Hiếm thấy: “Phải biết xấu hổ – đúng ra là phải biết nhục!”*

"Đừng (tự) 'sướng' vì nhất nhì SEA Games nữa, hãy biết xấu hổ vì thảm bại ở Olympic." Ảnh chụp tít bài báo Thanh Niên (FB Nguyễn Tuấn)
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Hiếm lắm mới thấy một ý kiến công khai như thế này: phải biết xấu hổ. Đúng ra là phải biết nhục.

Mà, có phải chỉ là thể thao đâu; trong khoa học, y học, giáo dục, hay nói chung gần như bất cứ lãnh vực nào, cần phải phải biết nhục vì sự kém cỏi về nội lực. Vậy mà cách những trí thức vái lạy nhau thật là xấu hổ và rùng mình.

Hết năm này sang năm khác, chỉ lòng vòng trong cái ao làng Đông Nam Á mà ai cũng vái lạy nhau là ‘wonderful,’ thì hỏi sao không sốc khi vươn xa hơn cái ao làng đó. Nói ra thì đụng chạm, nhưng phải nói thật như thế.

Tối ngày cứ tự khen với nhau bằng những mỹ từ có cánh, mà không có thực chất. Cứ tự hào với những giải thưởng ‘đá gà,’ mà không nhắm tới những gì cao và lớn. Cứ đóng cửa tự khen nhau, mà không chịu ‘benchmark’ với thế giới rộng lớn hơn. Suốt năm này sang tháng nọ, cứ tự vỗ tay khen nhau, theo thời gian tưởng rằng mình tài giỏi lắm và vĩ đại lắm, để rồi khi ra thế giới mới biết mình nhỏ bé và kém cỏi như thế nào.

Hãy giảm cái loại ngoa ngôn đang đầu độc chúng ta: vĩ đại, thiên tài, sáng suốt, vẻ vang, vang dội, rực rỡ, oanh liệt, hàng đầu, đỉnh cao. Hãy quan tâm đến thực chất và xây dựng từ nền tảng thấp nhứt, chứ không phải cái ngọn lung linh và huyền ảo.

GS Nguyễn Văn Tuấn

Nguồn: FB Nguyễn Tuấn

* Tựa của BBT

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”

Ảnh minh họa

Tầng lớp trung lưu mới và bẫy thu nhập trung bình cao

Khảo sát bỏ túi gần đây của báo Thanh Niên về câu chuyện của anh Hoàng Việt – một nhân viên IT 40 tuổi tại TP.HCM – là một lát cắt vô cùng sống động phản ánh hành trình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam suốt nhiều thập niên qua. Từ mức kỳ vọng ban đầu chỉ là một công việc ổn định với mức lương 15 – 20 triệu đồng/tháng, sau 13 năm, anh Việt đã có thể kiếm được gần 100 triệu đồng mỗi tháng nhờ sự năng động, làm thêm nghề tay trái và đầu tư vào đất đai, chứng khoán.

Hành hung người dẫn đến tử vong sau vụ va chạm xe ở Tây Ninh, tháng 1/2026. Ảnh: Báo Dân Việt

Sức mạnh của một dân tộc bắt đầu từ cách con người đối xử với nhau

Một xã hội chỉ thực sự văn minh khi con người biết giải quyết bất đồng bằng lý trí và pháp luật. Nếu phản ứng đầu tiên trước mâu thuẫn luôn là sự giận dữ, lời lẽ xúc phạm hay bạo lực, thì sự phát triển về kinh tế cũng khó có thể bù đắp cho những tổn thương trong đời sống xã hội.