Chuyện bên Trung Quốc
Hội nghị toàn thể lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX (Hội nghị Trung ương 4) đã bế mạc vào ngày 23/10. Hội nghị đã bổ sung Trương Thăng Dân, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân ủy Trung ương Trung Quốc, làm phó chủ tịch Quân ủy, trở thành tướng lĩnh cấp cao duy nhất được thăng chức tại hội nghị lần này. Ngoài Trương Thăng Dân, Quân ủy Trung ương không được bổ sung thêm thành viên mới, cho thấy công tác cải tổ nhân sự cấp cao của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) vẫn chưa hoàn tất.
Quân ủy Trung ương khóa 20 thành lập năm 2022 bao gồm Chủ tịch Tập Cận Bình, các Phó Chủ tịch Trương Hựu Hiệp và Hà Vệ Đông, cùng các Ủy viên Lý Thượng Phúc, Lưu Chấn Lập, Miêu Hoa và Trương Thăng Dân. Tuy nhiên, trước Hội nghị Trung ương 4, Lý Thượng Phúc – cựu Bộ trưởng Quốc phòng, Miêu Hoa – cựu Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị và Hà Vệ Đông – cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, lần lượt bị “ngã ngựa,” Quân ủy Trung ương chỉ còn lại 4 người.
Tiếp tới đây, ai sẽ kế nhiệm Miêu Hoa làm chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị Quân ủy Trung ương? Liệu vị trí bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân ủy Trung ương của Trương Thăng Dân có được giao cho người mới? Trong khi đó, các vị trí quan trọng bị bỏ trống trong chiến dịch chống tham nhũng gần đây như tư lệnh Chiến khu miền Đông, tư lệnh Lực lượng Tên lửa, chính ủy Lục quân và Hải quân, tư lệnh Lực lượng Cảnh sát Vũ trang và phó chủ nhiệm Thường trực Trung tâm Chỉ huy Tác chiến Liên hợp Quân ủy Trung ương, đều cần được bổ sung. Có thể thấy ứng cử viên cho các vị trí này phải được Tập Cận Bình hoàn toàn tín nhiệm.
Hội nghị Trung ương 4 không chỉ không bổ sung thêm thành viên mới cho Quân ủy Trung ương, mà trong số 11 ủy viên dự khuyết Trung ương được bổ sung làm ủy viên Trung ương, một số tướng lĩnh PLA là ủy viên dự khuyết, có khả năng được thăng hàm ủy viên Trung ương lần này, đều đã bị “bỏ qua.” Trong số này có Trung tướng Phương Vĩnh Tường, Chủ nhiệm Văn phòng Tổng hợp Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch Quân ủy Trung ương, người được Tập Cận Bình tín nhiệm.
Điều này cho thấy lãnh đạo Trung Quốc đã tạm thời “đóng băng” con đường thăng chức cho tất cả các ủy viên dự khuyết thuộc quân đội lên các vị trí ủy viên chính thức, cho thấy vòng đấu mới của cuộc chiến chống tham nhũng trong quân đội vẫn chưa kết thúc và không loại trừ khả năng nhiều tướng lĩnh cấp cao hơn có thể bị liên lụy. Do đó, ban lãnh đạo vẫn đang đánh giá ứng cử viên cho một số vị trí quan trọng trong quân đội và vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Trương Thăng Dân, 67 tuổi, đã có nhiều năm công tác lâu năm trong Quân đoàn Pháo binh 2, tiền thân của Lực lượng Tên lửa. Ông giữ chức chủ nhiệm Cục Chính trị Quân đoàn Pháo binh 2 vào cuối năm 2014, dưới quyền Tư lệnh Ngụy Phượng Hòa. Năm 2015, Trương Thăng Dân trở thành chính ủy Bộ Huấn luyện và Quản lý Quân ủy Trung ương mới thành lập sau đợt cải tổ quân đội. Năm 2016, ông trở thành chính ủy Bộ Bảo đảm Hậu cần Quân ủy Trung ương. Năm 2017, ông được thăng chức bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân ủy Trung ương và được thăng hàm thượng tướng cùng năm.
Các nhà phân tích cho rằng việc Trương Thăng Dân, giữ chức bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân ủy Trung ương trong hơn 8 năm, chịu trách nhiệm giám sát việc điều tra và xử lý nhiều quan chức cấp cao quân đội bị nghi ngờ tham nhũng, được thăng chức phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, thể hiện sự đánh giá cao của Tập Cận Bình đối với công việc của ông. Tuy nhiên, theo thông lệ, các hội nghị trung ương thường không bổ nhiệm các thành viên mới vào Bộ Chính trị. Việc Trương Thăng Dân có tham gia Bộ Chính trị hay không có thể sẽ chưa được xác định cho đến sau đại hội XXI vào năm 2027.
Hội nghị Trung ương cũng đã xác nhận việc khai trừ khỏi đảng 10 ủy viên Trung ương và 4 ủy viên dự khuyết. Theo thông cáo, hội nghị đã xem xét và thông qua báo cáo điều tra của Quân ủy Trung ương về những vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật của Hà Vệ Đông, Miêu Hoa, Hà Hoành Quân, Vương Tú Bân, Lâm Hướng Dương, Tần Thụ Đồng, Viên Hoa Trí, Vương Xuân Ninh và Trương Phượng Trung, xác nhận quyết định trước đó của Bộ Chính trị về việc khai trừ khỏi đảng các tướng lĩnh cấp cao này . Trong số 9 người này, Trương Phượng Trung, cựu Chủ nhiệm Ban Chính trị Lực lượng Tên lửa là ủy viên dự khuyết và mang quân hàm trung tướng, 8 người còn lại là ủy viên Trung ương và mang quân hàm thượng tướng.
Ngoài các ủy viên Trung ương và các ủy viên dự khuyết thuộc quân đội, Hội nghị Trung ương 4 cũng đã xem xét và thông qua báo cáo điều tra của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương về các vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật các cá nhân và khai trừ đảng với Đường Nhân Kiện – cựu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Nông thôn, Kim Tương Quân – cựu Tỉnh trưởng tỉnh Sơn Tây, Lý Thạch Tùng – cựu Phó Tỉnh trưởng thường trực tỉnh Vân Nam, Dương Phát Sâm – cựu Ủy viên Ban Thường vụ, cựu Bí thư Ủy ban Chính trị và Pháp luật tỉnh Thanh Hải và Chu Chi Tùng – cựu Ủy viên Ban Thường vụ thành ủy Thượng Hải.
Hội nghị bổ sung 11 ủy viên dự khuyết làm ủy viên Trung ương nhưng không ai trong số ủy viên Trung ương mới được bổ sung xuất thân từ quân đội.
Theo thông cáo, Hội nghị Trung ương 4 có sự tham gia của 168 ủy viên Trung ương và 147 ủy viên dự khuyết. Ban Chấp hành Trung ương khóa XX có 205 ủy viên và 171 ủy viên dự khuyết.
Chuyện bên Việt Nam
Đó là bên Trung Quốc, còn bên này là Việt Nam – cũng đang cố hết sức cho nhiệm kỳ sắp tới. Thông thường, đại hội năm 2026 nhưng tất cả phải hoàn tất từ năm 2025, để sắp sẵn các chức vụ quan trọng mới.
Mấy bữa nay, trên mạng xã hội đã lan rộng thông tin là ông Phan Văn Giang – đại tướng, phó bí thư Quân ủy Trung ương, bộ trưởng Quốc phòng, đang “ngấp nghé” thay ông Tô Lâm làm tổng bí thư. Cái người nào tung ra thông tin này không biết, nhưng ông Tô Lâm không dễ gì chịu mất chức trong lúc này. Chưa kể các nhân vật từ công an cho đến sinh ở Hưng Yên lại đang đà lên ở chính trường Việt Nam.
Chỉ tính sơ sơ nhé, Lương Tam Quang – bộ trưởng Bộ Công an, là người quê Hưng Yên; Nguyễn Duy Ngọc – thượng tướng công an, hiện là ủy viên Bộ Chính trị, chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, quê ở Hưng Yên. Vũ Hồng Văn – em vợ đầu của ông Tô Lâm, cũng là tướng công an, cũng quê gốc ở Hưng Yên, mới được biệt phái vào làm bí thư tỉnh ủy Đồng Nai. Trung tướng Mai Hoàng được “giao nhiệm vụ” giám đốc công an của Sài Gòn, cũng là dân Hưng Yên. Đó là mới tính sơ sơ, chứ tính 10 lãnh đạo cao cấp đều là dân Hưng Yên hết cả rồi, còn chưa tính đầy đủ đâu đấy nhé.
Tuy nhiên, ông Tô Lâm cũng phải chịu một số thứ: Thứ nhất, ông ta phải “hy sinh” chức chủ tịch nước cho phe khác; thứ hai, phải chấp nhận từ “tứ trụ” trong lãnh đạo ở Việt Nam chuyển sang “bộ ngũ.”
Thứ ba là đã đưa cả 3 ông lãnh đạo cấp cao khác “ra đi.” đó là Nguyễn Xuân Phúc, Võ Văn Thưởng và Vương Đình Huệ. 3 ông này đã bị tước tất cả các chức vụ từ thủ tướng đến chủ tịch nước của ông Nguyễn Xuân Phúc; chủ tịch nước của Võ Văn Thưởng; chủ tịch Quốc hội của Vương Đình Huệ.
Nói chung là tuy vẫn đang nắm những vấn đề quan trọng, nhưng vẫn đang “dàn trận” để có thể nắm thêm những chức vụ quan trọng khác. Hôm nay, ông ta đang có chuyến thăm nước Anh, và sẽ có vai trò quan trọng để nâng cấp quan hệ giữa hai quốc gia này.
Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến quý vị về cuộc đua quyền lực năm nay thế nào nhé. Mong quý vị tiếp tục ủng hộ.
Nguyễn Công Bằng
