệp (trái) bắt tay Vladimir Putin trước cuộc hội đàm tại dinh thự tổng thống Novo-Ogaryovo ở ngoại ô Matxcơva, Nga, ngày 07/12/2017. Ảnh minh họa: AP - Sergei Karpukhin

Trung Quốc: Quân đội cáo buộc hai tướng cao cấp vừa bị thanh trừng đe dọa quyền lãnh đạo tuyệt đối của đảng

Thông cáo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc nêu rõ, các ông Trương Hựu Hiệp, phó chủ tịch Quân ủy Trung ương; Lưu Chấn Lập, tham mưu trưởng Cục Tham mưu Liên hợp của Quân ủy Trung ương; và Chung Thiệu Quân, người từng điều hành Văn phòng Quân ủy Trung ương, bị “nghi ngờ vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.”

Rối như dây mây leo chằng chịt và nỗi lo về ông Tô Lâm

Con đường mà ông Tô Lâm đang chọn sẽ để lại hậu nghiệp gì cho đất nước, cho đảng, và cho chính cá nhân ông. Không chỉ là chuyện nhân sự hay các dự án “thế kỷ,” nỗi lo sâu xa nằm ở chỗ quyền lực đang được bảo vệ bằng cách siết chặt mọi tiếng nói phản biện, kể cả của người dân thường.

Hàng quán tại TP.HCM vẫn thi nhau đóng cửa, trả mặt bằng. Ảnh: CAFEF

Không có thịnh vượng nếu dân còn chật vật

Những tháng cuối năm 2025 và bước sang 2026, bức tranh kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục ghi nhận có tín hiệu tích cực. Tăng trưởng GDP ở mức cao,…

Thế nhưng, phía sau những số liệu ấy, thực tế đời sống của không ít hộ gia đình, người lao động tự do và khu vực kinh doanh nhỏ lẻ lại đang phản ánh một gam màu khác. Sức mua giảm sút, chi phí thiết yếu tăng nhanh, dòng tiền của hộ buôn bán ngày càng mỏng đi và áp lực thuế phí khiến nhiều người phải đóng cửa quầy sạp, thu hẹp hoặc từ bỏ sinh kế.

Một công nhân đang lắp đặt bảng quảng cáo cho đại hội 14 của đảng CSVN hôm 9 Tháng Giêng, 2026. Ảnh minh họa: Nhac Nguyen / AFP via Getty Images

Đại hội 14: ‘Vươn mình’ trên đống nỗi sợ triệu đô

Hà Nội những ngày đầu năm 2026 không có cái rét mướt căm căm thường lệ của mùa đông, mà thay vào đó là một bầu không khí đặc quánh, ngột ngạt của sự canh phòng. Khắp các nẻo đường dẫn vào Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia, người ta thấy rực rỡ cờ hoa, nhưng lấp ló sau những khóm cúc vàng là họng súng của cảnh sát đặc nhiệm và xích sắt của xe thiết giáp.

Ảnh minh họa: Tạp chí Thế Kỷ Mới

Có ai đủ dũng khí để gọi sự thật bằng đúng tên của nó?

Ba câu chuyện – của học giả Nguyễn Khắc Mai, nhà phê bình Tư Tiếu Nguyễn Hữu Quang, và người mẹ đơn thân Hoàng Thị Hồng Thái – tuy xuất phát từ ba vị trí xã hội khác nhau nhưng đều hội tụ về một điểm: Khoảng cách ngày càng lớn giữa ngôn từ chính thống và thực tại quyền lực ở Việt Nam trước thềm đại hội XIV.