biểu tình Iran Archives

Người dân Iran chặn đường phố trong một cuộc biểu tình ở Tehran, Iran vào ngày 9 tháng 1 năm 2026. Ảnh: MAHSA/ Middle East Images/ AFP via Getty Images

Những ngày cuối cùng của chế độ Iran

Hiếu Chân - Người Việt 14/01/2026

Theo các nhà quan sát chính trị, lần đầu tiên kể từ cuộc Cách Mạng Hồi Giáo Iran năm 1979 thay thế vương quyền Shah được Mỹ hậu thuẫn bằng một nhà nước thần quyền do các giáo sĩ cai trị theo luật Sharia khắc nghiệt của đạo Hồi, hiện nước này đã hội đủ các yếu tố để thay đổi thể chế thông qua sự phản kháng của người dân. Sự hội tụ các yếu tố “cách mạng” ở Iran cũng đang diễn ra ở một số quốc gia chuyên chế khác nên diễn biến tình hình ở Iran đang được theo dõi chặt chẽ.

Biểu tình lan rộng khắp các thành phố Iran. Góc trái là Ali Khamenei, Lãnh tụ Tối cao Iran

Iran rung chuyển vì biểu tình: Thông điệp cứng rắn của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei

Nguyễn Mậu Chính - Tạp chí Thế Kỷ Mới 10/01/2026

Trong bài phát biểu truyền hình toàn quốc ngày hôm nay, Ali Khamenei, Lãnh tụ Tối cao Iran, đã chính thức lên tiếng về làn sóng biểu tình đang lan rộng tại nhiều thành phố trên cả nước. Nội dung và giọng điệu của bài phát biểu cho thấy chính quyền Tehran lựa chọn con đường đối đầu hơn là hòa giải.

Một người biểu tình giơ dấu hiệu chiến thắng khi giao thông chậm lại trong các cuộc biểu tình ở Hamedan, Iran, vào ngày 1/1/2026. Ảnh: Mobina/ Middle East Images/ AFP via Getty Images

Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?

Saeid Golkar và Jason M. Brodsky/ Foreign Policy - Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng/ Nghiên Cứu Quốc Tế 09/01/2026

Các cuộc biểu tình năm 2025 bắt nguồn từ một cú sốc kinh tế. Sự sụp đổ của đồng rial, lạm phát gia tăng, và tình trạng thất nghiệp lan rộng đã làm bùng lên sự phẫn nộ trong giới chủ cửa hàng, thương nhân, tầng lớp trung lưu thành thị, và sinh viên.

Tại khu chợ Grand Bazaar và các chợ Lalehzar và Alaeddin ở Tehran, các tiểu thương quyết định đóng cửa hàng và xuống đường biểu tình. Thông điệp của họ rất rõ ràng: Sụp đổ kinh tế và sai lầm trong cai trị chính trị là không thể tách rời.

Chính quyền Iran cho biết, đang xét lại luật bắt phụ nữ đội khăn trùm đầu, sau hơn hai tháng dân Iran biểu tình phản đối. Ảnh: The Guardian/ Gregorio Borgia/AP

Phụ nữ Iran cương quyết đấu tranh đến cùng – cảnh sát ‘đạo đức’ mất dạng trên đường phố!

04/12/2022

Hôm nay nở rộ tin đồn, rằng Iran đã hủy bỏ cảnh sát ‘đạo đức’ và đang xét lại luật bắt phụ nữ đội khăn trùm đầu.

Sự việc bắt nguồn từ câu tuyên bố của Tổng trưởng Tư Pháp Iran, Mohamed Jafar Montazeri với truyền thông ngày 4/12/2022 khi được hỏi về hiện tượng “không thấy cảnh sát đạo đức xuất hiện trên đường phố.” Ông Montazeri cho biết “vì cơ chế tạo ra nó đã bị giải thể,” theo hãng thông tấn nhà nước Iran ISNA.

Chân dung các nạn nhân Iran bị đàn áp trong phòng trào đòi công lý cho Mahsa Amini, được đặt tại trụ sở nhân quyền LHQ tại Genève, 24/11/2022. Ảnh: AFP - Valentin Flauraud

LHQ dự tính mở điều tra các vụ đàn áp người biểu tình tại Iran

Phan Minh - RFI 25/11/2022

Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc hôm qua 24/11/2022 đã họp phiên đặc biệt về tình hình đàn áp phong trào biểu tình ở Iran sau cái chết của cô Mahsa Amini. Hội đồng dự tính tiến hành một cuộc điều tra.

Trung Quốc đã tìm cách tung một đòn hỏa mù vào phút chót với việc đệ trình một sửa đổi trong văn bản dường như đã bị rút bỏ hết nội dung chính. Thế nhưng, Bắc Kinh đã không thuyết phục được các thành viên khác và Hội đồng đã chấp thuận nguyên tắc mở một cuộc điều tra.

Các cầu thủ đội tuyển Iran không hát quốc ca trong trận gặp Anh ngày 21/11/2022. Ảnh: Marko Djurica/ Reuters

Khi đội tuyển Iran từ chối hát quốc ca

FB Lâm Bình Duy Nhiên 22/11/2022

Hôm nay trò chuyện với một cô đồng nghiệp gốc Iran. Tôi tỏ ý ngưỡng mộ tinh thần của các tuyển thủ Iran khi họ từ chối hát quốc ca. Họ cũng không vui mừng khi ghi hai bàn vào lưới đội tuyển Anh…

Thế nhưng cô đồng nghiệp lại có cái nhìn khác. Cô bảo đó là sự tối thiểu mà các cầu thủ Iran có thể làm được cho quê hương, cho những người phụ nữ Iran đang can đảm, không sợ chết để đối đầu với cảnh sát và quân đội tại quê nhà.

Nhiều phụ nữ Iran rất trẻ, cùng với những bạn thanh niên đã dẫn đầu trong các cuộc biểu tình suốt hơn tháng qua, sau cái chết của một cô gái trẻ bị công an “đạo đức” bắt vì đã không đội khăn trùm đầu đúng cách, rồi bị hành hung tới thiệt mạng. Ảnh: AP

Chưa từng thấy tại Iran: Tuổi trẻ và phụ nữ lãnh đạo cuộc nổi dậy chống độc tài

TS Trần Diệu Chân 19/10/2022

Suốt hơn một tháng qua, người ta thấy thành phần lãnh đạo phong trào nổi dậy là những phụ nữ Iran rất trẻ, tuổi trung bình khoảng 15, cùng với những bạn thanh niên trung học đã can đảm xuống đường biểu tình với khẩu hiệu “Phụ nữ, Đời sống, Tự do.” Trong thái độ tranh đấu cương quyết, dứt khoát và can đảm, họ đã đốt khăn trùm đầu, cắt tóc ngắn, xé hình của Giáo Chủ Ruhollah Khomeini cùng người kế nhiệm Ali Khamenei, và hô vang “Kẻ độc tài phải chết.”

Làn sóng biểu tình cả nước Iran tiếp diễn sang ngày thứ sáu trước cái chết của một phụ nữ trẻ bị cảnh sát bắt giam. Ảnh: Youtube Việt Tân

Làn sóng biểu tình trên khắp Iran phản đối cái chết của một phụ nữ trẻ bị cảnh sát giam giữ

Youtube Việt Tân 23/09/2022

Các cuộc biểu tình trên toàn quốc bày tỏ sự tức giận của công chúng Iran về cái chết của một phụ nữ trẻ bị “cảnh sát đạo đức” bắt giữ tiếp diễn sang ngày thứ sáu mà vẫn chưa có dấu hiệu suy giảm.

Vào tuần trước cô Mahsa Amini, 22 tuổi, đã qua đời trong lúc bị “cảnh sát đạo đức” bắt giam ở thủ đô Tehran, vì “trang phục không phù hợp.” Cái chết của cô Amini đã làm bùng phát sự tức giận của công chúng về các vấn đề bao gồm quyền tự do ở Cộng Hòa Hồi Giáo Iran và một nền kinh tế bị rối loạn do ảnh hưởng của các lệnh trừng phạt.