Diễn Đàn

Ảnh minh họa: Hà Nội ngập nặng sau trận mưa lớn

Ngập lụt diện rộng: Cần nhìn thẳng vào phần “nhân tai” để giảm thiệt hại

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy ngập lụt chỉ trở thành thảm họa khi yếu tố tự nhiên gặp đúng điểm yếu của hệ thống quản trị. Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore đều từng đối mặt với áp lực ngập nặng, nhưng bằng kỷ luật quy hoạch, dữ liệu khoa học và tư duy tôn trọng tự nhiên, họ đã giảm thiểu đáng kể rủi ro. Việt Nam cần soi chiếu vào thực tiễn ấy để nhìn thẳng vào phần việc của mình.

Thủy điện Sông Ba Hạ xả lũ kỷ lục chưa từng có trong trận lũ kinh hoàng vừa qua. Ảnh: Báo Người Lao Động

Lũ lụt ở Phú Yên cũ vừa qua – Thủ phạm và trách nhiệm

Trận lũ lịch sử càn quét khu vực Phú Yên cũ (nay thuộc Đắk Lắk) vừa qua là một thảm kịch kinh hoàng, không chỉ do thiên tai mà còn do sự bị động khủng khiếp của con người…

Thủ phạm trực tiếp là Thủy điện Sông Ba Hạ. Trong cơn cuồng nộ của nước về, nhà máy này đã thực hiện mức xả lũ kỷ lục 16.100 m³/giây. Câu hỏi lớn đặt ra là: Tại sao thủy điện không chủ động xả trước, hay phải chăng đã ưu tiên tích nước vì lợi ích kinh tế, để rồi phải xả ồ ạt cứu đập, đẩy hàng ngàn sinh mạng xuống lằn ranh sinh tử?

Thủ tướng Canada Mark Carney. Ảnh minh họa: The Economist - Iris Legendre

Thế giới trong kỷ nguyên mới của hình học biến đổi

Sự thoái trào của chủ nghĩa đa phương dựa vào sự hợp tác bao gồm hầu hết các quốc gia sẽ được tiếp nối bởi sự trỗi dậy của chủ nghĩa đa phương có chọn lọc dựa vào sự hợp tác giữa một nhóm các quốc gia được chọn có mục đích.

Xã Hòa Thịnh (Phú Yên cũ) nay thuộc Đắk Lắk chìm trong biển nước

Đêm thấy ta cùng thác đổ

Đồng bào, hai chữ này vang lên giữa đại nạn, mới thấy người dân Việt đóng vai chính trong việc đỡ đần nhau. Trong một video, vài người đàn ông, chèo thuyền thúng đi qua những dãy nhà mà nước đã chạm nóc. Tiếng kêu thảng thốt dội lại giữa làn nước mênh mông và những căn nhà hoang lạnh “Có ai không, có ai còn trong nhà không.” Rồi cũng có một tiếng kêu yếu ớt phát ra từ một mái nhà, vài người còn kẹt lại…

Xã Hoà Thịnh (cách Tuy Hòa hơn 20 km, nay thuộc tỉnh Đắk Lắk) chìm trong biển nước, chiều 21/11/2025. Ảnh: Báo Hải Phòng

Tang thương Phú Yên: Bản cáo trạng từ nước

Thế nên, chuyện người dân Phú Yên hoàn toàn bất ngờ trước “đại hồng thủy” từ thượng nguồn đổ xuống hoàn toàn không bất ngờ dưới sự tính toán của những người quản lý công trình thủy điện. Họ đã biết trước hậu quả sẽ như thế nào, họ chỉ không lường trước được nó khủng khiếp như đã xảy ra thôi.

Trên nhiều trang mạng xã hội, dân nói thẳng: “Không có bất kỳ thông báo di tản nào, nước lũ đổ về không ai chuẩn bị kịp lương thực, nước uống. Cần khởi tố vụ án ngay để điều tra!”

Đắk Lắk chìm trong biển nước, tháng 11/2025. Ảnh: Internet

Cần một môn học về phòng chống thảm họa

…chúng ta hầu như không chuẩn bị gì: Không dạy, không giáo dục, không có kiến thức, không tập luyện, không diễn tập… Mỗi khi thiên tai ập đến thì chỉ biết kêu cứu hoặc cố thoát bằng những cách không hiệu quả, không an toàn.

Hai ông bà lớn tuổi ở Tuy An (Phú Yên) co ro chờ đợi trên mái nhà trong lời kêu cứu tuyệt vọng trên mạng của người hàng xóm. Không ai biết số phận họ hiện nay ra sao, ngay cả người kêu cứu cho họ. Ảnh: FB Xì Dầu

Thất thủ trước mưa lũ: Vì sao chính quyền bị động và lúng túng đến vậy trong mùa mưa lũ năm nay?

Trong các hội nhóm ở Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định, hàng loạt lời kêu cứu vang lên trong tuyệt vọng nhưng gần như không được phản hồi. Hình ảnh người già và trẻ nhỏ đứng co ro trên mái nhà, nhiều người ra đi ngay trong căn nhà tồi tàn của mình giữa cái đói, cái lạnh và nỗi hoang mang cùng cực, sẽ còn ám ảnh rất lâu.

Nhưng điều đáng nói hơn là nó phơi bày một sự thất bại toàn diện trong công tác cứu hộ khi những gì chính quyền làm chỉ là phản ứng bị động.

Tại sao người dân lại rơi vào cảnh chỉ có thể lựa chọn giữa thảm họa này với thảm họa khác?*

Nếu không xả lũ thì sao? Khả năng vỡ đập sẽ rất cao. Nếu vỡ đập thì sao? Thì lũ còn dữ dội hơn nữa. Lúc đó, chẳng ai còn có thể đo được tốc độ lũ. Lúc đó, thảm họa sẽ còn dữ dội hơn nữa. Để ngăn chặn thảm họa do vỡ đập xảy ra, người ta phải xả lũ, trong khi ở hạ lưu, nước đã ngập đến mái nhà của dân. Trong khi người dân giữa đêm ngồi trên nóc nhà kêu cứu, mà nước cứ lên…

Lũ lụt ở miền Trung. Ảnh: Tuổi Trẻ

Xuất khẩu nông sản: Cái giá mà đất nước đang trả

Gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, thanh long, tôm, gỗ… Những con số kỷ lục về xuất khẩu luôn khiến chúng ta tự hào, và đúng là Việt Nam có quyền tự hào…

Câu hỏi lớn nhất vẫn còn bỏ ngỏ: Người nông dân, những người trực tiếp làm ra sản phẩm, có khá lên hay không? Và đất nước được gì khi đổi tài nguyên lấy ngoại tệ?

Sông Cái, sông chính của thành phố, thoát chính ra cửa Xóm Bóng (đánh đấu mũi tên xanh biển phía trên). Nếu engineering được dự án thủy lợi chia nhỏ nước lũ xuống sông Quán Trường - sông Tắc, thoát ra cửa biển Vĩnh Trường (mũi tên xanh biển góc dưới) thì sẽ bảo vệ được khu phía Tây Nha Trang. Ảnh: FB Son Dang

Nha Trang thất thủ

Tối qua không ngủ được. Trong đêm nghe quá nhiều người dân kêu cứu, nhà toàn cụ già trẻ nhỏ mà nước ngập đến mái nhà, phải leo ngồi co ro trên mái tôn dầm mưa to gió lớn chờ cứu hộ. Check địa điểm thì toàn ngay các khu siêu thị lớn như Lotte-Go (vị trí X màu cam trong bản đồ) áp sát khu trung tâm rồi…

Ảnh minh họa: Derek Zheng

Cách các nhà nước chuyên chế thao túng thông tin trên mạng xã hội

Điện Kremlin từ lâu đã sử dụng các kênh truyền thông do nhà nước tài trợ, các kênh truyền thông ủy quyền hoặc các tài khoản ảo (bot) để phát tán một luồng tin tức nhất quán, trong đó các bài báo, tweet, video hay bài đăng mạng xã hội được thiết kế nhằm khéo léo định hướng và kích động các cuộc thảo luận chính trị trong các xã hội dân chủ. Báo cáo cho thấy những tin tức này có thể tiếp cận đối tượng khán giả vượt xa phạm vi các kênh truyền thông ban đầu của Nga.